9. kadencja, 60. posiedzenie, 1. dzień (02-09-2022)

5. punkt porządku dziennego:

Sprawozdanie Komisji Finansów Publicznych oraz Komisji Samorządu Terytorialnego i Polityki Regionalnej o rządowym projekcie ustawy o zmianie ustawy o dochodach jednostek samorządu terytorialnego oraz niektórych innych ustaw (druki nr 2542 i 2551).

Poseł Bożena Żelazowska:

    Szanowny Panie Marszałku! Panie i Panowie Posłowie! Panie Ministrze! Pozwólcie państwo, że w imieniu Klubu Parlamentarnego Koalicja Polska i Polskiego Stronnictwa Ludowego przedstawię stanowisko klubu wobec projektu ustawy o zmianie ustawy o dochodach jednostek samorządu terytorialnego oraz niektórych innych ustaw, druk nr 2542.

    W uzasadnieniu tej ustawy strona rządowa pisze, że rząd pomoże samorządom w realizacji ich zadań publicznych, w tym m.in. zadań dotyczących poprawy efektywności energetycznej oraz ograniczenia kosztów zakupu ciepła ponoszonych przez odbiorców, a wsparcie będzie możliwe jeszcze w 2022 r. Wprowadzone zostaną także czasowe zmiany, które uelastycznią zarządzanie budżetem JST.

    Chcecie państwo w ten sposób łatać budżety samorządów, które funkcjonowały dobrze do czasu, aż rząd Prawa i Sprawiedliwości popsuł to, co działało bez zastrzeżeń. Samorządy, które doskonale wiedziały, jak gospodarować swoimi budżetami, teraz muszą występować w roli proszącego o to, aby ich środki, ale już znacznie pomniejszone i w formie czeku, zostały wręczone przez posłów PiS-u np. podczas dożynek czy innych uroczystości.

    Polskim samorządom, zwłaszcza w dzisiejszej sytuacji, potrzebna jest każda złotówka. Kiedy trwa duża inflacja, szaleje drożyzna, brak jest środków z KPO i brak jakiejkolwiek perspektywy na to, że się pojawią, zwiększenie finansów dla polskich samorządów jest po prostu konieczne, ale gdy przygotowywaliście państwo propozycje zmian, nie zapytaliście o to samorządowców. Ba, te zmiany nie były konsultowane nawet z Komisją Wspólną Rządu i Samorządu Terytorialnego ani ze Związkiem Powiatów Polskich, dlatego rządowa propozycja ustawy nie jest rozwiązaniem systemowym, które może rozwiązać problem, a jedynie ręcznym sterowaniem budżetami gmin, powiatów i województw.

    Kwota, która jest zaproponowana w ustawie, to tylko 1/3 tego, co samorządy utraciły w czasie państwa 7-letnich rządów. Art. 50 ustawy o finansach publicznych wyraźnie mówi, że ta strata powinna być zrekompensowana wszystkim jednostkom samorządu terytorialnego. Wiemy, jak mocno niedoszacowana jest, o czym wspomniał też pan poseł, subwencja oświatowa. Ta kwota, którą teraz państwo dajecie, nie odpowiada na zapotrzebowanie gmin, powiatów i województw w żadnej dziedzinie.

    Zmiana tej ustawy pozwoli przeżyć i załatać dziury samorządów w 2022 r., czyli przez 4 miesiące tego roku. A co będzie w styczniu 2023 r.? Co z dziurą budżetową? Ta regulacja nie jest dodatkowym wsparciem finansowym samorządów, a jedynie przesunięciem o kilka miesięcy czasu przekazania kwot, które byłyby należne jednostkom samorządu terytorialnego według nowego mechanizmu redystrybucji udziału w PIT Projekt po raz kolejny, podobnie jak jednorazowa kwota 8 mld zł w grudniu 2021 r., która była zaliczką na rzecz ubytków w 2022 r., zakłóci płynność tegorocznych, a także przyszłorocznych budżetów jednostek samorządu terytorialnego. Jeżeli rząd chciałby realnie pomóc samorządom i realnie wesprzeć ich budżety, powinien przeznaczyć dodatkowe środki, a rozwojowa część subwencji przeznaczonych na 2023 r. powinna pozostać bez zmian.

    Jako Klub Parlamentarny Koalicja Polska - Polskie Stronnictwo Ludowe, Unia Europejskich Demokratów, Konserwatyści apelujemy o przywrócenie systemowego kształtu zasilania finansowego JST i o pełne zrekompensowanie skutków wprowadzanych od 2019 r. kolejnych zmian w podatku PIT. Ten projekt wymaga jeszcze prac w komisji. Po przyjęciu poprawek klub Polskiego Stronnictwa Ludowego zagłosuje za tą ustawą, ponieważ, tak jak wspomniałam (Dzwonek), każda złotówka jest dzisiaj potrzebna samorządom. Dziękuję. (Oklaski)

Przebieg posiedzenia