9. kadencja, 59. posiedzenie, 1. dzień (20-07-2022)

10. punkt porządku dziennego:

Sprawozdanie Komisji Kultury i Środków Przekazu o poselskim projekcie uchwały w sprawie ustanowienia roku 2023 rokiem Aleksandry Piłsudskiej (druki nr 2233 i 2258).

Poseł Paulina Matysiak:

    Szanowny Panie Marszałku! Wysoka Izbo! Postaram się krótko, bo już długo debatujemy. Pragnę w imieniu Koalicyjnego Klubu Poselskiego Lewicy poświęcić parę słów odważnej, nietuzinkowej kobiecie, która nie pozwoliła zamknąć się w sztywnych ramach społecznych, jakie kobietom narzucały minione czasy. Oczywiście chodzi o Aleksandrę Piłsudską, z domu Szczerbińską, która jest niesamowitą postacią z ogromnym bagażem przeżyć, doświadczeń i działań i z pewnością nie stanowi krótkiej wzmianki w notce biograficznej swojego męża.

    W czasie studiów, nauki na uniwersytecie latającym, czyli tajnej uczelni dla kobiet, które - przypomnijmy - oficjalnie nie miały wtedy prawa do pobierania nauki na wyższym poziomie, poglądy Piłsudskiej zaczęły się krystalizować. Charakteryzowały się one postępowością i skupieniem na pełnym równouprawnieniu kobiet. Nasza bohaterka nie zgadzała się na Polskę pod zaborami. W 1904 r. dołączyła do Polskiej Partii Socjalistycznej, w ramach której rozwijała swoją działalność społeczną. Zaangażowała się także w działalność konspiracyjną. Pod pseudonimem Ola zarządzała składami broni, odpowiadała za jej przerzuty za granicę i dysponowała nią wedle potrzeb na różnego rodzaju akcje. Nie dała się złamać władzom carskim po aresztowaniu w 1907 r.

    Piłsudska, aby zarobić na życie i zdobyć przykrywkę przed władzami, udzielała także korepetycji dziewczętom z zamożnych domów. Dała się poznać jako wprawiona bojowniczka. Wzięła m.in. udział w akcji pod Bezdanami w 1908 r. Była aktywną członkinią Oddziału Wywiadowczo-Kurierskiego I Brygady Legionów Polskich. Za to właśnie została uhonorowana Krzyżem Walecznych i Krzyżem Srebrnym Orderu Virtuti Militari za męstwo i hart ducha wykazane w pracy niepodległościowej. W PPS poznała Józefa Piłsudskiego, z którym wzięła ślub. Wcześniej urodziła dwie córki. W niepodległej już Polsce odnalazła się w roli pierwszej damy II Rzeczypospolitej, dzięki czemu mogła wspierać inicjatywy zgodne ze swoimi przekonaniami, m.in. walkę o prawa kobiet.

    Klub Lewicy popiera przyjęcie uchwały ustanawiającej rok 2023 Rokiem Aleksandry Piłsudskiej - patriotki, bojowniczki, socjalistki, feministki i aktywistki, której działania służyły Polsce, polskim kobietom, a także wielu grupom społecznym. Może ona z pewnością stanowić wzór dla współczesnych dziewcząt, aby nie bały walczyć się o swoje i nigdy nie dały sobie narzucić niczego, z czym się nie zgadzają. Będziemy oczywiście głosować za. Dziękuję. (Oklaski)

Przebieg posiedzenia