9. kadencja, 61. posiedzenie, 3. dzień (16-09-2022)

31. punkt porządku dziennego:

Pierwsze czytanie rządowego projektu ustawy o zmianie ustawy o kuratorach sądowych (druk nr 2478).

Poseł Kamila Gasiuk-Pihowicz:

    Panie Marszałku! Wysoka Izbo! Na wstępie chciałabym bardzo gorąco podziękować wszystkim kuratorom w Polsce za państwa bardzo ciężką, wręcz tytaniczną pracę. Dziękuję zarówno kuratorom zawodowym, którzy są z nami dzisiaj obecni w Sejmie, jak i kuratorom społecznym. Wasza praca jest dostrzegana, ale powinna być także należycie doceniana i wynagradzana.

    Zaproponowana nowelizacja jest oczekiwana. Wiązano z nią spore nadzieje, zwłaszcza że prace nad nią w Ministerstwie Sprawiedliwości trwały od kilku lat. Zaproponowano rozwiązania, z których jedne są lepsze, drugie są gorsze, natomiast te zmiany są fundamentalnie ważne dla kuratorów, bowiem zmieniana ustawa stanowi swoistą konstytucję kuratorów. Jest ona najważniejszym aktem prawnym, który reguluje zawód, który wykonują z pasji, nie z przymusu. I chyba my wszyscy, którym leżą na sercu warunki pracy kuratorów, panie ministrze, czujemy ogromny niedosyt, a nawet zawód, bo choć ten projekt, ta obszerna nowelizacja rozwiązuje kilka istotnych problemów, to jest prawda, jednak kwestie najistotniejsze dla tysięcy kuratorów zawodowych i społecznych nie są ulepszone. Miejscami nawet nowelizacja wprowadza rozwiązania mniej korzystne od obecnie obowiązujących.

    Zacznę od dobrych rozwiązań. Z pewnością cieszy fakt, że ministerstwo dostrzega potrzebę wzmocnienia ośrodków kuratorskich przez wprowadzenie miesięcznego ryczałtu kuratorom zawodowym i społecznym. Na pewno na plus należy zaliczyć takie kwestie jak wsparcie psychologiczne czy wsparcie prawne dla kuratorów społecznych, a także wprowadzenie zwrotu kosztów w sprawach karnych. Dziwi, że nie ma tego zwrotu w postępowaniach cywilnych. To jest niezrozumiałe, gdyż pomija się całą grupę kuratorów rodzinnych. Może nastąpi w tym zakresie refleksja, a jeśli nie, to będą poprawki.

    Natomiast największy sprzeciw jednak budzą regulacje dotyczące organizacji pracy: wynagrodzeń, dodatków, także funkcjonowania samorządu kuratorów odpowiedzialnego m.in. za postępowania dyscyplinarne. Kuratorzy są kolejną grupą zawodową, która tworzy wymiar sprawiedliwości, a którą Zbigniew Ziobro chce zreformować. Jak to się skończyło w przypadku reform, a właściwie: deform, dotyczących sędziów, komorników czy prokuratorów, to wiemy. Wszystko przez to, że panowie Ziobro czy Woś myślą sobie, że te grupy zawodowe są dla ministra: mają podlegać bezpośrednio jemu, wykonywać polecenia, podlegać jego rzecznikom dyscyplinarnym. To jest fundamentalny błąd. Cały wymiar sprawiedliwości jest dla obywateli, natomiast zadaniem ministerstwa jest stworzenie wszystkim grupom zawodowym optymalnych i godnych warunków. Niestety w przypadku kuratorów znowu tego nie ma.

    Praca kuratorów jest niezwykle ciężka pod względem i fizycznym, i psychicznym. Kuratorzy rodzinni potrafią mieć w miesiącu 20-30 kilkugodzinnych wywiadów środowiskowych, a przecież mają ponadto całą masę innych obowiązków. Ich codziennością są także kontakty z osobami niebezpiecznymi, groźnymi dla otoczenia, uzależnionymi czy też z różnego rodzaju problemami emocjonalnymi. Pracując wielokrotnie w terenie, są narażani na sytuacje bezpośrednie, które zagrażają ich życiu, zdrowiu. Wszyscy mamy w pamięci wydarzenie sprzed 10 lat, gdy kurator społeczna została zamordowana przed domem rodziny, którą się opiekowała. To jest skrajny przykład, ale pokazuje, z czym muszą się mierzyć kuratorzy każdego dnia.

    Czy w związku z tym, panie ministrze, tak ciężko jest uregulować podstawowe kwestie? Czy na serio kuratorzy nie zasługują na godne wynagrodzenie i uczciwe dodatki, które im zrekompensują działalność terenową?

    (Poseł Teresa Wargocka: 8 lat tylko powiem, 8 lat. Trochę pokory.)

    To jest takie ciężkie?

    (Poseł Teresa Wargocka: Nic nie potrafiliście zrobić przez 8 lat.)

    Czy ministerstwo nie chce, czy nie potrafi uregulować kwestii korzystania przez kuratorów np. z prywatnych aut do celów służbowych? Przecież dzisiaj się to odbywa kompletnie poza prawem. To ośmiesza państwo polskie.

    (Poseł Teresa Wargocka: Tak, sami się ośmieszacie, sami się ośmieszacie.)

    Nie można też pominąć próby osłabienia samorządu kuratorów, co proponuje ministerstwo. Kuratorzy jak wszystkie inne zawody prawnicze jest zawodem zaufania publicznego...

    (Poseł Teresa Wargocka: Państwo wam było niepotrzebne.)

    Wicemarszałek Piotr Zgorzelski:

    Bardzo proszę...

    Poseł Kamila Gasiuk-Pihowicz:

    ...a można odnieść wrażenie, że dla ministerstwa to jest po prostu puste hasło. Mówimy przecież o osobach, których praca jest szczególnie ważna z punktu widzenia interesu obywateli, którzy zderzają się z machiną państwową.

    (Poseł Teresa Wargocka: 8 lat nic nie zrobiliście.)

    Muszą one posiadać odpowiednie kwalifikacje merytoryczne i moralne, a swoistą gwarancją świadczenia przez nich usług najwyższej jakości jest właśnie samorząd. To oznacza samodzielny wybór osób funkcyjnych.

    Klub Parlamentarny Koalicji Obywatelskiej deklaruje pełne zaangażowanie w prace ustawodawcze nad tym projektem...

    (Poseł Teresa Wargocka: Tak, na pewno, bez łaski.)

    ...jednak w przeciwieństwie do wnioskodawców przyświecać nam będzie chęć stworzenia kuratorom godnych i należnych im warunków pracy.

    (Poseł Teresa Wargocka: 8 lat mieliście na to.)

    Wyrażamy głęboką nadzieję, że tym będą się kierować wszyscy członkowie komisji (Dzwonek) sprawiedliwości, która najpewniej odpowiedzialna będzie za szczegółowe rozpatrzenie tego projektu. (Oklaski)

    (Poseł Tadeusz Woźniak: Poradzimy sobie.)

Przebieg posiedzenia