9. kadencja, 60. posiedzenie, 1. dzień (02-09-2022)

1. punkt porządku dziennego:

Pierwsze czytanie rządowego projektu ustawy o szczególnych rozwiązaniach w zakresie niektórych źródeł ciepła w związku z sytuacją na rynku paliw (druk nr 2543).

Poseł Andrzej Grzyb:

    Pani Marszałek! Wysoka Izbo! Szanowna Pani Minister! Ludzie potrzebują wsparcia. W chwili obecnej to jest główny powód niepokoju pojawiający się w rozmowach, które toczymy z Polakami, również przy okazji takich uroczystości jak chociażby dożynki. Kwestie opału, cen energii są jednymi z głównych tematów. Czasami są one również wyrażone w formie humorystycznej, ale to świadczy o tym, jakie są troski.

    Jako Klub Parlamentarny Koalicja Polska - Polskie Stronnictwo Ludowe, Unia Europejskich Demokratów, Konserwatyści podkreślamy, że po pierwsze, dobrze, że ta regulacja się pojawia, choć mamy do niej liczne uwagi. Wiele tygodni temu proponowaliśmy konieczne wprowadzenie dopłat do gospodarstw domowych ogrzewanych nie tylko węglem, ale również innymi paliwami stałymi. Zostało to odrzucone przez większość sejmową.

    Ponadto zwracaliśmy się do rządu o pilne decyzje pozwalające na zakup na cele grzewcze węgla i drewna opałowego, których zarówno ceny, jak i dostępność bardzo ograniczały możliwości zakupu.

    Tutaj również podkreślamy ten skokowy wzrost eksportu, bo i w tej sprawie zwracają się do nas Polacy. Chodzi o eksport drewna w Polsce.

    Po czwarte, poprawki do poprzednich ustaw dotyczących dopłat do zakupu węgla, tak jak powiedziałem, zostały odrzucone zupełnie bez specjalnego argumentu. Kwestię wsparcia indywidualnych gospodarstw ogrzewanych paliwami stałymi można było uregulować w jednej ustawie, a kwestię ciepła systemowego - w tej obecnie proponowanej przez państwa.

    Po piąte, nieuzasadnione jest zróżnicowanie odbiorców. Ceny paliw drastycznie wzrosły już w ostatnim sezonie grzewczym. Np. członek spółdzielni mieszkaniowej, która miała własną kotłownię, otrzymał poprzez inny system wsparcia dopłaty do tego ciepła, a ten, który odbierał ciepło np. od spółki zajmującej się dostawą ciepła, od której odbierali zarówno odbiorcy indywidualni, jak i przedsiębiorstwa, musiał płacić podwyższoną cenę. Zwracają na to uwagę samorządowcy. Przykład, o którym mówię, pochodzi od burmistrza Miastka.

    Po szóste, gospodarstwa domowe ogrzewające olejem opałowym w ogóle nie korzystały z żadnego systemu wsparcia, nawet z obniżonego VAT-u, a ceny oleju opałowego są w detalu wyższe niż ceny oleju napędowego. Wynoszą one prawie 7,6 zł, czyli są o 1 zł wyższe niż ceny innych paliw.

    Po siódme, samorządy podnoszą, że rozwiązania zaproponowane w ustawie są niesprawiedliwe, bo nie rekompensują nierówności w rekompensowaniu wzrostów cen ogrzewania od stycznia do końca sezonu grzewczego, który się już zakończył.

    Po ósme, mechanizm obejmujący ceny ciepła z rekompensatą ma być stosowany przez 7 miesięcy. Pytanie: Co od 1 maja 2024 r.? Chodzi o to, że np. kwestia ciepłej wody i tak będzie musiała być rozwiązana.

    Po dziewiąte, ceny ciepła z rekompensatą dotyczą jego sprzedaży ciepłowni, literalnie cytując tę ustawę, natomiast brak jasnej odpowiedzi na pytanie: Co z ciepłem z kogeneracji, z elektrociepłowni? Czy to najbardziej efektywne wykorzystanie paliw stałych też będzie objęte systemem wsparcia? Ustalanie ceny dla kogeneracji odbywa się metodą uproszczoną, natomiast w ustawie tej mówi się o metodzie kalkulacyjnej, a zatem stąd ta wątpliwość.

    Art. 14 ust. 3 - termin złożenia wniosku. Nawet w pełni usprawiedliwione opóźnienie złożenia wniosku będzie skutkowało utratą rekompensaty. Ponadto jest tu nałożenie nowych obowiązków na samorządy - już nie będę tego rozwijał. Przedsiębiorcy dostarczający ciepło od 1 października powinni objąć średnimi cenami ciepła z rekompensatą automatycznie wszystkie gospodarstwa domowe, to jest ten art. 4 ust. 1 pkt 1, bez żadnego oświadczenia, w odróżnieniu od odbiorców wskazanych w tym artykule ust. 1 pkt 2-4, w przypadku których wymagane będzie stosowanie oświadczeń, aby mogli oni korzystać z cen z rekompensatą. Przedsiębiorstwa ciepłownicze nie posiadają systemu identyfikacji, jaki posiadają np. przedsiębiorstwa dostarczające energię elektryczną i gaz. W związku z tym będą one musiały tworzyć zupełnie nowy system informacji, zawierający dane np. o tym, kto posiada gospodarstwo domowe i jednocześnie prowadzi działalność gospodarczą.

    Ponadto po 1 stycznia 2023 r. ogrzewanie prądem i gazem będzie wyłączone z systemu wsparcia. Wydaje nam się, że powinniśmy wprowadzić albo w tej ustawie, albo też w ustawie, która za chwilę będzie procedowana (Dzwonek), w punkcie trzecim porządku dziennego, to jest druk 2544, czyli tzw. tarcza antyinflacyjna, jednolite obniżone stawki VAT na wszystkie stałe źródła energii. Dziękuję bardzo. (Oklaski)

Przebieg posiedzenia