9. kadencja, 58. posiedzenie, 2. dzień (07-07-2022)

13. punkt porządku dziennego:

Pytania w sprawach bieżących.

Podsekretarz Stanu w Ministerstwie Infrastruktury Grzegorz Witkowski:

    Dziękuję.

    Panie Marszałku! Wysoka Izbo! Szanowna Pani Poseł! Państwo Posłowie! Tak jak pani zwróciła uwagę w swoim pytaniu, na warunki wykonywania transportu drogowego, w tym transportu autobusowego zbiorowego, wpływa wiele czynników, często od siebie niezależnych. Pojawienie się w 2020 r. pandemii COVID-19, rosyjska agresja zbrojna na Ukrainę zmieniły relacje gospodarcze w Europie i wpłynęły negatywnie na transport drogowy - nie tylko drogowy, ale w tym kontekście ma to znaczenie. Ponadto światowy wzrost cen paliw ma także wpływ na funkcjonowanie transportu drogowego, w tym transportu publicznego. Ja nie znam, ale może pani przytoczy wypowiedzi członków rządu, które by zniechęcały mieszkańców, społeczeństwo do korzystania z transportu zbiorowego. Uważamy, że jest to w dobie korków, cen paliw bardzo potrzebne. Jak zaraz wykażę, wspieramy te rozwiązania, szczególnie w samorządach.

    Wszelkie zjawiska występujące na tym rynku przekładają się bezpośrednio na warunki funkcjonowania polskich przedsiębiorców realizujących przewozy autobusowe w ramach publicznego transportu zbiorowego. Minister infrastruktury nie dysponuje narzędziami, które stanowiłyby bezpośrednie remedium na ceny paliw - rosnące w szczególności od wybuchu wojny w Ukrainie.

    Poziom cen paliw kształtowany jest przez szereg czynników rynkowych i makroekonomicznych, takich jak giełdowe notowania gotowych produktów paliwowych, ceny ropy naftowej, kursy walut, w szczególności kurs dolara amerykańskiego w stosunku do polskiego złotego, a także sytuacja geopolityczna, o której już pani też wspominała. Wynika to z faktu, że blisko 100% ropy naftowej wykorzystywanej w Polsce do produkcji paliw kupowane jest za granicą, a cena tego surowca podlega międzynarodowej wycenie na rynkach komercyjnych. Oznacza to, że ceny zakupów ropy naftowej w różnych regionach świata są zbliżone. Istotnymi elementami cenotwórczymi są także obowiązkowe koszty tworzenia i utrzymywania zapasów paliwa oraz podatki i opłaty.

    Na wzrost cen wpływa w znacznym stopniu poziom notowań ropy naftowej, kurs dolara amerykańskiego, o czym wcześniej mówiłem, ale też rynek mocno spekulacyjny oraz państwa OPEC, które działają w takim międzynarodowym otoczeniu, które niekoniecznie jest transparentne, niekoniecznie jest zamknięte jakby pomiędzy państwa eksporterów ropy naftowej. Z kolei ceny detaliczne paliw są cenami umownymi, ustalanymi też przez przedsiębiorców w oparciu o mechanizmy rynkowe.

    Na cenę detaliczną paliw wpływają koszty surowców, koszty produkcji, marże nakładane przez producentów i podmioty dokonujące obrotu tymi paliwami, kurs złotego w stosunku do dolara itd. Należy zauważyć, że akcyza na paliwa silnikowe, takie jak benzyna silnikowa, olej napędowy i gaz skroplony LPG została obecnie czasowo obniżona do poziomu minimum unijnego, absolutnego minimum. Obniżka podatku akcyzowego obowiązuje od 20 grudnia ub.r. do 31 lipca br., czyli do końca miesiąca. Należy podkreślić, że wyczerpano już praktycznie wszystkie dostępne krajowe instrumenty podatkowe, które mogłyby doprowadzić do obniżenia cen paliw do poziomu oczekiwanego przez konsumentów. Niezależnie od powyższego resort infrastruktury wspiera jednostki samorządu terytorialnego w realizacji zadań organizatorów publicznego transportu wynikających z ustawy z dnia 16 grudnia 2010 r. o publicznym transporcie zbiorowym.

    Teraz przechodzę do konkretu. Aby zapewnić takie wsparcie na mocy ustawy z 16 maja 2019 r. o Funduszu rozwoju przewozów autobusowych o charakterze użyteczności publicznej, został powołany do życia Fundusz rozwoju przewozów autobusowych o charakterze użyteczności publicznej. Fundusz jest pierwszym na tak dużą skalę narzędziem wsparcia finansowego jednostek samorządu terytorialnego w organizacji publicznego transportu zbiorowego.

    Fundusz wspiera środkami budżetowymi organizatorów publicznego transportu zbiorowego uruchamiających przewozy autobusowe o charakterze użyteczności publicznej. Wsparcie jest przekazywane za pośrednictwem wojewodów jako dofinansowanie przez rząd zadań własnych jednostek samorządu terytorialnego w zakresie autobusowej komunikacji publicznej. W ramach tego funduszu organizatorzy otrzymują dopłatę do kwoty deficytu pojedynczej linii komunikacyjnej w przewozach autobusowych o charakterze użyteczności publicznej.

    Warto tutaj wskazać, szanowna pani poseł, szanowni państwo, że stawka dopłaty z funduszu została podwyższona z kwoty nie wyższej niż 1 zł do 1 wozokilometra do kwoty nie wyższej niż 3 zł do jednego wozokilometra. Obowiązuje to do 31 grudnia 2023 r. Świadczy to, musicie państwo przyznać, o aktywnej roli resortu infrastruktury, o jego działaniu na rzecz zapewnienia odpowiednich warunków dla funkcjonowania publicznego transportu zbiorowego i wsłuchiwaniu się w potrzeby samorządów, tak aby w sposób skuteczny walczyć z wykluczeniem komunikacyjnym i sprostać tej podstawowej potrzebie, jaką jest funkcjonowanie publicznego transportu zbiorowego. (Dzwonek)

    Ministerstwo Infrastruktury obserwuje rosnące zainteresowanie funduszem ze strony organizatorów. Nie wykluczamy rozszerzenia tego funduszu i przedłużenia jego działania. Wsłuchujemy się w głosy samorządów. Dziękuję bardzo.

Przebieg posiedzenia