9. kadencja, 61. posiedzenie, 3. dzień (16-09-2022)

Oświadczenia.

Poseł Grzegorz Lorek (tekst niewygłoszony):

    Księża w kampanii wrześniowej 1939 r.

    W jedynym polskim filmie tak dobrze oddającym realia kampanii wrześniowej 1939 r. pt. ˝Hubal˝ jest doskonała scena. Po udanym natarciu na niemiecką kolumnę polscy żołnierze przeglądają porzucony niemiecki ekwipunek. Jeden z nich podnosi pas z klamrą na której tłustą szwabachą wyróżnia się napis: Gott mit uns - Bóg jest z nami. Żołnierz ów podnosi wzrok na kolegów i pyta: Z nimi!?

    W armii II Rzeczypospolitej służyli duchowni wszystkich obrządków: katolickiego, protestanckiego, mojżeszowego, prawosławnego i islamskiego. Każdy z nich niósł pociechę walczącym na froncie żołnierzom. Najwięcej było z oczywistych względów księży katolickich, których udział w tej wojnie jest nawet nieźle zbadany.

    Nie będę omawiał szczegółowo omawiał organizacji ordynariatów polowych, zostawmy to historykom Kościoła wspomnę tylko kilka słów o tym jak wyglądał ta trudna posługa. Aby zostać kapelanem wojskowym, należało mieć co najmniej 35 lat i trzyletni okres tzw. praktyki kapłańskiej. Służba kapłana w czasie wojny nie była łatwa. Jego obowiązki, które znajdowały się w tej eschatologicznej części życia, wymagały wielkiej odporności psychicznej Musieli wszak działać w sytuacjach ekstremalnych przygotowując żołnierzy na śmierć, dokonywać absolucji tłumaczyć, tak jak powyżej, że Pan Bóg jest z nami, a nie z nimi, i dlaczego dopuścił do tego, że klęski spadały na polskie głowy. Jednocześnie wojsko rządzące się specyficznymi ˝męskimi˝ prawami wymagało używania niekiedy mocnego języka. W ówczesnych realiach miało to niebagatelne znaczenie.

    Lista kapłanów służących w Wojsku Polskim w kampanii wrześniowej jest ciągle uzupełniana. Według ostrożnych szacunków było ich niespełna 300 w jednostkach pierwszoliniowych. A we wszystkich ponad 500. Wielu poniosło śmierć i odniosło rany. Zarówno Sowieci i Niemcy nie traktowali ich zgodnie z konwencjami międzynarodowymi. Ponieśli największą ofiarę.

Przebieg posiedzenia