9. kadencja, 62. posiedzenie, 2. dzień (29-09-2022)
13. punkt porządku dziennego:
Pytania w sprawach bieżących.
Sekretarz Stanu w Ministerstwie Spraw Zagranicznych Piotr Wawrzyk:
Panie Marszałku! Państwo Posłowie! Pani Poseł! Tak jak pani poseł zaznaczyła, 18 sierpnia zostało wydane rozporządzenie ministra spraw zagranicznych w sprawie wydawania wiz krajowych cudzoziemcom przebywającym na terytorium Rzeczypospolitej. To rozporządzenie weszło w życie 30 sierpnia. Określa ono okres, w którym cudzoziemcy przebywający na terytorium Rzeczypospolitej mogą składać wnioski do ministra właściwego do spraw zagranicznych o wydanie wiz krajowych. Określa również państwa, których obywatele przebywający na terytorium Rzeczypospolitej mogą składać wnioski o wydanie wiz krajowych. Ponadto wskazuje dodatkowe warunki dotyczące celów wydawania wiz krajowych, po których spełnieniu cudzoziemcy przebywający na terytorium Rzeczypospolitej mogą składać wnioski do ministra spraw zagranicznych o wydanie wiz krajowych. Określa również zakres czynności, jakich przedsiębiorca, usługodawca zewnętrzny świadczący usługę outsourcingu wizowego na rzecz MSZ może dokonywać w postępowaniu o wydanie wizy krajowej.
Zgodnie z brzmieniem § 3 niniejszego rozporządzenia wniosek do ministra spraw zagranicznych o wydanie wizy krajowej może złożyć przebywający na terytorium Rzeczypospolitej obywatel Republiki Białorusi oraz Ukrainy po spełnieniu dalszych warunków określonych w tym rozporządzeniu.
W § 4 ust. 1 stwierdza się, że w przypadku obywateli Białorusi wniosek do ministra spraw zagranicznych może złożyć obywatel ubiegający się o wydanie wizy krajowej w celu, o którym mowa w art. 60 ust. 1 pkt 23 ustawy, czyli przyjazdu ze względów humanitarnych, z uwagi na interes państwa lub zobowiązania międzynarodowe, który oświadczy, że nie może ze względów bezpieczeństwa albo grożących mu represji lub prześladowania powrócić do kraju pochodzenia, oraz który w dniu złożenia wniosku przebywa na terytorium Rzeczypospolitej legalnie na podstawie ważnej wizy krajowej wydanej ze względów humanitarnych albo też oświadczy, że bezpośrednio przed 24 lutego 2022 r. legalnie przebywał na terytorium Ukrainy oraz przybył na terytorium Rzeczypospolitej w okresie od 24 lutego br. z terytorium Ukrainy w związku z działaniami wojennymi prowadzonymi na jej terytorium.
Drugą grupę beneficjentów zgodnie z § 4 ust. 2 pkt 1 rozporządzenia stanowią osoby ubiegające się o wydanie wizy krajowej w celu, o którym mowa w art. 60 ust. 1 pkt 5 i 6 ustawy, czyli w celu podjęcia pracy, które w dniu złożenia wniosku przebywają na terytorium Rzeczypospolitej legalnie oraz które posiadają obywatelstwo wcześniej wymienionych dwóch krajów i będą wykonywać pracę w charakterze kierowcy w międzynarodowym przewozie drogowym w rozumieniu art. 4 pkt 2 ustawy z dnia 6 września 2001 r. o transporcie drogowym lub w niezarobkowym międzynarodowym transporcie drogowym w rozumieniu art. 4 pkt 6 tejże ustawy.
Trzecią kategorię uprawnionych stanowią stosownie do § 4 ust. 2 pkt 2 obywatele Ukrainy ubiegający się o wizę w celu, o którym mowa w art. 60 ust. 1 pkt 5 i 6 ustawy, czyli podjęcia pracy, którzy będą wykonywać pracę w charakterze pilota cywilnego statku powietrznego lub innego członka załogi nieposiadającego certyfikatu członka załogi określonego w załączniku nr 9 do Konwencji o międzynarodowym lotnictwie cywilnym.
Osoby uprawnione mogą składać wnioski na terytorium Rzeczypospolitej do dnia 31 grudnia br. w lokalizacjach usługodawcy zewnętrznego. W dniu 22 września zostało uruchomione przyjmowanie wniosków o wydanie wiz krajowych we wszystkich trzech lokalizacjach. Usługodawca zewnętrzny przekazał w dniu 23 września pierwsze przyjęte 42 wnioski. Dotyczą one głównie kierowców w transporcie międzynarodowym, jeśli chodzi o pracę, oraz obywateli Białorusi ze względów humanitarnych.
Warto przy tym zaznaczyć, że zgodnie z ustawą z 8 kwietnia o zmianie ustawy o pomocy obywatelom Ukrainy w związku z konfliktem zbrojnym na terytorium tego kraju dokonano zmian w ustawie o cudzoziemcach w zakresie przepisów dotyczących warunków udzielania zezwolenia na pobyt. Nowelizacja ta uprościła warunki legalizacji pobytu dla obywateli Białorusi posiadających wizy wydane w celu humanitarnym, z uwagi na interes państwa lub zobowiązania międzynarodowe. Dla części obywateli Białorusi uzyskanie wizy humanitarnej umożliwi skorzystanie ze ścieżki uproszczonej legalizacji pobytu na terytorium Rzeczypospolitej.
Chciałbym również przedstawić kilka danych statystycznych, jak wygląda to w praktyce. W dniu 23 września przyjęto 42 wnioski wizowe. 26 września - 75, 27 września - 62, 28 września - 149. Pierwsze nasze przemyślenia czy wnioski wynikające z tych działań, o których wspomniałem. Po pierwsze, niewykorzystywanie limitów. O ile limity dotyczące przyjmowania wniosków mamy ustalone na ok. 150 bądź 500 w zależności od dnia, o tyle wykorzystywane są one w 1/4, najwyżej w 1/3.
Pojawiają się oczywiście problemy, np. otrzymujemy sygnały ze zrzeszeń transportowych od pracodawców i od samych zainteresowanych o niemożności złożenia wniosków wizowych przez kierowców wykonujących przewozy transgraniczne z uwagi na brak w dokumentach potwierdzenia, że wykonują pracę także poza terytorium Rzeczypospolitej. Są przypadki, w których wnioski wizowe (Dzwonek) nie mogą być przyjęte, albowiem nie spełniają warunków, np. brak miejsca na wbicie wizy lub zakończenie terminu ważności paszportu. Dziękuję bardzo.
Przebieg posiedzenia