9. kadencja, 62. posiedzenie, 2. dzień (29-09-2022)

14. punkt porządku dziennego:

Sprawozdanie Komisji Edukacji, Nauki i Młodzieży o poselskim projekcie ustawy o zmianie ustawy - Przepisy wprowadzające ustawę - Prawo o szkolnictwie wyższym i nauce (druki nr 2613 i 2647).

Poseł Maciej Lasek:

    Panie Marszałku! Wysoka Izbo! Proponowane w pierwotnym projekcie rozwiązanie dotyczące przedłużania kadencji Komisji Ewaluacji Nauki jest do zaakceptowania i do poparcia. To jest ogólny wniosek z wczorajszego posiedzenia komisji. Praktycznie wszyscy to poparli. Wobec znacznej liczby odwołań od wyników oceny dyscyplin - warto przypomnieć, że zgłoszono ok. 500 odwołań na 900 ewaluowanych podmiotów - faktycznie może istnieć niebezpieczeństwo, że Komisja Ewaluacji Nauki nie zdąży tych odwołań rozpatrzyć przed końcem swojej kadencji. Zdecydowanie lepiej więc, aby odwołania rozpatrywała komisji, która już zajmowała się tym tematem przez dłuższy czas, niż jej nowy skład.

    Widzimy tutaj jednak inne problemy, na które należy zwrócić uwagę. Pierwszym z nich jest ciągła zmiana list czasopism i wydawnictw, w przypadku których prowadzona jest ewaluacja. Wątpliwości budzi dodawanie do tej listy czasopism o wątpliwej renomie lub szerzej nieznanych.

    Brak jest również reakcji ministerstwa na masowe publikowanie w czasopismach z tzw. wydawnictw drapieżnych, o wątpliwej jakości lub bez rzetelnego procesu recenzyjnego, gdzie głównym kryterium jest opłata za publikację. Jak ministerstwo zamierza ten problem rozwiązać? Nie wiemy.

    Nie wiadomo także, co było powodem opóźnienia w podaniu wyników ewaluacji, zwłaszcza że Komisji Ewaluacji Nauki zakończyła swoje prace znacznie wcześniej, 1,5 miesiąca przed podaniem wyników. Apelujemy więc o pełną jawność na przyszłość w podawaniu wyników ewaluacji.

    Podczas posiedzenia Komisji Edukacji, Nauki i Młodzieży przedstawiciel Rady Głównej Nauki i Szkolnictwa Wyższego pan prof. Marcin Pałys zaproponował, aby przedłużenie kadencji Komisji Ewaluacji Nauki nastąpiło nie o 3 miesiące, ale do końca przyszłego roku. Byłoby to rozwiązanie lepsze, bo przede wszystkim nie zmieniłoby w sposób znaczący długości innych kadencji Komisji Ewaluacji Nauki. Niestety przedstawiciel ministerstwa nie podzielił tego poglądu, nie podając jednak merytorycznych powodów. Czy powodem braku zgody na zaproponowane rozwiązanie jest obawa, że przedłużenie kadencji komisji do końca przyszłego roku spowodowałoby, że w przypadku wygranych przez opozycję wyborów pan minister Czarnek nie powołałby własnej komisji? Zdaniem środowiska naukowego ostatnie powołania np. do Komitetu Polityki Naukowej bardziej pokazują, że powoływane są tam osoby często nieznane, o wątpliwym dorobku naukowym.

    Podczas posiedzenia komisji pan minister wspomniał, że ewaluacja ma zostać przemyślana na nowo. Domagamy się zatem pełnej informacji o prowadzonych pracach w tym kierunku. Podkreślamy, że niezależnie od opcji politycznych sprawy ewaluacji działalności naukowej nie mają barw politycznych i powinny być prowadzone rzetelnie i dyskutowane długofalowo.

    I ostatnia uwaga. Po raz kolejny posłowie Prawa i Sprawiedliwości składają projekt, który bardziej wygląda na projekt rządowy niż na projekt poselski. Do tego projektu w ostatniej chwili składają poprawki wykraczające poza zakres przedłożenia. Co ciekawe, tych poprawek jest dwa razy więcej niż punktów w pierwotnym projekcie. Apeluję: skończcie z tym chaotycznym procesem legislacji. Polska nauka zasługuje na rzetelną dyskusję i przemyślane zmiany.

    My jako klub Koalicji Obywatelskiej oczywiście poprzemy to rozwiązanie, bo uważamy, że jest potrzebne, ale prosimy, żebyście państwo na przyszłość wsłuchali się również w nasze uwagi. Bardzo dziękuję. (Oklaski)

Przebieg posiedzenia