9. kadencja, 58. posiedzenie, 1. dzień (06-07-2022)
12. punkt porządku dziennego:
Sprawozdanie Komisji Infrastruktury oraz Komisji Samorządu Terytorialnego i Polityki Regionalnej o rządowym projekcie ustawy o zmianie ustawy o Rządowym Funduszu Rozwoju Dróg oraz niektórych innych ustaw (druki nr 2398 i 2436).
Sekretarz Stanu w Ministerstwie Infrastruktury Rafał Weber:
Dziękuję bardzo.
Panie Marszałku! Wysoka Izbo! Kolejny akt ciekawej dyskusji. To, czy merytorycznej i na temat, zostawiam już do oceny Wysokiej Izby i ludzi, którzy nas oglądają i słuchają.
Zacznę od podziękowań...
(Poseł Grzegorz Braun: Nie ma za co, panie ministrze.)
...bo zapomniałem o tym podczas pierwszego czytania, ale także podczas pracy w komisjach sejmowych.
(Głos z sali: Pójdzie do innego okręgu startować na 100%.)
Wicemarszałek Ryszard Terlecki:
Panie pośle...
Sekretarz Stanu w Ministerstwie Infrastruktury Rafał Weber:
Dziękuję swojemu zespołowi w Ministerstwie Infrastruktury, który nasze intencje czy intencje rządu przelał na konkretne przepisy prawne w tej ustawie, ale także w ustawie o drogach publicznych, która jutro, jak sądzę, zostanie przez Wysoką Izbę przyjęta. Bardzo dziękuję zespołowi z Departamentu Dróg Publicznych, z Departamentu Prawnego. Wykonaliście państwo naprawdę kawał bardzo dobrej pracy, bardzo dobrej roboty.
Jeżeli chodzi o meritum, to zawsze tego typu ustawy są okazją do tego, żeby porównać, co dany rząd zrobił w pewnym obszarze. Pan minister Grabarczyk zniknął w tej chwili. Był wcześniej, a nagle go nie ma. Chciałem odnieść się właśnie do tego czasu, kiedy on był ministrem infrastruktury, i do tego, co robi obecny rząd. Jeżeli chodzi o kwestię inwestycji drogowych czy wsparcie dla samorządu, najbardziej wymiernymi mapami, które należy na siebie nałożyć, z lat 2008-2015, zostańmy przy tym funduszu, i lat 2019-2022, są mapa finansowa, mapa liczby zadań oraz mapa długości kilometrów dróg, które zostały przebudowane przy wsparciu z tego funduszu. Pan minister Grabarczyk podczas pierwszego czytania machał tabliczką, na której było napisane: 14 tys. km dróg. Zostały one przebudowane w ramach programu, który faktycznie został przez tę koalicję stworzony. Okej, 14 tys. km dróg w ciągu 8 lat. Natomiast w ramach tego jednego funduszu, szanowni państwo, między 2019 r. a 2022 r., czyli przez 4 lata, wybudowano 18 tys. km dróg, czyli 4 tys. km dróg więcej niż za czasów naszych poprzedników. To 12 tys. zadań. One wszystkie są spisane na tej rolce. Za chwileczkę będzie okazja to pokazać. Łączna kwota tylko na zadania gminne i powiatowe, bo na tych się w tej chwili skupiam, to 13 mld zł. (Oklaski) Jestem przekonany, że samorządy nie byłyby w stanie wygenerować takich środków, nawet jeżeliby nie wkładały swojej części do budżetu centralnego.
(Poseł Grzegorz Braun: Skąd wzięliście pieniądze?)
(Poseł Konrad Berkowicz: Dodrukowaliście?)
Tak że inwestycje drogowe, drodzy państwo, w ciągu ostatnich 4 lat są realizowane na skalę nigdy dotąd niespotykaną. Każdy, z wyjątkiem co poniektórych, to powie.
To, że są tacy, którzy krytykują, mnie osobiście odpowiada. Ta polaryzacja polityczna też jest bardzo ważna. Przynajmniej mamy co mówić w okręgach, mamy co mówić na spotkaniach z wyborcami. Wiemy, kto co popiera. Wy też te karty odkrywajcie nie tylko na sali plenarnej. Wszędzie tam, gdzie jeździcie, mówcie, że nie głosujecie za tą ustawą, że nie chcecie, żeby środków na inwestycje drogowe były więcej - bo właśnie przed chwileczką takie argumenty z tej mównicy padały.
(Poseł Konrad Berkowicz: A skąd bierzecie pieniądze, jak nie z samorządu?)
Inne sprawy, szanowni państwo. Kwestia przynależności partyjnej samorządów, które te środki otrzymują. Zacząłem mówić na przykładzie Krosna podczas pierwszego czytania, bo ten przykład najbardziej, mi przynajmniej, zachował się w pamięci, ale też jest taka pobieżna lista, przygotowana na szybko, w ciągu kilku ostatnich godzin: Wałbrzych, Włocławek, Gorzów Wielkopolski, Piotrków Trybunalski, Nowy Sącz - 43 mln zł, tam chyba jest prezydent z innej opcji...
(Głos z sali: A Rzeszów?)
...Radom, Kędzierzyn-Koźle, wspomniane Krosno, Gdynia, Częstochowa, tam chyba jest Lewica bardziej. Tak że, szanowni państwo, każdy samorząd, który złożył wniosek, również te większe miasta zarządzane przez osoby opozycyjne w stosunku do Prawa i Sprawiedliwości, uzyskuje środki. To jest najlepszy dowód na to, że nie kierujemy się przynależnością partyjną takiego czy innego samorządowca, tylko chcemy, żeby naprawdę inwestycje drogowe były realizowane wszędzie: wszędzie tam, gdzie są potrzebne, wszędzie tam, gdzie samorządy napiszą dobre wnioski. Faktycznie jest tak, że drogi przynależności partyjnej nie mają.
Kolejna kwestia, też poruszana szczególnie - no mówię, szkoda, że nie ma pana ministra Grabarczyka - przez Platformę Obywatelską, to kwestia zmiany podejścia i zmiany funduszu celowego na rachunek BGK-u.
Drodzy Państwo! Ten fundusz celowy jest prowadzony przez Bank Gospodarstwa Krajowego od 4 lat i nikomu to nie przeszkadzało. My sobie faktycznie tą zmianą uelastyczniamy pewne kwestie po to, żeby nam było łatwiej podejmować decyzje, ale to nic nadzwyczajnego. A wspomnę jeszcze, że rachunek bankowy Krajowego Funduszu Drogowego, z którego są realizowane takie programy jak ˝Program budowy dróg krajowych˝, czyli budowane są autostrady, drogi ekspresowe, czy ˝Program budowy 100 obwodnic˝, czy ˝Program bezpiecznej infrastruktury drogowej˝, to jest również rachunek bankowy w BGK-u. To nie jest nic nadzwyczajnego, to jest całkiem naturalna sprawa i nie ma tutaj żadnej pułapki, nie ma tutaj niczego nowego, co by stanowiło, nie wiem, zagrożenie utajnieniem realizacji tego funduszu. Cieszę się bardzo z deklaracji posłów opozycji, że będą bardzo szczegółowo oceniać sprawozdania z wykonania tego funduszu, które są - zgodnie z ustawą i tego nie zmieniamy - przedstawiane po jednym roku, co roku. Myślę, że pokaże to przejrzystość, pokaże jawność, nasze intencje i to, jak te środki faktycznie są dzielone. Tak że, drodzy państwo, można szukać dziury w całym, to jest właśnie dziurka, której szukacie, składając poprawki, ale naprawdę nie ma w tym nic nadzwyczajnego, nie ma w tym nic złego.
Sprawa rezerwy prezesa Rady Ministrów, bo też to was kłuje w oczy, i pytanie, które zadania zostały wprowadzone albo które zadania zostały wykreślone, a przeszły pozytywną ocenę w pierwszym etapie, tę dokonywaną przez wojewodę. Szanowni państwo, dochodziło do sytuacji, w której samorządy same pisały do prezesa Rady Ministrów, aby wykreślił ich zadania z listy podstawowej. A wiecie dlaczego? Bo jest kolejne narzędzie, które zostało stworzone przez rząd Prawa i Sprawiedliwości - Polski Ład: Program Inwestycji Strategicznych, z którego można uzyskać 95% wsparcia na inwestycje drogowe. (Oklaski) Duża część samorządów korzystała z tego rozwiązania w pierwszej edycji, a wiedziała, że jest na liście podstawowej po pierwszym etapie, i nie mogła już później z tego drugiego źródła uzyskać środków finansowych. Dlatego prosiła premiera, aby to źródło polegające na Rządowym Funduszu Rozwoju Dróg nie było brane pod uwagę, żeby ich wnioski z tej listy podstawowej wykreślić. Premier, mając taką możliwość zapisaną właśnie w ustawie, po prostu z niej korzystał. No i gdyby nie to, byłby problem, zamieszanie, rezygnacje, dodatkowe czynności formalno-organizacyjne realizowane zarówno przez samorządy, jak i przez wojewodów. A tutaj na wniosek - powtarzam: na wniosek - jedną decyzją prezesa Rady Ministrów taka sprawa była czyszczona, tak że jest to najlepszy dowód na to, że warto tę rezerwę i tę decyzyjność w rękach prezesa Rady Ministrów utrzymywać.
Szanowni Państwo! Taka jest ta legislacyjna prawda, jeżeli chodzi o Rządowy Fundusz Rozwoju Dróg. Tak jak powiedziałem, w ciągu ostatnich 4 lat, między 2019 a 2022 rokiem dofinansowaliśmy 12 tys. inwestycji realizowanych przez samorządy w całej Polsce. Żeby państwu uwidocznić tę skalę, przygotowaliśmy wydruk wszystkich 12 tys. zadań, które w ramach tego funduszu zostały zrealizowane.
(Głos z sali: Gdzie wy te pieniądze zarobiliście?)
(Głos z sali: Chodź, kolego.)
Drodzy państwo, chcecie jawności? Chcecie jawności?
(Głos z sali: Na szpitale też mamy nie dawać?)
Żądacie jawności? O, tu jest jawność - proszę bardzo.
(Głos z sali: Skąd te pieniądze?)
(Głos z sali: Ale chodź, nie martw się, zobaczysz.)
Można rozczytać każdą jedną inwestycję ze wszystkich 16 województw w naszym kraju.
(Posłowie rozwijają wydruk z tabelami)
Ta rolka, drodzy państwo, była drukowana wczoraj późnym wieczorem - 100 m bieżących. 100 m bieżących zadań, inwestycji, które zostały dofinansowane w ramach Rządowego Funduszu Rozwoju Dróg...
(Głos z sali: Ale chodź, kolego, do nas.)
Drodzy Państwo! Metrów bieżących po roku 2023 dzięki tej ustawie będzie więcej. Ale co mnie najbardziej interesuje: będzie więcej kilometrów bieżących. To będą tysiące kilometrów bieżących dróg, które zostały wyremontowane albo wzdłuż których zostały zbudowane bezpieczne chodniki, ciągi pieszo-rowerowe, bezpieczne skrzyżowania w postaci rond czy sygnalizacji świetlnych.
(Głos z sali: 13 mld.)
Szanowni Państwo! Jeszcze raz powtarzam, tu są metry, natomiast w Polsce...
(Głos z sali: Ale co pan opowiada za głupoty...)
(Głos z sali: Jednak jesteś chory.)
Przebieg posiedzenia