9. kadencja, 61. posiedzenie, 3. dzień (16-09-2022)

28. punkt porządku dziennego:

Sprawozdanie Komisji Sprawiedliwości i Praw Człowieka oraz Komisji Spraw Zagranicznych o rządowym projekcie ustawy o ratyfikacji Umowy między Rzecząpospolitą Polską a Republiką Indii o wzajemnej pomocy prawnej w sprawach karnych, podpisanej w Nowym Delhi dnia 25 kwietnia 2022 r. (druki nr 2538 i 2604).

Sekretarz Stanu w Ministerstwie Sprawiedliwości Michał Woś:

    Dziękuję uprzejmie.

    Szanowny Panie Marszałku! Wysoka Izbo! Odpowiem na pytania w sprawie przedmiotowej umowy, która podlega ratyfikacji. Chcę podkreślić, że w stosunkach między Rzecząpospolitą Polską a Republiką Indii nie było dotychczas umowy dwustronnej czy wielostronnej, która regulowałaby problematykę pomocy prawnej w sprawach karnych. Obowiązuje natomiast umowa z 2003 r. w sprawach dotyczących ekstradycji. Ona obowiązuje i jest stosowana.

    Z danych Prokuratury Krajowej wynika, że od 2019 r. do Indii skierowano 75 wniosków o udzielenie pomocy prawnej, natomiast Indie w tym czasie nie wystąpiły z żadnym wnioskiem. Statystyka ta jednoznacznie wskazuje na to, że to właśnie strona polska jest głównym beneficjentem podpisanej umowy. Spośród tych wniosków władze Indii zrealizowały 30 wniosków, jeden wniosek zwrócono bez nadania biegu, dwa wnioski zostały wycofane, a 42 sprawy pozostają w toku.

    Z kolei sądy między rokiem 2020 a 31 sierpnia 2022 r. wystąpiły z 54 wnioskami o udzielenie pomocy prawnej. W sposób oczywisty wejście w życie procedowanej umowy dwustronnej będzie skutecznym narzędziem, jeśli chodzi o przekazywanie wniosków polskich organów. Z doświadczeń we współpracy z innymi państwami wynika, że zawarcie umowy dwustronnej wydatnie usprawnia, przyspiesza współpracę zarówno w zakresie spraw prokuratorskich, jak i sądowych, i jesteśmy przekonani, że tak też nastąpi w tym przypadku.

    Co istotne, umowa zawiera gwarancje ochrony interesu bezpieczeństwa Rzeczypospolitej Polskiej, cały szereg gwarancji - bo o to też było pytanie - jest zawarty w umowie i szczegółowo opisany w uzasadnieniu ustawy ratyfikującej. Chcę jeszcze podkreślić, że rzeczywiście, jak tutaj padło, strona indyjska już ratyfikowała umowę, o czym strona polska została oficjalnie powiadomiona, tym samym wszelkie niezbędne procedury po stronie indyjskiej zostały zakończone. Umowa wejdzie w życie 60. dnia od wymiany dokumentów ratyfikacyjnych.

    Odniosę się jeszcze do sprawy poruszonej w jednym ze stanowisk klubów. Otóż z pewnym rozbawieniem pan poseł Bartoszewski odkrył bezpośredniość relacji i kontaktów. Otóż po to jesteśmy, panie pośle, żeby panu wyjaśnić i wyprowadzić z tej niewiedzy. Bezpośredniość jest bardzo ważnym punktem zawartym w tej umowie, jest właściwie standardowo wprowadzana do kolejnych umów, bo zasadą jest kontaktowanie się między państwami za pomocą służb dyplomatycznych, o czym pan wie, natomiast w przypadku tej umowy ta bezpośredniość dotyczy, jak pan się wczyta w art. 2, organów centralnych. Czyli to minister sprawiedliwości czy Ministerstwo Sprawiedliwości może się kontaktować bezpośrednio, nie za pośrednictwem służb dyplomatycznych, ze stroną indyjską. Nie chodzi o robocze kontakty, ale konkretnie w sprawie wniosku, który jest przedmiotem umowy, więc z pewnością ta sprawa także wydatnie usprawni współpracę między Rzecząpospolitą Polską a Republiką Indii w sprawach karnych. Dziękuję bardzo. (Oklaski)

Przebieg posiedzenia