9. kadencja, 59. posiedzenie, 1. dzień (20-07-2022)
1. punkt porządku dziennego:
Sprawozdanie Komisji Sprawiedliwości i Praw Człowieka o rządowym projekcie ustawy o zmianie ustawy - Kodeks postępowania karnego oraz ustawy - Prawo o prokuraturze (druki nr 2386 i 2447).
Poseł Sprawozdawca Mariusz Gosek:
Dziękuję bardzo.
Szanowna Pani Marszałek! Wysoka Izbo! Mam zaszczyt przedstawić w imieniu Komisji Sprawiedliwości i Praw Człowieka projekt ustawy o zmianie ustawy - Kodeks postępowania karnego oraz ustawy - Prawo o prokuraturze.
Wczoraj odbyło się posiedzenie komisji, podczas którego procedowany był przedmiotowy projekt ustawy. W posiedzeniu komisji wzięli udział przedstawiciele prokuratury, dyrektor Biura Prezydialnego Prokuratury Krajowej pan prokurator Tomasz Szafrański oraz, działając w imieniu Ministerstwa Sprawiedliwości, sekretarz stanu w Ministerstwie Sprawiedliwości pan prof. Marcin Warchoł.
Szanowni Państwo! W istocie przedmiotowy projekt sprowadza się do zmiany punktowej i technicznej i obejmuje dwa obszary.
Pierwszy obszar to ustalenie zasad współpracy pomiędzy Prokuraturą Krajową a Prokuraturą Europejską. Warto wskazać - i to jest istotą tej całej sprawy - że Prokuratura Europejska jest organem Unii Europejskiej, a nie organem państw członkowskich. Jako Polska współpracujemy, na mocy stosownych porozumień i umów, z państwami członkowskimi Unii Europejskiej. Realizujemy np. ENA, europejskie nakazy aresztowania, europejskie nakazy dochodzeniowe, wykonujemy wolnościowe środki zapobiegawcze. Kodeks postępowania karnego natomiast nie przewiduje stosowania instrumentów unijnych - co jest istotą tej kwestii - w relacjach z organami Unii Europejskiej, lecz w relacjach z państwami Unii Europejskiej. Ta współpraca, tak jak wskazałem, na podstawie zawartych i podpisanych stosownych umów pomiędzy krajami członkowskimi Unii Europejskiej, odbywa się w sposób prawidłowy.
Drugi obszar zmian zawartych w procedowanym projekcie ustawy odnosi się do kwestii jednoznacznego uregulowania kwestii powoływania i odwoływania dyrektorów lub zastępców dyrektorów departamentu lub biura Prokuratury Krajowej oraz naczelnika Wydziału Spraw Wewnętrznych, co będzie należeć do wyłącznej kompetencji prokuratora krajowego.
Należy w tym miejscu wskazać, że procedowany projekt ustawy został poddany opiniowaniu i konsultacjom społecznym. W ramach tych konsultacji społecznych zaproszenie do przedstawienia opinii zostało skierowane do 13 podmiotów.
W trakcie prac komisji zgłoszona została jedna poprawka, która nie uzyskała w głosowaniu akceptacji komisji i będzie procedowana jako wniosek mniejszości na życzenie przedkładającej stosowną poprawkę pani poseł Ueberhan.
Warto też na koniec w konkluzji nadmienić, że Prokuratura Krajowa zapewnia obsługę prokuratora generalnego oraz prokuratora krajowego, co wprost wynika z art. 17 ust. 1 ustawy - Prawo o prokuraturze, i oprócz obsługi tych organów realizuje własne zadania. Prokuratura Krajowa - to wczoraj było podnoszone na posiedzeniu komisji - jest jedną z jednostek powszechnych, jest jednostką organizacyjną prokuratury. Kieruje tą jednostką szef Prokuratury Krajowej - I zastępca prokuratora generalnego, prokurator krajowy. Prokurator krajowy jest odpowiedzialny za prawidłowe funkcjonowanie Prokuratury Krajowej i efektywne wykonywanie jej zadań. Zgodnie z Prawem o prokuraturze prokurator generalny - co też jest istotne i bardzo ważne i o tym chciałbym nadmienić - nie ma żadnych bezpośrednich kompetencji w odniesieniu do Prokuratury Krajowej, a dla zagwarantowania efektywnego kierowania przez prokuratora krajowego Prokuraturą Krajową konieczne jest zapewnienie jego wpływu na obsadę kluczowych stanowisk w Prokuraturze Krajowej. Czyli to jest właśnie to, o czym mówiłem, w zakresie tej drugiej części procedowanego projektu ustawy. Projektowane uzupełnienie w art. 9 Prawa o prokuraturze ma na celu - i to też jest istotą tej konkluzji - podkreślenie bezpośredniej odpowiedzialności prokuratora krajowego za funkcjonowanie jednostki, na czele której stoi, zapobieżenie ewentualnym wątpliwościom interpretacyjnym. Chciałbym tutaj wskazać, że - co pokazało wczorajsze posiedzenie Komisji Sprawiedliwości i Praw Człowieka - jedna z pań poseł nawet miała wątpliwości w tym zakresie, tak że to pokazuje, jak istotne i celowe jest wdrożenie tych zmian. Warto też wskazać i podkreślić autonomię prokuratora krajowego w stosunku do prokuratora generalnego. Warto także wspomnieć o samym trybie powoływania - I zastępcę prokuratora generalnego, czyli prokuratora krajowego, powołuje prezes Rady Ministrów.
Szanowna Pani Marszałek! Wysoka Izbo! Po rozpatrzeniu przez Komisję Sprawiedliwości i Praw Człowieka powyższego projektu ustawy na posiedzeniu w dniu 19 lipca 2022 r. Wysoki Sejm raczy uchwalić załączony projekt ustawy, o co komisja wnioskuje. Na żądanie wnioskodawcy, stosownie do dyspozycji art. 43 ust. 3 regulaminu Sejmu, komisja przedstawia wniosek mniejszości - skreślić art. 2. Konsekwencją takiego skreślenia byłaby zmiana tytułu ustawy. Bardzo dziękuję. (Oklaski)
Przebieg posiedzenia