9. kadencja, 61. posiedzenie, 1. dzień (14-09-2022)
4. punkt porządku dziennego:
Sprawozdanie Komisji Spraw Zagranicznych o poselskich projektach uchwał:
- w sprawie dochodzenia przez Polskę reparacji za szkody spowodowane przez Niemcy w czasie II wojny światowej,
- w sprawie wezwania rządu Republiki Federalnej Niemiec do wypłacenia Rzeczypospolitej Polskiej stosownego zadośćuczynienia za straty spowodowane agresją niemiecką podczas II wojny światowej,
- w sprawie dochodzenia przez Polskę reparacji za szkody spowodowane przez Niemcy w czasie II wojny światowej oraz wobec Rosji z powodu nierozliczenia polskiego udziału w reparacjach przez ZSRR oraz szkody wywołane przez jego agresję na wschodnie tereny II Rzeczypospolitej 17 września 1939 r.
(druki nr 2568, 2589, 2590 i 2593).Poseł Paweł Kowal:
Panie Marszałku! Wysoki Sejmie! Obiecane Polsce reparacje nie zostały wypłacone. Jest to fakt niepodlegający dyskusji. Nie ma też co toczyć dyskusji nad racjami historycznymi czy moralnymi. Polsce reparacje za skutki II wojny światowej bezwzględnie się należą. (Oklaski) I dlatego Wysoka Izba już w 2004 r. głosami prawie wszystkich posłów podjęła w tej sprawie historyczną uchwałę. Nie ma dzisiaj polskiego polityka, który wobec pytania, czy opowiada się za polskim interesem prawnym i skutecznym reprezentowaniu tego interesu odpowie: nie. Wszyscy jednym głosem powinniśmy powiedzieć: tak. Ten interes prawny i jego właściwe reprezentowanie to dla nas bardzo poważne zobowiązanie. Wystąpienie w sprawie reparacji musi być przygotowane w sposób właściwy, niepodlegający dyskusji. Muszą być przeprowadzone konieczne analizy prawne na przyzwoitym, nie, na bardzo dobrym poziomie. Konieczne są analizy historyczne. Reprezentowanie interesu prawnego, kiedy wyruszamy w długa drogę... To jest kwestia na lata, to nie jest kwestia na jutro i pojutrze. To nie jest kwestia, i przed tym was przestrzegam - mówię do większości rządzącej - o której powinniśmy dyskutować przed najbliższymi wyborami. To jest kwestia na miarę historii. To jest kwestia dotycząca dobrze funkcjonującej ambasady Polski w Berlinie. Dzisiaj nie ma tam ambasadora, a ten ambasador, który był... Sami wiecie, sami mówicie po cichu, że można o nim mówić: pożal się Boże. To jest kwestia konsultacji z naszymi sojusznikami. Nauczcie się słowa odpowiedzialność, jeśli go nie znacie. To jest kwestia poważnego traktowania naszych sojuszników z czasów II wojny światowej i dzisiejszych sojuszników w koalicji antyputinowskiej.
Mam na myśli przede wszystkim Stany Zjednoczone, Wielką Brytanię i Francję.
I wreszcie przechodzę do sprawy Rosji. Tak, myśmy dzisiaj mieli wątpliwości, boście się bali powiedzieć w komisji, że jest sprawa odpowiedzialności Federacji Rosyjskiej za niewypłacone nam reparacje niemieckie przez Związek Sowiecki, bośmy was musieli długo prosić, cisnąć, krzyczeć i narzekać. I dobrze, żeście się na to zdecydowali. Czekamy na waszą poprawkę, w której będzie mowa o kwestii reparacji, które nie zostały wypłacone, boście przyszli na posiedzenie komisji nieprzygotowani i o tym nie wiedzieliście.
Jest, pani marszałek, kwestia jeszcze jednej sprawy: kompensacji od Rosji - za wywózki, za utracone mienie. Bo musicie się przyzwyczaić do tego, że Rosja to jest taki partner, który jeszcze nie zapłacił porządnie reparacji z traktatu ryskiego. I kiedy dzisiaj podejmujemy tak poważną dyskusję, kiedy patrzy na to cały świat, i zwracam się także do pani, pani marszałek - to jest także pani szczególna odpowiedzialność: nauczyć się słowa ˝odpowiedzialność˝. To musi być dobrze zrobione.
Przechodzę teraz do naszych wątpliwości. Ta dyskusja nie może być zamiast kampanii wyborczej. Większość Polaków popiera reparacje, ale ludzie mówią, a słucham ludzi, że wy sobie z tym rady nie dacie, bo wy tego nie umiecie. Mogę powiedzieć w imieniu opozycji, że w przyszłym roku rząd stworzą inne siły polityczne (Oklaski), poważniej podchodzące do polskiej racji stanu, i wszystkie kwestie związane z reprezentowaniem, właściwym reprezentowaniem interesu prawnego Rzeczypospolitej będą we właściwy sposób prowadzone.
To jest dzisiaj wasza odpowiedzialność uzyskać to, co się Polakom należy. Ale nie narozrabiać, nie zniszczyć relacji z sojusznikami w NATO i w Unii Europejskiej. Jest szczególny czas, kiedy spójność NATO, Unii Europejskiej i koalicji antyputinowskiej jest kwestią absolutnie zasadniczą. Dziękuję bardzo. (Oklaski)
Przebieg posiedzenia