9. kadencja, 58. posiedzenie, 2. dzień (07-07-2022)
18. punkt porządku dziennego:
Pierwsze czytanie rządowego projektu ustawy o usprawnieniu procesu inwestycyjnego Centralnego Portu Komunikacyjnego (druk nr 2400).
Poseł Bożena Żelazowska:
Szanowna Pani Marszałek! Panie i Panowie Posłowie! Panie Ministrze! W imieniu Klubu Parlamentarnego Koalicja Polska - Polskie Stronnictwo Ludowe, ale też w imieniu strony społecznej, mieszkańców Baranowa, Teresina i Wiskitek, chcę, aby wyraźnie wybrzmiało, że ustawę, o której dzisiaj mówimy, należy w całości odrzucić i zaniechać dalszego nad nią procedowania. Po pierwsze, projekt tej ustawy jest sprzeczny z konstytucją Rzeczypospolitej Polskiej i z elementarnym poczuciem sprawiedliwości. Daje wyjątkowe, zupełnie niepotrzebne do prowadzenia tej inwestycji uprawnienia pełnomocnikowi rządu ds. CPK. Przepisy projektu ustawy są nieprecyzyjne, niejednoznaczne, mogą być też różnie interpretowane. Projekt ustawy niewątpliwie wzmacnia pozycję rządu i administracji, ale kosztem samorządów i obywateli. Ta ustawa uchyla jedną ustawę o przedsiębiorstwie ˝Porty Lotnicze˝, ale zmienia też, drodzy państwo, 24 inne ustawy. Tak, 24 ustawy zostaną zmienione zapisami tej ustawy. To jest czymś abstrakcyjnym, absolutnie nieprzemyślanym, pospiesznym i stwarzającym jeszcze większy bałagan prawny.
Rada Ministrów argumentuje, że przyjęcie ustawy o usprawnieniu procesu inwestycyjnego Centralnego Portu Komunikacyjnego jest niezbędne dla sprawnej realizacji CPK. Niestety oprócz tego ustawa ta da rządowi możliwość ogromnych nadużyć przy realizacji właściwie dowolnych inwestycji celu publicznego. Jest to przykład regulacji zmierzającej do uzyskania pełnej kontroli państwa nad wszelkimi sprawami, choćby luźno związanymi z CPK.
Przyjęcie ustawy w takim kształcie da aparatowi państwa niespotykane wcześniej możliwości dotyczące ingerencji w życie obywateli i w funkcjonowanie samorządów nie tylko na obszarze przeznaczonym wprost pod budowę lotniska, ale w całym kraju. Realizacja jakiejkolwiek inwestycji będzie mogła odbywać się z pominięciem standardowych obecnie gwarancji interesów obywatela i funkcjonowania samorządów.
Projekt ustawy o usprawnieniu procesu inwestycyjnego Centralnego Portu Komunikacyjnego nie zapewnia obywatelom należytej ochrony w toku procesu inwestycyjnego. Chronione konstytucyjnie prawa obywateli mogą być wielokrotnie w toku tego procesu naruszane, jednak nie proponuje się obywatelom godnego ani słusznego odszkodowania, którego można byłoby dochodzić w sprawiedliwej procedurze. Projekt choć miał poprawić sytuację wywłaszczonych mieszkańców, to albo nie zmienia nic, albo ją po prostu pogarsza.
Jeśli chodzi o zasadę korzyści w połączeniu z rządowym projektem ustawy o zmianie ustawy o gospodarce nieruchomościami, to projekt likwiduje tę tzw. zasadę korzyści. Była ona przez lata standardem i przy jej zastosowaniu zrealizowano wiele inwestycji, autostrad, linii przesyłowych, linii kolejowych i wypłacono wiele odszkodowań obywatelom. Likwidacja tej zasady oznacza po prostu niższe odszkodowania. Trzeba więc przyznać, że jedna z zasadniczych zmian tej nowelizacji ma też cel fiskalny. Chodzi o to, żeby Skarb Państwa jak najmniej zapłacił mieszkańcom za ich nieruchomości położone w samym sercu Polski przy autostradzie pomiędzy dwoma aglomeracjami, gdzie obecnie dynamicznie rozwija się choćby branża logistyczna. Zgodnie z projektem obywatele będą zobowiązani wydać spółce nieruchomości, jeszcze zanim spółka stanie się ich właścicielem. Termin na wydanie nieruchomości to zasadniczo 120 dni od dnia zawiadomienia właściciela o wydaniu decyzji o ustaleniu lokalizacji inwestycji w zakresie CPK. Taka decyzja nie będzie jeszcze ostateczna, będzie biegł termin, jeśli chodzi o odwołanie się od niej, i zapewne takie odwołanie zostanie złożone. Bardzo możliwe, że w ciągu 4 miesięcy decyzja o ustaleniu lokalizacji nie stanie się ostateczna.
I bardzo ważna kwestia, mianowicie ograniczenie prawa własności. Projekt w wielu miejscach przewiduje ograniczenie prawa własności, za część z tych ograniczeń nie przewidziano żadnego odszkodowania. Zasada ochrony własności prywatnej zawarta w konstytucji polega na zapewnieniu możliwości (Dzwonek) szerokiej gwarancji korzystania z własności oraz - co szczególnie ważne - w związku z zakresem regulacji projektu ograniczeniu integracji organów władzy publicznej we własność.
Jeżeli chodzi o obszar otoczenia CPK, co do tej ostatniej kwestii trzeba jeszcze zapytać: Dlaczego właściciele nieruchomości położonych w niesprecyzowanej okolicy CPK mają być uzależnieni w kwestii zabudowy swoich nieruchomości od uzgodnień ze spółką? Ta regulacja może być wykorzystywana jako środek nacisku na mieszkańców, żeby zbywali swoje nieruchomości na rzecz spółki, która będzie mogła zagospodarować je bez ograniczeń albo sprzedać z zyskiem.
Szanowni Państwo! Klub Koalicji Polskiej i Polskiego Stronnictwa Ludowego będzie głosował za odrzuceniem tej ustawy w całości. (Oklaski)
(Przewodnictwo w obradach obejmuje wicemarszałek Sejmu Włodzimierz Czarzasty)
Przebieg posiedzenia