9. kadencja, 63. posiedzenie, 2. dzień (06-10-2022)

10. punkt porządku dziennego:

Pierwsze czytanie rządowego projektu ustawy o zmianie ustawy - Kodeks postępowania cywilnego oraz niektórych innych ustaw (druk nr 2615).

Poseł Monika Rosa:

    Panie Marszałku! Panie Ministrze! Wysoka Izbo! Naszym celem, posłów, posłanek, rządu, powinno być stworzenie kompleksowego, spójnego systemu przeciwdziałania przemocy domowej. Systemu, który da gwarancję, że osoby doświadczające przemocy - przemocy różnej: fizycznej, psychicznej, seksualnej, ekonomicznej - będą przed nią chronione. Systemu, który da gwarancję, że sprawca kary nie uniknie, że będzie miał szansę na terapię. Doskonale wiemy, że przemoc ma płeć, że jej ofiarami najczęściej padają kobiety, ale także dzieci, które są świadkami przemocy, są jednocześnie jej ofiarami. I tego od siebie oddzielić nie można.

    Bardzo się cieszę, że ten projekt ustawy powstał. Bardzo się cieszę, że zajęło to tylko 2 lata, bo w roku 2020, kiedy przyjmowaliśmy ustawę o izolacji oprawcy od ofiary, organizacje pozarządowe zgłaszały bardzo jednoznacznie, że jest to ustawa niewystarczająca, że jest wiele zapisów, które trzeba poszerzyć, doprecyzować. We wrześniu dokładnie 2 lata temu został skierowany do Wysokiej Izby projekt senacki autorstwa senatorki Kochan i posłanki Anity Kucharskiej-Dziedzic. Ten projekt zawierał dokładnie te zapisy, które państwo proponujecie. 2 lata, 2 lata cierpienia ofiar, zajęło to, żeby państwo przedstawili nam ten projekt. I fantastycznie, że on jest. Tylko dlaczego trzeba było czekać 2 lata? Dlatego będziemy wnosić o to, żeby oba projekty w komisji były procedowane jednocześnie.

    Bardzo mocno wspieramy wprowadzone instrumenty, które mają na celu całkowite izolowanie osoby, która stosuje przemoc, od ofiary - zakaz zbliżania się do osoby dotkniętej przemocą na określoną w metrach odległość, zakaz kontaktowania się bezpośrednio, przez środki elektroniczne, zakaz wstępu do określonych miejsc, szkół, placówek edukacyjnych. Bardzo mocno poszerzy to zakres ochrony osoby doświadczającej przemocy.

    Fantastycznie, że państwo wprowadzacie w polskie prawodawstwo zapisy antyprzemocowej konwencji stambulskiej - należy temu bić brawo - i w tych zapisach, i w kwestiach dotyczących okaleczenia narządów płciowych, kryminalizacji tego postępowania czy przymusu małżeństwa. Przed nami jeszcze więcej. Co na przykład? Kwestia definicji zgwałcenia i jej zmiana. Kwestia definicji przemocy ekonomicznej. W ogóle zmiana ustawy o przeciwdziałaniu przemocy domowej, która już dawno powinna być przez polski Sejm procedowana i nowelizowana, co państwo obiecaliście. Procedura ˝Niebieskiej karty˝ musi zostać znowelizowana. Pytanie: kiedy? Przemoc poseparacyjna. Ta przemoc domowa, która jest określona w ustawie, bardzo mocno zawęża zakres stosowania tej ustawy, bo przemoc dotyczy nie tylko osób, które są w związku małżeńskim, ale też osób, które z tego związku wyszły, rozwodników, a także par po separacji, które np. zamieszkują wspólne domostwo, ale nie tylko. W przypadku tych osób ta ustawa już nie będzie miała takiej silnej mocy oddziaływania.

    Koniecznością jest finansowanie organizacji pozarządowych, które realnie walczą z przemocą domową. Fundusz Sprawiedliwości, panie ministrze, fundusz, co do którego nawet Najwyższa Izba Kontroli stwierdziła, że wydał 280 mln nieprawidłowo, na organizacje, które się przemocą nie zajmowały, na kolegów pana ministra Ziobry. Panie ministrze, mówię o ofiarach przemocy, o kobietach, o dzieciach, o osobach bezbronnych wobec systemu. Dla nich te pieniądze powinny być przeznaczone, nie na kampanie wyborcze, nie na kampanie wizerunkowe Solidarnej Polski.

    (Poseł Maria Kurowska: Co też pani opowiada?)

    Szanowni Państwo! Zwracam się także z wielką prośbą do państwa. Chodzi o przemoc wobec dzieci, przemoc, w wyniku której dzieci giną. Ciągle czekamy na ustawę, na wprowadzenie systemu monitorowania śmiertelnych przypadków pobicia dzieci. To jest niezbędne do tego, żeby te przypadki eliminować. System nie będzie się uczył, jeśli nie będzie monitorowania, dlaczego tak się stało, w którym momencie i kto zawiódł - czy zawiódł ustawodawca, zawiodła opieka, zawiodła szkoła, zawiodła ochrona zdrowia. Taki system musi zacząć funkcjonować.

    Panie Ministrze! Przed nami jest bardzo dużo pracy. Nie może być tak, że ofiary przemocy będą czekały kolejne 2 lata, 3 lata, 8 lat. To się musi stać tu i teraz.

    (Głos z sali: To się dzieje.)

    ˝Niebieskie karty˝ nie dają obrazu prawdziwej przemocy domowej. Ta szara strefa, te liczby niezgłaszanych przypadków są ogromne. To pokazał np. okres koronawirusa i zamknięcia w domach. Tego, panie ministrze, wy nie dostrzegacie. I musimy walczyć o te osoby. Dziękuję. (Oklaski)

Przebieg posiedzenia