9. kadencja, 59. posiedzenie, 1. dzień (20-07-2022)
13. punkt porządku dziennego:
Sprawozdanie Komisji Kultury i Środków Przekazu o poselskim projekcie uchwały w sprawie ustanowienia roku 2023 Rokiem Jerzego Nowosielskiego (druki nr 2231 i 2406).
Poseł Robert Winnicki:
Panie Marszałku! Wysoka Izbo! Nie będę po raz kolejny przytaczał życiorysu Jerzego Nowosielskiego, bo kilkoro posłów zrobiło to już przede mną.
Wicemarszałek Włodzimierz Czarzasty:
Słusznie.
Poseł Robert Winnicki:
Nie będę też konkurował z panem posłem Sonikiem, bo nie da rady konkurować z tym syntetycznym przedstawieniem i jeszcze z obrazem tego, co Nowosielski tworzył, bo to było naprawdę piękne i dobrze zrobione. Zwrócę uwagę tylko na jeden aspekt. Nowosielski urodził się i umarł w Krakowie, ale tak naprawdę postać Nowosielskiego powinna być dla nas postacią, która przypomina nam o wielkim dziedzictwie, jakie zostało, jakie ciągle funkcjonuje, dziedzictwie po I i II Rzeczypospolitej na dawnych Kresach, tam, gdzie właśnie ma miejsce to przecięcie kultur, tam, gdzie małżeństwa katolików z grekokatolikami czy z prawosławnymi były często na porządku dziennym, gdzie tworzyła się bardzo specyficzna kultura kresowa. Dzisiaj ostatnim województwem Rzeczypospolitej Polskiej, gdzie tej kultury kresowej jakoś doświadczamy, jest województwo podlaskie, którego jestem reprezentantem. Poza nim nie ma już właściwie w skali kraju tej pozostałości, natomiast warto na to zwrócić uwagę.
Sądzę, że gdybyśmy sporządzili statystykę, to okazałoby się, że większość osób, które są w kolejnych latach upamiętniane w uchwałach sejmowych, tych osób, które tworzyły w XIX w. oraz przez sporą część XX w., to Polacy, którzy wyrośli właśnie na Wileńszczyźnie, na Grodzieńszczyźnie, w województwie lwowskim, tarnopolskim, stanisławowskim czy nawet jeszcze dalej na wschód od naszych granic.
Dlaczego o tym mówię? Dlatego, że praktycznie nie ma w Sejmie, w tej Izbie, okazji do tego, żeby o tym przypomnieć, o tym wielkim dziedzictwie, które utraciliśmy po 1945 r., bardzo często również w tym wymiarze kulturowym. Niewiele z tego pozostało, niewiele z tego jest kontynuowane. Zwracam uwagę na to, że warto sięgać do tych korzeni, warto zachwycić się chociażby tym, że w ostatnich dniach mieliśmy wspaniale odtańczonego poloneza przez młodzież szkół polskich przed katedrą w Wilnie. O tego typu rzeczach trzeba pamiętać, warto pamiętać (Dzwonek), i myślę, że upamiętnienie postaci Jerzego Nowosielskiego jest dobrym pretekstem, żeby o tym przypomnieć. Dziękuję bardzo. (Oklaski)
Przebieg posiedzenia