9. kadencja, 59. posiedzenie, 1. dzień (20-07-2022)

17. punkt porządku dziennego:

Sprawozdanie Komisji Kultury i Środków Przekazu o poselskim projekcie uchwały w sprawie upamiętnienia setnej rocznicy utworzenia Związku Polaków w Niemczech (druki nr 1923 i 2422).

Poseł Sprawozdawca Jacek Świat:

    Panie Marszałku! Wysoka Izbo! Komisja Kultury i Środków Przekazu 6 lipca br. rozpatrzyła wniosek grupy posłów o upamiętnienie w formie uchwały okolicznościowej setnej rocznicy utworzenia Związku Polaków w Niemczech. Tu dodam, że wnioskodawcy przedstawili podczas posiedzenia znacznie skróconą, skondensowaną redakcję tej uchwały. Sama idea i forma uchwały spotkały się z jednomyślnym poparciem członków komisji.

    Pragnę tu przy okazji podziękować posłowi Tadeuszowi Woźniakowi za inicjatywę i pani poseł Joannie Lichockiej za wielki wkład w redakcję tekstu. Ponieważ jest to jedyna okazja, by uchwała wybrzmiała na sali plenarnej, pozwolę ją sobie odczytać.

    ˝Uchwała Sejmu Rzeczypospolitej Polskiej w sprawie upamiętnienia setnej rocznicy utworzenia Związku Polaków w Niemczech

    W setną rocznicę utworzenia Związku Polaków w Niemczech Sejm Rzeczypospolitej Polskiej wyraża najwyższe uznanie dla założycieli Związku będącego największą i najaktywniejszą organizacją polonijną działającą w granicach Niemiec.

    Utworzenie Związku 27 sierpnia 1922 roku w Berlinie było odpowiedzią na antypolską politykę ówczesnych władz Niemiec i odpowiadało potrzebom milionów Polaków mieszkających w granicach państwa niemieckiego. Zjednoczono organizacje polskie, prowadzono działalność kulturalną, oświatową, wspierano także działalność gospodarczą Polaków, w tym spółdzielczość. Z jego inicjatywy założono Bank Słowiański w Berlinie będący zapleczem finansowym polskich spółdzielni w Niemczech. Powodzeniem zakończyły się starania o uzyskanie dla Polaków statusu mniejszości narodowej.

    Działania Związku miały ogromny wkład w ochronę polskiej tożsamości. Znakiem Związku Polaków w Niemczech stało się Rodło. Był to graficzny, symbolicznie ukazany bieg Wisły z zaznaczonym Krakowem. Związek opracował także swój zbiór zasad nazwany 'Pięcioma Prawdami Polaka':

    1. Jesteśmy Polakami.

    2. Wiara Ojców naszych jest wiarą naszych dzieci.

    3. Polak Polakowi bratem.

    4. Co dzień Polak Narodowi służy.

    5. Polska Matką naszą - nie wolno mówić o Matce źle.

    Wielu członków Związku swoją działalność okupiło śmiercią i męczeństwem. W lutym 1940 roku Związek został zdelegalizowany przez niemieckie władze. Część działaczy Niemcy rozstrzelali, kilka tysięcy wywieźli do obozów koncentracyjnych.

    Sejm Rzeczypospolitej Polskiej oddaje hołd założycielom i dawnym członkom Związku Polaków w Niemczech oraz wyraża wdzięczność kolejnym pokoleniom, które kontynuują prace tej zasłużonej, stuletniej organizacji polonijnej. Sejm Rzeczypospolitej Polskiej podkreśla, że Związek Polaków w Niemczech, odgrywając ważną rolę dla polskiej diaspory, broniąc tożsamości narodowej, kulturowej i religijnej Polaków, dobrze zasłużył się Ojczyźnie˝. Dziękuję. (Oklaski)

Przebieg posiedzenia