9. kadencja, 58. posiedzenie, 2. dzień (07-07-2022)

15. punkt porządku dziennego:

Pierwsze czytanie rządowego projektu ustawy o zmianie ustawy - Kodeks karny wykonawczy oraz niektórych innych ustaw (druk nr 2376).

Sekretarz Stanu w Ministerstwie Sprawiedliwości Michał Woś:

    Pani Marszałek! Wysoka Izbo! Rzeczywiście trzeba się z panią marszałek zgodzić. Natomiast dosyć często pojawiało się pytanie... Dziękuję generalnie wszystkim państwu, którzy zauważyli słuszny kierunek i słuszną politykę Ministerstwa Sprawiedliwości, żeby jednoznacznie stwierdzić, przesądzić, że więzienie to nie sanatorium, więzienie to nie hotel, a miejsce odbywania kary i pracy resocjalizacyjnej, by rzeczywiście te niektóre trudne charaktery na łono normalnego społeczeństwa doprowadzić.

    Natomiast pojawiały się wątpliwości co do skargi oczywiście bezzasadnej. To jest pojęcie już ugruntowane w prawie, to jest pojęcie, które funkcjonuje, w przypadku którego jest bardzo bogate orzecznictwo. Chciałbym państwu przekazać dane statystyczne. Otóż na 37 tys. skarg, mamy dane z 2020 r., które zawierały blisko 60 tys. zarzutów, zasadnych przypadków tych zarzutów było ok. 200-230, czyli ok. 200 skarg, 230 zarzutów. To są dane, które jednoznacznie pokazują, że ta instytucja jest nadużywana. Mamy w prawie różne rodzaje, różne metody walki z nadużyciem prawa. W tym przypadku rzeczywiście dochodzi do pewnego nadużycia prawa. Natomiast niezależnie od zaostrzenia polityki karnej państwa, co jest jasne, nie dochodzi w tym przypadku do jakiegokolwiek naruszenia praw osadzonych. Co więcej, także w tym projekcie niektóre z tych praw w ramach norm gwarancyjnych zwiększamy.

    Bardzo dziękuję za te pytania, w których doceniono właściwie ciężką pracę ministra Zbigniewa Ziobry, Ministerstwa Sprawiedliwości podnoszącą poziom bezpieczeństwa, podnoszącą poziom w przypadku pracujących więźniów, zwiększającą także stosowanie systemu dozoru elektronicznego. Rzeczywiście te trzy dziedziny to jest wielki sukces w ramach reform i modernizacji więziennictwa, które prowadzimy. Rzeczywiście polska Służba Więzienna, ta apolityczna formacja, trzecia największa uzbrojona formacja w Polsce, blisko 30 tys. funkcjonariuszy, świetnie wypełnia swoje zadania, jest coraz bardziej profesjonalna. W ramach tych zadań realizuje cały pakiet rozwiązań, które wspólnie kierownictwa Ministerstwa Sprawiedliwości i Służby Więziennej przewidują do realizacji. I w tym zakresie padł tutaj absolutnie niezasadny zarzut w stronę Służby Więziennej związany z brutalnym morderstwem funkcjonariuszki, pani major z Zakładu Karnego w Rzeszowie. Otóż tak państwo bronią tych sądów, tak państwo chodzą na te manifestacje, wołają o wolnych sądach, o konstytucji - widzę, że nie ma pani poseł, w takim razie odpowiem w powietrze, przynajmniej do protokołu - a w tym zakresie to sąd podejmuje decyzje, które pani krytykowała, nie Ministerstwo Sprawiedliwości, nie prokuratura. To sąd zdecydował w tym przypadku o takim, a nie innym działaniu. Co do sprawcy tego przestępstwa, niewątpliwie sprawcy, ta ustawa jest także odpowiedzią na potrzebę dotyczącą poprawy warunków bezpieczeństwa, radykalnej poprawy. Postawiliśmy sobie za cel, żeby już nigdy w historii polskiego więziennictwa nie doszło do tego rodzaju zdarzenia, nigdy. Ostatnie miało miejsce 30 lat temu, blisko 30 lat temu przed tym zdarzeniem z lutego w Rzeszowie. Po tym zdarzeniu z Rzeszowa, to jest nasza intencja, po to są te zmiany, i zmiany w prawie, i zmiany organizacyjne. W następnym punkcie będziemy mówili o ustawie o Służbie Więziennej, gdzie jest cały pakiet zmian związanych także z warunkiem bezpieczeństwa realizacji zadań przez funkcjonariuszy Służby Więziennej, ale już wdrożyliśmy zadania, sprawy i rozwiązania, które nie wymagały zmian w prawie. To chociażby bezpieczna odległość, zasady związane z funkcjonowaniem oddziałowych dziennych, szklane czy właściwie zrobione z bezpiecznej pleksi szyby w konkretnych miejscach, bezpieczne pokoje przesłuchań, standardowe wyposażenie miejsc, pomieszczeń, w których przebywają osadzeni - tam nie może być żadnych innych narzędzi ani innego wyposażenia niż to, które jest dookreślone - i środki przymusu bezpośredniego. W tej chwili każdy funkcjonariusz ma przy sobie i gaz pieprzowy, i kajdanki, zawsze kiedy jest w kontakcie z osadzonym.

    A więc to cały pakiet zmian i działań, które zostały podjęte w wyniku tamtej zbrodni. W następnym punkcie będę mówił o kolejnych zmianach, chociażby tych związanych ze środkami przymusu bezpośredniego. W tym zakresie, szanowni państwo, robimy wszystko, bo naszym celem jest to, żeby rzeczywiście już nigdy nie doszło do tego rodzaju zdarzeń, absolutnie nieakceptowalnych. Ale jest też pakiet związany z ochroną funkcjonariuszy. Chodzi o zaostrzenie kar za napaść na funkcjonariusza, izolację z tym związaną, działania związane z kategorią tzw. więźnia niebezpiecznego i dodatkowe przesłanki, częściowo wymagające interwencji legislacyjnej, a częściowo - nie. Cieszę się z deklaracji co do potrzeby prac nad tą ustawą i dalszej wspólnej pracy nad nią w czasie posiedzeń komisji.

    Co do pytań o system dozoru elektronicznego to w sposób oczywisty ocena jest bardzo dobra. Mamy rozwój tego systemu - czy jego reanimację właściwie ze stanu agonalnego w 2015 r. - od początku 2016 r. do teraz. Już 7,5 tys. osadzonych odbywa karę w tym systemie, a będzie ich jeszcze więcej.

    Natomiast co do tych z państwa posłów, którzy wyrażali troskę o politykę karną państwa i o to, gdzie te osoby będą, nawet jak je wyłapiemy... To oczywiste, że wszyscy, którzy są nieosadzeni, po wyrokach powinni te kary odbyć i jak najszybciej trafić do zakładów karnych, aresztów śledczych. Ale niezależnie od rozwoju systemu dozoru elektronicznego z myślą o bezpieczeństwie funkcjonariuszy cały czas rozwijamy program budowy nowych pawilonów mieszkalnych. I tak w latach 2019-2021 zostało wybudowanych 2,5 tys. nowych miejsc. W tej chwili trwa realizacja programu na lata 2021-2023, gdzie przewidziano dodatkowe 2,5 tys. nowych miejsc, 10 pawilonów, po to żeby funkcjonariuszom lepiej pełniło się służbę. Bardzo dziękuję panu gen. Leńczukowi, który odpowiada za te działania i jest dzisiaj z nami w Wysokiej Izbie. Równolegle mamy program, też na lata 2021-2024, budowy 4 tys. miejsc. Plus ze środków norweskich - pięć dodatkowych pawilonów. To powoduje, że jesteśmy dobrze przygotowani, także jeśli chodzi o tę zaostrzoną politykę karną państwa. Dziękuję bardzo. (Oklaski)

Przebieg posiedzenia