9. kadencja, 61. posiedzenie, 2. dzień (15-09-2022)

19. punkt porządku dziennego:

Pierwsze czytanie rządowego projektu ustawy o zmianie ustawy - Prawo o ruchu drogowym oraz niektórych innych ustaw (druk nr 2540).

Sekretarz Stanu w Ministerstwie Infrastruktury Rafał Weber:

    Dziękuję bardzo.

    Panie Marszałku! Wysoka Izbo! Projekt ustawy o zmianie ustawy - Prawo o ruchu drogowym oraz niektórych innych ustaw zawarty w druku nr 2540 zakłada prawidłowe wdrożenie dyrektywy Parlamentu Europejskiego i Rady nr 2014/45/UE w sprawie okresowych badań zdatności do ruchu drogowego pojazdów silnikowych i ich przyczep.

    Celem tej dyrektywy jest poprawa bezpieczeństwa drogowego przez wyznaczenie minimalnych wymagań dla okresowych badań zdatności do ruchu drogowego pojazdów i przyczep w Unii Europejskiej. Tworzy ona ramy dla ustanowienia prawidłowego i sprawnego systemu funkcjonowania badań technicznych pojazdów. Dyrektywa ta wpisuje się w jeden z siedmiu celów strategicznych Unii Europejskiej w zakresie zwiększenia bezpieczeństwa pojazdów i tym samym zwiększenia bezpieczeństwa użytkowników dróg.

    Dyrektywa w pkt 6 preambuły bezpośrednio wiąże wczesne wykrywanie nieprawidłowości stanu technicznego pojazdu z zapobieganiem wypadkom. Prawidłowy stan techniczny pojazdu jest bowiem niezwykle ważny dla zapewnienia bezpieczeństwa ruchu drogowego. Ma to wpływ na całe społeczeństwo. Badania techniczne pojazdów są częścią systemu utrzymania ich w bezpiecznym i akceptowalnym z punktu widzenia ochrony środowiska stanie w trakcie użytkowania. Jak podkreśla dyrektywa, badania okresowe pojazdów powinny stanowić główne narzędzie zapewniania zdatności do ruchu drogowego. Kontrole drogowe pojazdów użytkowych powinny być jedynie uzupełnieniem badań okresowych. W tym duchu projektowane były przepisy projektu ustawy o zmianie ustawy - Prawo o ruchu drogowym oraz niektórych innych ustaw.

    Projekt realizuje tzw. minimum implementacyjne, powtarzam, minimum implementacyjne w systemie badań technicznych pojazdów. Po pierwsze, wprowadza zmiany w zakresie sprawowanego nadzoru nad prawidłowością przeprowadzania badań technicznych, po drugie, wprowadza zmiany w celu stworzenia spójnego systemu nadzoru nad badaniami technicznymi pojazdów, po trzecie, tworzy nowy system prowadzenia szkoleń dla diagnostów, po czwarte, ustanawia organ odpowiedzialny za sprawowanie nadzoru nad ośrodkami szkolenia diagnostów oraz reguluje kwestie działalności tych ośrodków, po piąte, wprowadza zmiany w zakresie egzaminowania i nadawania uprawnień diagnostom oraz, po szóste, wyznacza krajowy punkt kontaktowy odpowiedzialny za wymianę informacji z pozostałymi państwami członkowskimi Unii Europejskiej oraz Komisją Europejską.

    Główne założenia, jeżeli chodzi o zmiany w systemie badań technicznych pojazdów, które są zawarte w tym druku, czyli w projekcie ustawy o zmianie ustawy - Prawo o ruchu drogowym, to pozostawienie starostom nadzoru nad przedsiębiorcami prowadzącymi stacje kontroli pojazdów i wprowadzenie technicznego nadzoru nad prawidłowością badań technicznych pojazdów, które będą przeprowadzane przez wykwalifikowane osoby. Nie obciążamy w tym momencie finansowo starostów.

    Kolejna rzecz to powierzenie starostom - jest to nowe zadanie - nadzoru nad przedsiębiorcami prowadzącymi ośrodki szkolenia, w tym wydawania decyzji administracyjnych związanych z wpisem bądź wykreśleniem z rejestru przedsiębiorców prowadzących ośrodki szkolenia diagnostów.

    Kolejna rzecz to powierzenie dyrektorowi Transportowego Dozoru Technicznego jako jednostce podległej ministrowi właściwemu do spraw transportu kompetencji organu odpowiedzialnego za organizację, funkcjonowanie i poprawę jakości systemu badań technicznych. Podkreślam - samych badań technicznych. Projekt ustawy wskazuje dyrektora TDT jako organ właściwy do wydawania, zawieszania, przywracania i cofania uprawnień diagnosty do przeprowadzania badań technicznych pojazdów oraz sprawowania nadzoru nad prawidłowością przeprowadzenia badań technicznych, umieszczania cech identyfikujących oraz dokonywania innych czynności diagnosty związanych z dopuszczeniem pojazdów do ruchu.

    Projekt zakłada również wykonywanie nadzoru nad badaniami technicznymi pojazdów przez przeprowadzenie, po pierwsze, kontroli i weryfikacji wyników wybranych losowo badań technicznych pojazdów przeprowadzonych w stacji kontroli pojazdów przy użyciu wyposażenia kontrolnopomiarowego gwarantującego wykonanie odpowiedniego zakresu badań technicznych w okresie 3 miesięcy poprzedzających kontrolę, po drugie, analizy wyników przeprowadzonych badań technicznych oraz wykrytych usterek, po trzecie, analizy dokumentacji fotograficznej udokumentowanej obecności pojazdu na badaniu technicznym. Kolejna zmiana wprowadzana za pośrednictwem tego projektu to nowe rozwiązanie dla właścicieli lub posiadaczy pojazdów, jakim jest możliwość przeprowadzenia ponownego badania technicznego pojazdu w przypadku, gdy istnieje uzasadnione przypuszczenie, że badanie techniczne zostało przeprowadzone z naruszeniem przepisów prawa.

    Projekt wprowadza również możliwość przedstawiania pojazdu do badania technicznego 30 dni przed i 30 dni po uprzednio wyznaczonym terminie bez skracania okresu ważności kolejnego badania technicznego, np. dla osób, które planują wyjazd w okresie, w którym wypada badanie techniczne. Projekt wprowadza obowiązek dokumentowania fotograficznego obecności pojazdu na badaniach technicznych w celu wzmocnienia rzetelności i jakości wykonywanych badań technicznych oraz obowiązek przechowywania tej dokumentacji przez okres 5 lat od dnia przeprowadzenia badania, co umożliwi identyfikację i weryfikację, czy dany pojazd faktycznie został poddany badaniu technicznemu. Zobowiązuje przedsiębiorcę do zapewnienia warunków organizacyjnych umożliwiających diagnoście zachowanie wysokiego poziomu bezstronności i obiektywizmu przez np. uniezależnienie wysokości wynagrodzenia diagnosty od liczby przeprowadzonych badań technicznych z wynikiem pozytywnym.

    Projekt zakłada wyeliminowanie przedsiębiorców prowadzących stacje kontroli pojazdów, którzy dopuszczają pojazdy do ruchu mimo ich złego stanu technicznego. Wprowadza unijne standardy wobec diagnostów oraz podwyższa poziom ich kwalifikacji i kompetencji. Wprowadza obowiązkowe okresowe szkolenie diagnostów umożliwiające pozyskanie wiedzy z zakresu nowych technologii mających zastosowanie w pojazdach. Wprowadza nową działalność gospodarczą: ośrodki szkolenia diagnostów. Wprowadza gradację kar dla diagnostów nieprawidłowo wykonujących badania techniczne. Wyznacza dyrektora Transportowego Dozoru Technicznego do prowadzenia punktu kontaktowego odpowiedzialnego za wymianę informacji związanych z badaniami technicznymi z pozostałymi państwami członkowskimi Unii Europejskiej oraz Komisją Europejską.

    Jakich efektów spodziewamy się po wprowadzeniu tych przepisów? Po pierwsze, uszczelnienie systemu badań technicznych pojazdów, po drugie, zmniejszenie liczby pojazdów poruszających się z nieważnymi badaniami technicznymi. Tutaj należy zaznaczyć, że zgodnie z danymi z CEP liczba pojazdów bez ważnych badań technicznych na początku 2022 r. wynosiła 4700 tys. pojazdów, co stanowi 16% wszystkich zarejestrowanych na terytorium Rzeczypospolitej.

    Spodziewamy się zwiększenia poziomu jakości, rzetelności i terminowości przeprowadzonych badań technicznych, a także podniesienia poziomu kwalifikacji i kompetencji zawodowych diagnostów, wzmocnienia nadzoru i transparentności procesu prowadzenia badań technicznych i wdrożenia mechanizmów zapewnienia uczciwej konkurencji na rynku przedsiębiorców prowadzących stacje kontroli pojazdów przez eliminację nieuczciwych praktyk.

    Wszystkie nasze działania będą skutkowały najważniejszym efektem, a ma nim być poprawa bezpieczeństwa w ruchu drogowym i zmniejszenie liczby wypadków na drodze, szczególnie spowodowanych przez niesprawne od strony technicznej pojazdy mechaniczne.

    Szanowni Państwo! Wysoka Izbo! To tyle tytułem wstępu. Myślę, że Komisja Infrastruktury będzie dobrym miejscem do tego, żeby rozmawiać o szczegółach, do tego, aby rozłożyć ten projekt na czynniki pierwsze. Na taką dyskusję podczas posiedzenia Komisji Infrastruktury w najbliższym czasie liczymy. Dziękuję bardzo.

Przebieg posiedzenia