9. kadencja, 63. posiedzenie, 3. dzień (07-10-2022)

Oświadczenia.

Poseł Grzegorz Lorek:

    Szanowna Pani Marszałek! Panie i Panowie! 2 października 1944 r., po 63 dniach bohaterskiego boju z przeważającymi siłami niemieckimi, zakończyło się powstanie warszawskie. Podjęto taką decyzję z powodu braku pomocy ze strony sojuszników, braku broni, amunicji i ogromnej liczby rannych, a także by przestać narażać ludność cywilną, która straszliwie ucierpiała w wyniku walk.

    Od początku września 1944 r. to po stronie Niemiec była inicjatywa strategiczna. Zajmowali kolejne dzielnice Warszawy. Po upadku Starówki padło Powiśle. W końcu miesiąca powstańcy utracili Mokotów i Żoliborz. W rękach powstańców na przełomie września i października znajdowało się już tylko Śródmieście. Podjęto wtedy decyzję, że kontynuacja walki nie ma sensu. Gen. Bór-Komorowski zdecydował się rozpocząć rozmowy kapitulacyjne z Niemcami. Warszawska Armia Krajowa liczyła już zaledwie 20 tys. żołnierzy. Wszak powstańcy prowadzili heroiczny i samotny bój z niemieckimi wojskami przez 63 dni.

    Ostatecznie, ze względu na brak perspektyw dalszej walki, 2 października 1944 r. przedstawiciele AK podpisali w Ożarowie akt kapitulacji. Powstanie z planowanej kilkudniowej akcji zbrojnej przerodziło się w 63-dniową bitwę, zacięte i samotne walki z wojskami niemieckimi. Było jednocześnie największym zrywem niepodległościowym podziemia w okupowanej przez Niemców Europie.

    W nocy z 2 na 3 października w podwarszawskim Ożarowie w kwaterze SS-Obergruppenführera Ericha von dem Bacha, dowodzącego niemieckimi wojskami w Warszawie, przedstawiciele Komendy Głównej Armii Krajowej płk Kazimierz Iranek-Osmecki ˝Jarecki˝ i ppłk Zygmunt Dobrowolski ˝Zyndram˝ podpisali układ o zaprzestaniu działań wojennych.

    Do niewoli niemieckiej trafiło ponad 11,5 tys. żołnierzy broniących Śródmieścia oraz członkowie dowództwa Armii Krajowej z gen. Tadeuszem Komorowskim ˝Borem˝ na czele. W czasie walk w Warszawie zginęło ok. 18 tys. powstańców (Dzwonek), a ok. 25 tys. zostało rannych. Straty wśród ludności cywilnej były ogromne - wynosiły ok. 180 tys. Ponad 500 tys. mieszkańców wygnano z miasta. Część z nich wysłano na roboty przymusowe oraz do obozów koncentracyjnych. Po zakończeniu walk Niemcy obrabowali i zniszczyli Warszawę. Gloria victis, żeby pamiętać. Dziękuję. (Oklaski)

Przebieg posiedzenia