9. kadencja, 63. posiedzenie, 3. dzień (07-10-2022)

Oświadczenia.

Poseł Anna Dąbrowska-Banaszek:

    Pani Marszałek! Wysoki Sejmie! 7 i 8 października 2022 r. we Włodawie odbędą się uroczystości związane z 71. rocznicą ostatniej walki Edwarda Taraszkiewicza ps. Żelazny.

    Kim był ˝Żelazny˝? Ppor. Edward Taraszkiewicz ps. Żelazny i jego brat por. Leon Taraszkiewicz ps. Jastrząb to żołnierze wyklęci, bohaterowie, którzy mieli być zapomniani przez potomnych. Nie było drugiej pary takich braci, tak bohaterskich i tak znienawidzonych przez komunistów. Propaganda PRL-u przedstawiała ich jako andersowców na żołdzie imperializmu, jako antysemitów czy jako Niemców folksdojczów, a nawet esesmanów i oprawców z Majdanka. Takie były metody komunistycznej propagandy - zniesławić.

    Bracia byli synami Władysława Taraszkiewicza i Róży Klary z domu Sybilla. Władysław Taraszkiewicz wraz z jeńcami rosyjskimi i francuskimi został wywieziony w 1914 r. do Niemiec, do kopalni węgla w Zagłębiu Ruhry. Tam też poznał swoją przyszłą żonę Klarę Sybilla. Edward i Leon Taraszkiewiczowie urodzili się w Niemczech, w Duisburgu. W sierpniu 1925 r. cała rodzina wróciła do Polski i zamieszkała we Włodawie. Tu bracia rozpoczęli edukację.

    W czasie okupacji hitlerowskiej aktywnie włączyli się w działalność antyniemiecką. Niestety Edward szybko został skierowany na roboty do Niemiec. Powrócił do Polski pod koniec czerwca 1945 r. Po powrocie włączył się do walki Podziemia. Jako ˝Żelazny˝ brał udział w likwidacji agentury odpowiedzialnej za aresztowania i śmierć członków oddziału ˝Jastrzębia˝, przeprowadził kilka akcji bojowo-dywersyjnych i likwidacyjnych, m.in. 22 kwietnia 1947 r. ˝Żelazny˝ odnotował spektakularny sukces w spotkaniu pod wsią Białką z grupą operacyjną Powiatowego Urzędu Bezpieczeństwa Publicznego. Tak było do 1951 r.

    Powołano grupę w celu rozpracowania oddziału Edwarda Taraszkiewicza ˝Żelaznego˝. W sobotę 6 października 1951 r. we wczesnych godzinach porannych grupa operacyjna wzmocniona funkcjonariuszami zlikwidowała grupę. Do tej pory (Dzwonek) nie jest znane miejsce jego pochówku. Prezydent Rzeczypospolitej Polskiej Lech Kaczyński postanowieniem z 2009 r. za wybitne zasługi dla niepodległości Rzeczypospolitej Polskiej przyznał pośmiertnie obu braciom - ˝Jastrzębiowi˝ i ˝Żelaznemu˝ - Krzyż Wielki Orderu Odrodzenia Polski - Polonia. Cześć ich pamięci. (Oklaski)

Przebieg posiedzenia