9. kadencja, 62. posiedzenie, 2. dzień (29-09-2022)

15. punkt porządku dziennego:

Sprawozdanie Komisji Kultury i Środków Przekazu o poselskim projekcie uchwały w sprawie upamiętnienia setnej rocznicy utworzenia w Wolnym Mieście Gdańsku Klubu Sportowego Gedania (druki nr 2530 i 2578).

Poseł Michał Urbaniak:

    Panie Marszałku! Wysoka Izbo! Oby powstawało więcej właśnie takich uchwał, w przypadku których nie ma między nami podziałów.

    15 września 1922 r. na fundamencie, co jest ważne, Towarzystwa Gimnastycznego ˝Sokół˝ powstał Klub Sportowy Gedania. W czasie istnienia Wolnego Miasta Gdańska był on nie tylko miejscem, w którym rozwijały się umiejętności sportowe Polaków - jak wiemy, Polacy wtedy byli w Wolnym Mieście Gdańsku mniejszością - lecz także kuźnią postaw patriotycznych. Barwy klubu nie mogły być inne niż biało--amarantowe.

    To był klub wszystkich Polaków w Gdańsku: inteligencji, studentów, robotników, marynarzy. Na wielofunkcyjnym stadionie Gedanii odbywały się uroczystości patriotyczne. To doprowadzało - trzeba to powiedzieć wprost - do furii nazistowskich dygnitarzy z Wolnego Miasta Gdańska. Stadion mieścił się we Wrzeszczu. Trzeba zwrócić uwagę, że było to symboliczne miejsce, Polenhof.

    Hasło gedanistów jest bardzo wymowne: W Gdańsku służymy Polsce. Przed II wojną światową klub zrzeszał ponad 500 członków. We wrześniu 1939 r. gedaniści zdali swój egzamin z patriotyzmu, udowodnili swoją miłość do ojczyzny. Walczyli z niemieckim okupantem w każdy możliwy sposób. Wielu z nich zapłaciło za to najwyższą cenę - cenę życia.

    Oczywiście trzeba pamiętać o tym, że nie było to jedyne ognisko polskości w Gdańsku pod auspicjami Ligi Narodów. Gedaniści działali w wielu innych organizacjach. To byli aktywni ludzie. Gdańska Macierz Szkolna, Związek Akademików Gdańskich ˝Wisła˝, Bratnia Pomoc to organizacje, które działały także na politechnice i w gdańskich szkołach. Parafia św. Stanisława ściśle współpracowała z Gedanią. Mamy też kapłanów, którzy z nią współpracowali: bł. Bronisław Komorowski oraz Marian Górecki. Oni też mieli swój wielki wkład w krzewienie polskości w Gdańsku, w ciężkich warunkach, kiedy odwagą było przyznanie się do tego, że jest się Polakiem. Te wszystkie organizacje tworzyły podwaliny pod to, by Gdańsk w końcu mógł wrócić do macierzy, ponieważ jest to polskie miasto.

    Po wojnie gedaniści aktywnie włączyli się w odbudowę Gdańska. Wielu reprezentantów w kolejnych dyscyplinach dostarczało Polsce także medali olimpijskich. Cześć ich pamięci. Życzę z tej mównicy gedanistom wielu sukcesów w przyszłości, ponieważ klub dalej działa. (Oklaski)

Przebieg posiedzenia