9. kadencja, 60. posiedzenie, 1. dzień (02-09-2022)
5. punkt porządku dziennego:
Sprawozdanie Komisji Finansów Publicznych oraz Komisji Samorządu Terytorialnego i Polityki Regionalnej o rządowym projekcie ustawy o zmianie ustawy o dochodach jednostek samorządu terytorialnego oraz niektórych innych ustaw (druki nr 2542 i 2551).
Poseł Ryszard Galla:
Dziękuję bardzo.
Panie Marszałku! Wysoka Izbo! Panie Ministrze! Projektowana ustawa o dochodach jednostek samorządu terytorialnego ma na celu wprowadzenie mechanizmów wsparcia samorządów w realizacji ich zadań publicznych, w tym szczególnie istotnych obecnie zadań z zakresu poprawy efektywności energetycznej oraz ograniczenia kosztów zakupu ciepła lub innych nośników energii. To jest część uzasadnienia tej ustawy. Muszę powiedzieć, że jest to dobry kierunek, dobrze przyjęty, natomiast zastanawiam się nad tym, dlaczego to jest tak skomplikowane, mało czytelne i budzi strach wśród samorządowców.
Przed wyjazdem do Warszawy miałem okazję rozmawiać z grupą samorządowców, wójtów, burmistrzów, którzy prosili mnie o to, abym wystąpił na posiedzeniu Sejmu i zasygnalizował ich problemy, które są bardzo mocne, bardzo istotne. Dzisiaj wiele gmin nie jest w stanie dopiąć swoich budżetów w obszarze kosztów i bieżących dochodów. Zresztą pan minister osobiście miał okazję rozmawiać z wójtem mojej gminy, który przedstawiał swoje problemy. Dziękuję za pomoc ze strony pana ministra, ale nie na tym rzecz polega. My powinniśmy pracować nad tym, aby mieć odpowiednie rozwiązania, powiedziałbym, strategiczne.
Dzisiaj wiemy, że samorządowcy, spoglądając na te propozycje, cieszą się z tego, że będą środki, ale mają obawy, że one przyjdą zbyt późno, że nie będą mogli dobrze ich wykorzystać w ciągu tego roku. Ale także patrzą z troską, co w przyszłym roku, bo przecież państwo w zapisach tej ustawy sygnalizujecie, że subwencja ogólna w części rozwojowej nie będzie dawana samorządom w przyszłym roku. Więc pytanie ze strony samorządowców: Czym to będzie uzupełnione? Czym brak tych pieniędzy w budżetach samorządów będzie wypełniony?
Szanowni Państwo! Jako wieloletni, wielokadencyjni posłowie słyszymy już od lat głos samorządów: pracujmy nad nową ustawą o dochodach jednostek samorządu terytorialnego, pracujmy nad zmianą tzw. ustawy janosikowej. Przecież już nawet PSL miał pewne propozycje i rozwiązania. Dalej tkwimy w tym samym. Ostatnie przykłady zmian ustawy o samorządzie, o dochodach jednostek samorządu wskazują bardzo wyraźnie, że jest pilna potrzeba. Dzisiaj na pewno powinniśmy awaryjnie zadziałać po to, aby pomóc samorządom, bo widzimy, że dzisiaj nie są one w stanie pokryć kosztów bieżących. A co będzie od stycznia? Energia, opał, inne koszty utrzymania w gminach spowodują, że będziemy mieli chyba wielu bankrutów. Dlatego chciałbym zaapelować, panie ministrze, aby użył pan swoich wpływów. Po pierwsze, abyśmy jednak przygotowali się do prac nad nową ustawą o dochodach jednostek samorządu terytorialnego. Oczywiście wielkość kwoty, którą proponujecie w projekcie ustawy, i sposób ich dzielenia dla samorządów... Może w przypadku tej pierwszej części, czyli tej kwoty ponad 7800 mln, on jest jasny i czytelny, bo to jest po udziale w PIT, ale już jeśli chodzi o tę drugą kwotę, to za bardzo chyba nie ma jakiegoś systemu, a jest to bardziej ręczne sterowanie. Dlatego chciałbym bardzo apelować o to, aby rzeczywiście podział tych środków był jasny, czytelny i zrozumiały dla samorządów.
Konkretnie chciałbym, panie ministrze, zapytać o art. 70l, w którym mówicie państwo, że w 2023 r. jednostki samorządu terytorialnego nie otrzymają części rozwojowej subwencji ogólnej, a więc pytanie: Czym będzie zastąpiona? I drugie moje pytanie to 70...
Już ostatnie zdanie, panie marszałku.
Czy przewidujecie państwo rozszerzenie zadań na rozwój odnawialnych źródeł energii oraz ograniczenie kosztów zakupu nie tylko ciepła, ale i energii elektrycznej? To, panie ministrze, są poprawki, które zostały zgłoszone przez korporacje samorządowe, związek miast, jak dobrze pamiętam, i związek powiatów. Dziękuję bardzo. (Oklaski)
Przebieg posiedzenia