9. kadencja, 59. posiedzenie, 1. dzień (20-07-2022)

12. punkt porządku dziennego:

Sprawozdanie Komisji Kultury i Środków Przekazu o poselskim projekcie uchwały w sprawie ustanowienia roku 2023 Rokiem Jadwigi Zamoyskiej (druki nr 2207 i 2407).

Poseł Sprawozdawca Joanna Lichocka:

    Panie Marszałku! Wysoki Sejmie! Mam zaszczyt przedstawić sprawozdanie Komisji Kultury i Środków Przekazu z prac nad poselskim projektem uchwały w sprawie ustanowienia roku 2023 Rokiem Jadwigi Zamoyskiej.

    Marszałek Sejmu zgodnie z art. 33a ust. 2 regulaminu Sejmu, po zasięgnięciu opinii Prezydium Sejmu, skierowała w dniu 27 kwietnia 2022 r. projekt tej uchwały do Komisji Kultury i Środków Przekazu do pierwszego czytania. Komisja Kultury i Środków Przekazu po przeprowadzeniu pierwszego czytania oraz rozpatrzeniu tego projektu na posiedzeniu w dniu 5 lipca 2022 r. wnosi, aby Wysoki Sejm projekt ten uchwalił.

    Znów pozwolę sobie przeczytać całą treść uchwały, żeby wybrzmiało to w tej Izbie w całości.

    ˝Uchwała Sejmu Rzeczypospolitej Polskiej w sprawie ustanowienia roku 2023 Rokiem Jadwigi z Działyńskich Zamoyskiej

    W listopadzie 2023 roku upłynie sto lat od śmierci Jadwigi z Działyńskich Zamoyskiej - współtwórczyni fundacji Zakłady Kórnickie, zaangażowanej społecznie patriotki, służebnicy Bożej, poliglotki, autorki spójnego systemu pedagogicznego, założycielki pierwszej w Polsce zawodowej szkoły gospodarstwa domowego i prekursorki myślenia o oświacie w kategoriach zarządzania projektem. Jadwiga Zamoyska urodziła się 4 lipca 1831 roku w Warszawie, a zmarła 4 listopada 1923 roku w Kórniku.

    Jako Generałowa - żona generała Władysława Zamoyskiego, polityka konserwatywnego związanego z Hotelem Lambert - była niezawodną partnerką męża w służbie na rzecz Ojczyzny. Towarzyszyła mu w misjach zagranicznych, korygowała artykuły i przemówienia, pełniła rolę tłumaczki języka tureckiego podczas rozmów dyplomatycznych. Założona przez nią w 1882 roku Szkoła Domowej Pracy Kobiet, powstała z inspiracji francuskich oratorian, była nowoczesną odpowiedzią na ówczesne potrzeby społeczne kobiet. W programie nauczania Jadwiga Zamoyska kładła nacisk na umiejętność planowania zadań, elementy rachunku ekonomicznego, budowanie równowagi pomiędzy czasem przeznaczonym na pracę i samorozwój. Nie bała się też nowinek technicznych. Publikowała dzieła o tematyce religijno-wychowawczej, opracowywała i wydawała przeznaczone dla uczennic szkoły podręczniki piekarstwa, mleczarstwa czy porządków domowych.

    Dzięki moralnemu i finansowemu wsparciu Jadwigi Zamoyskiej sukcesem zakończyły się starania jej syna Władysława o odzyskanie dla Polski Morskiego Oka. Z należących do nich obojga dóbr na mocy ustawy sejmowej z 30 lipca 1925 roku powstała fundacja Zakłady Kórnickie - będąca wypełnieniem ostatniej woli fundatorów i jednocześnie wykonaniem testamentu głowy rodu Działyńskich i Zamoyskich - Tytusa Działyńskiego, który cały swój majątek i zbiory pragnął zachować 'nie dla siebie, lecz dla Narodu'. Zarówno stworzonej przez Jadwigę Zamoyską placówce edukacyjnej, jak i pozostałym podejmowanym przez nią działaniom towarzyszyło niezmiennie motto: 'Służyć Bogu, służąc Ojczyźnie, służyć Ojczyźnie, służąc Bogu'. Za zasługi położone dla Rzeczypospolitej Polskiej na polu działalności wychowawczej i filantropijnej w 1921 roku została odznaczona Krzyżem Oficerskim Orderu Odrodzenia Polski, jako jedna z pierwszych piętnastu osób uhonorowanych tym orderem.

    W uznaniu zasług Jadwigi Zamoyskiej dla polskiego społeczeństwa i kształtowania wzorców postaw obywatelskich, uniwersalnego i ponadczasowego potencjału jej myśli wychowawczej, a także kulturotwórczej roli stworzonej przez nią i jej syna, Władysława Zamoyskiego, fundacji Zakłady Kórnickie, w setną rocznicę śmierci tej wybitnej postaci, Sejm Rzeczypospolitej Polskiej ogłasza rok 2023 Rokiem Jadwigi z Działyńskich Zamoyskiej˝. Dziękuję bardzo. (Oklaski)

Przebieg posiedzenia