9. kadencja, 63. posiedzenie, 4. dzień (20-10-2022)
35. punkt porządku dziennego:
Sprawozdanie Komisji do Spraw Energii, Klimatu i Aktywów Państwowych o pilnym rządowym projekcie ustawy o środkach nadzwyczajnych mających na celu ograniczenie wysokości cen energii elektrycznej oraz wsparciu niektórych odbiorców w 2023 roku (druki nr 2697, 2697-A i 2698).
Poseł Sprawozdawca Marek Suski:
Dziękuję, panie marszałku.
Dołączam się do przywitania młodzieży. Mam nadzieję, że oglądając nasze obrady, młodzież wyciągnie wnioski, że jednak warto Polsce służyć, ale warto też służyć w taki sposób...
(Głos z sali: Nie tak jak wy.)
...żeby mówić prawdę, a szanowni państwo, z tą prawdą...
(Głos z sali: Młodzi wyborcy wyciągają jednoznaczne wnioski.)
...to jest trochę tak, jak mówił ks. Tischner: jest prawda, tys prawda i Platformy prawda.
Otóż, szanowni państwo, mam zaszczyt przedstawić sprawozdanie o pilnym rządowym projekcie ustawy o środkach nadzwyczajnych mających na celu ograniczenie wysokości cen energii elektrycznej oraz wsparciu niektórych odbiorców w 2023 roku. I tu jest kilka druków.
Pani marszałek skierowała ten pilny projekt do Komisji do Spraw Energii, Klimatu i Aktywów Państwowych do pierwszego czytania, jednocześnie wyznaczając mu jako projektowi pilnemu krótki termin na sprawozdanie, ale też, szanowni państwo, żeby posłowie mogli się zapoznać z projektem, był zachowany, jeśli chodzi o ten krótki termin, praktycznie termin 3-dniowy, żeby rzeczywiście nie było takiego zarzutu, jaki do tej pory się pojawiał, że posłowie nie zdążą nawet przeczytać projektu, nie wiedzą, co w nim jest, a muszą nad nim pracować. Wydaje się, że posłowie się zapoznali.
(Poseł Krystyna Skowrońska: Ale może pan poseł mówiłby trochę głośniej i wyraźniej. Nie słychać.)
Dobrze, to postaram się mówić może bliżej mikrofonów. Nie mam w swoim zwyczaju krzyczeć z tej mównicy tak jak niektórzy posłowie z tamtej strony sali, ale rzeczywiście będę starał się mówić głośniej. Co do wyraźności, to każdy ma taką dykcję, jaką ma. Mam nadzieję, że moja nie jest najgorsza.
Ale wracając do tematu, szanowni państwo, chcę powiedzieć, że wpłynął pilny projekt rządowy, podczas posiedzenia przeprowadzona została wnikliwa debata, w pierwszym czytaniu głos zabrali posłowie z komisji, spoza komisji, też kilkunastu, bo bodajże 17, przedstawicieli różnych stowarzyszeń zajmujących się energią, ale też przedstawiciele przemysłów, które są energochłonne, również przedstawiciele różnych zakładów opieki zdrowotnej czy też farmaceuci. Wszyscy mówili o tym, że ten gigantyczny wzrost cen energii elektrycznej, który w szczególności był generowany z kilku względów... To jest nałożenie tych niesprzyjających okoliczności. Można powiedzieć, że inwazja zbrojna Rosji na Ukrainę spowodowała ogromne zachwiania na rynku, nie tylko energii elektrycznej, ale w ogóle wszystkich surowców energetycznych, bo jest to z jednej strony wojna niewypowiedziana Ukrainie, bo ta napaść była niewypowiedziana, a z drugiej strony wojna niewypowiedziana Europie, jeśli chodzi o energetykę, bo to, co robi Putin na Ukrainie, i to, co się działo i co się dzieje z dostawami gazu, ropy czy też węgla, o których tutaj wspominaliście państwo, to wszystko powoduje, że te ceny zaczęły bardzo mocno wzrastać.
Drugim czynnikiem jest kwestia różnego rodzaju opłat za wykorzystywanie surowców, których, można powiedzieć, ubocznym produktem jest CO2. I tutaj na tym rynku uprawnień do emisji CO2 obserwowaliśmy już od jakiegoś czasu różnego rodzaju spekulacje, a w ciągu ostatnich kilku lat te ceny wzrosły, był taki moment, że to było nawet 100 euro, jeśli chodzi o uprawnienia. Teraz trochę spadły, ale wciąż jest to bardzo duży wkład w cenę energii, bo były momenty, że to był nawet większościowy udział, jeśli chodzi o koszt dostarczenia energii do gospodarstw domowych.
Podczas omawiania poprzedniej ustawy była mowa, że Polska jest głównym producentem węgla w Europie, wydobywamy tego węgla najwięcej, nasza gospodarka energetyczna i ciepłownictwo były oparte właśnie na tym węglu i tego rodzaju unijne rozporządzenia dotyczące uprawnień do emisji CO2 najbardziej biją w polską gospodarkę.
Przypomnę, że to jest też złamanie przez Unię Europejską ustaleń z Kioto, zgodnie z którymi właśnie opłaty za emisję CO2 miały służyć biednym państwom na rzecz ich rozwoju. Ponadto miało być też uwzględniane pochłanianie CO2 przez lasy. Tego niestety Unia nam odmawia. Jednocześnie nasza gospodarka, która wychodzi z PRL-u, została obciążona większymi kosztami, niż tak naprawdę wynikałoby to z uczciwej i sprawiedliwej transformacji energetycznej. W PRL-u nie mieliśmy szansy chociażby na to, żeby mieć energetykę jądrową, która byłaby takim podstawowym elementem, jeśli chodzi o produkcję energii.
(Poseł Janusz Korwin-Mikke: Wraca do PRL-u.)
Bo rzeczywiście ta energetyka odnawialna z wiatraków czy z fotowoltaiki jest bardzo niestabilna, nie daje możliwości oparcia gospodarki na energii z tych źródeł.
Trzecim czynnikiem, który bardzo wyraźnie wpłynął na ceny energii, były spekulacje na Towarowej Giełdzie Energii, gdzie za 1 MWh mieliśmy cenę nawet powyżej 4 tys. zł. A więc to powodowało ogromny narzut. Tutaj niektórzy z państwa mówili, że to są marże spółek, które zarabiają gigantyczne pieniądze na tym, że jest wzrost cen energii. Ale rzeczywiście jeśli popatrzeć na strukturę tych cen, to ona wynikała w bardzo dużym stopniu z tego, że było tzw. obligo - ono jeszcze obowiązuje - jeśli chodzi o handel całą energią poprzez Towarową Giełdę Energii. To powodowało, że spółki, które wytwarzały i wytwarzają energię elektryczną, musiały sprzedać tę energię na giełdzie, po czym tę samą energię te same spółki, a raczej ich spółki córki, które zajmowały się dystrybucją, musiały ją odkupić po cenie kilkakrotnie wyższej.
Niedawno rząd wniósł projekt ustawy znoszącej to obligo giełdowe. Co się stało? Ceny maksymalne na giełdzie poszybowały w dół. A więc działania rządu w zakresie wsparcia dla polskiej gospodarki, polskich gospodarstw domowych i wszystkich podmiotów, wszystkich użytkowników prądu spowodowały, że te ceny już spadają. Chociaż gdyby Senat się pospieszył i zwrócił nam tę ustawę, to mogłoby to spowodować jeszcze większy spadek. Ale jak widać po tych dyskusjach, które się odbywały na różnych posiedzeniach komisji, bo to jest kolejny projekt z pakietu projektów pomagających Polakom przejść przez ten kryzys energetyczny łagodniej, niż gdyby takich działań nie było, brakuje dobrej woli. Wydaje się, że opozycja dzisiaj wychodzi z takiego założenia, że im gorzej, tym lepiej.
(Głos z sali: Na temat.)
To jest na temat, dokładnie.
(Głos z sali: Wy robicie wszystko, żeby było gorzej.)
Robicie wszystko, żeby ten kryzys jak najbardziej dotknął Polaków.
(Głos z sali: Pan w to chociaż wierzy?)
(Głos z sali: Pan w imieniu komisji czy PIS-u mówi teraz?)
Jeśli popatrzymy na ten projekt, to wspiera on kolejną grupę odbiorców wrażliwych na wahania cen energii elektrycznej. Jest to szeroko rozumiany sektor użyteczności publicznej: placówki służby zdrowia, szkoły, uczelnie wyższe, placówki zajmujące się szeroko rozumianą opieką nad różnymi grupami społecznymi, jednostki pomocy społecznej, wsparcia rodziny, systemu pieczy zastępczej, integracji społecznej, żłobki, kluby dziecięce, noclegownie, placówki opieki nad osobami niepełnosprawnymi. Szanowni państwo, większość tych placówek podlega organizacyjnie jednostkom samorządu terytorialnego. I to jest ogromna pomoc rządu w gruncie rzeczy dla samorządów, które płacąc pośrednio bardzo wysokie rachunki, bo musiały przekazywać większe pieniądze dla podległych sobie placówek, są wspierane kolejnymi miliardami przez rząd.
(Głos z sali: Rozwiązać problem, który sam zrobił...)
Tymczasem, szanowni państwo, można by się było spodziewać, że z drugiej strony też będzie jakaś chęć wsparcia swoich obywateli. I tu docieramy do tego punktu, w którym okazuje się, że rząd pomaga placówkom samorządowym, a samorządy, głównie rządzone przez opozycję, nie chcą pomagać swoim mieszkańcom. Tu przykład tego węgla.
(Głos z sali: Ale proszę nie kłamać.)
(Głos z sali: Gdzie ten węgiel?)
Jeden z posłów przed chwilą opowiadał, że w pewnym pięknym mieście Radomiu nie ma dystrybucji węgla przez samorząd, chociaż samorząd ma firmę...
(Poseł Krystyna Skowrońska: Było to na posiedzeniu komisji...)
...która ma plac, ma bocznicę, sprowadza węgiel, produkuje ciepło dla mieszkańców, ale samorząd, były wiceprezydent Radomia z Platformy i obecnie łaskawie panujący prezydent z Platformy mówią, że nie, oni swoim mieszkańcom węgla nie dostarczą.
(Głos z sali: Na temat.)
(Głos z sali: Panie marszałku, on mówi nie na temat.)
To jest na temat, to jest dokładnie na temat. (Poruszenie na sali) Rząd pomaga placówkom samorządowym. Ta ustawa daje ogromne pieniądze dla samorządów. A samorząd co robi? Mówi: nie pomożemy swoim obywatelom, niech rząd sobie sam organizuje handel.
(Głos z sali: No nie, no nie.)
(Głos z sali: KC PZPR.)
Tu wasz poseł mówił przed chwilą: jest tam spółka Enea Nowa Energia, niech ona się zajmie dystrybucją węgla.
(Głos z sali: Oj, jak tam dobrze zarabiacie.)
Samorząd ma plac, ma bocznicę, ma możliwości i mówi, że nie będzie tego robić, a spółka, która wynajmuje siedzibę u prywatnego właściciela i nie ma żadnego placu ani bocznicy, ma się zajmować dystrybucją. To jest po prostu...
(Głos z sali: Na temat.)
To jest na temat, pani poseł.
(Głos z sali: Nie na temat.)
To jest dokładnie na temat wsparcia dla obywateli.
(Głos z sali: Pan nie był na posiedzeniu komisji?)
To jest dokładnie na temat wsparcia dla obywateli.
(Poseł Krystyna Skowrońska: Ile wynosi marża?)
I to wszystko, co robi rząd... To jest kolejna ustawa, która ma pomóc obywatelom.
(Głos z sali: A szkodzi.)
Szkodzicie to wy, drodzy państwo, właśnie taką postawą, jaką prezentujecie.
(Głos z sali: Była ustawa - 996 zł.)
Zgłaszacie różne poprawki, które mają na celu opóźnienie procesu, utrudnienie go, albo obiecujecie, że wszystkim dacie, mówiąc, że na wszystko powinny być pieniądze.
(Głos z sali: Ale wystarczy marże obniżyć.)
Ja tylko przypominam, że jak wy rządziliście, to pieniędzy nie było na nic. Teraz, jak jesteście w opozycji, to mówicie, że pieniądze powinny być na wszystko.
(Głos z sali: Jabłka na Orlenie po ile były?)
Po prostu, szanowni państwo, nieodpowiedzialnie próbujecie przekonać Polaków, że za tę sytuację, jaka jest...
(Głos z sali: Proszę pana, czy to było w komisji?)
Oczywiście, że taka dyskusja się odbywała.
Szanowni Państwo! Opozycja zgłasza wnioski i poprawki, próbuje przekonać, że nie ma wojny, nie było COVID-u, nie blokowano dostaw energii i węgla do Polski, a jednocześnie PiS odpowiada za podwyżki cen energii.
(Głos z sali: Bo tak jest.)
(Głos z sali: Dokładnie tak.)
(Głos z sali: Brawo!)
PiS za to nie odpowiada, drodzy państwo.
(Głos z sali: Imposybilizm.)
(Głos z sali: Za to jabłka na Orlenie.)
(Głos z sali: Co się stało z tym imposybilizmem?)
To jest właśnie odpowiedzialna opozycja, która oskarża Prawo i Sprawiedliwość o to, że wywołaliśmy III wojnę, i mówi, że to wszystko, co się dzieje, to nasza wina.
(Głos z sali: Na temat.)
To jest na temat, podnosiliście różne tego rodzaju kwestie w komisji.
(Głos z sali: Pan co miesiąc mówi co innego, pan kłamie co miesiąc.)
(Głos z sali: Po ile te jabłka na Orlenie?)
Proszę pani, co do kłamstw to my nie jesteśmy w stanie was doścignąć. (Oklaski)
(Głos z sali: Z pana cytatów są memy.)
To jest wasza domena, wy to robicie świetnie. My się nawet nie śmiemy do was porównać.
(Głos z sali: Czy pan marszałek może przywołać do porządku?)
Kłamstwa, jakie płyną z tej strony sali... Prawda, jak widzę, w oczy kole.
(Głos z sali: Komuniści i złodzieje.)
Nie możecie wysłuchać tego, co jest do powiedzenia.
(Głos z sali: Cała Polska z was się śmieje.)
Szanowni Państwo! Komisja rozpatrzyła poprawki rządu, rozpatrzyła też poprawki zgłoszone przez posłów - przyjęliśmy część poprawek, części poprawek nie przyjęliśmy - i rekomenduje Wysokiej Izbie przyjęcie całego projektu ustawy, bo koniec końców opozycja doszła do wniosku, że nie będzie głosować przeciw tej ustawie, ponieważ to jest ustawa dobra dla obywateli. Byli tam przedsiębiorcy i rzecznik małych i średnich firm, który chwalił tę ustawę, mówił, że ona pomaga.
(Głos z sali: Wasz.)
Wasz, nie nasz.
(Głos z sali: Wyście go powołali.)
W każdym razie on czasem krytykuje rząd, czasem chwali, tak że jest niezależny. Tutaj chwalił.
(Głos z sali: Kto ten problem zrobił Polakom?)
Również przedstawiciele firm, którzy tam byli, mówili, że to jest dobry projekt, ale prosili, żeby rozszerzyć działanie tej ustawy na jeszcze inne branże - czyli dostrzegają, że to jest ogromna pomoc dla małych, średnich (Dzwonek), a nawet dużych firm.
(Głos z sali: Gdzie jest ten węgiel?)
Proszę państwa o poparcie. Jest to dobry i potrzebny projekt, który będzie wspierał polskie rodziny, polskie firmy i jednostki, które pomagają obywatelom, również samorządowe. Dziękuję bardzo. (Oklaski)
Przebieg posiedzenia