9. kadencja, 63. posiedzenie, 4. dzień (20-10-2022)

35. punkt porządku dziennego:

Sprawozdanie Komisji do Spraw Energii, Klimatu i Aktywów Państwowych o pilnym rządowym projekcie ustawy o środkach nadzwyczajnych mających na celu ograniczenie wysokości cen energii elektrycznej oraz wsparciu niektórych odbiorców w 2023 roku (druki nr 2697, 2697-A i 2698).

Poseł Dariusz Wieczorek:

    Dziękuję.

    Panie Marszałku! Pani Minister! Mam przyjemność przedstawić w imieniu klubu Lewicy stanowisko w sprawie ustawy o ograniczeniu wysokości cen energii oraz o wsparciu niektórych odbiorców.

    Jedno jest pewne, nad tą ustawą nie trzeba byłoby dzisiaj procedować, gdyby polityka rządu wyglądała całkowicie inaczej. Nad tą ustawą nie trzeba byłoby procedować, gdyby wcześniej podejmowano mądre i rozsądne decyzje.

    Króciutko opowiem o noweli, jak przez 7 lat można zniszczyć polską energetykę. Zaczęło się to wszystko w roku 2015. Odchodząca Platforma i PSL miały propozycję połączenia górnictwa z energetyką. Wtedy eksperci mówili, że połączenie górnictwa i energetyki to najgorsze z możliwych rozwiązań. Jeżeli państwowe spółki energetyczne kupią pod dyktando polityków bankrutujące kopalnie, to na lata zapewnią nam drogą energię. 2015 r. - mieliście być inni niż Platforma i PSL. I co się stało? Obsadziliście wszystkie spółki Skarbu Państwa niestety ludźmi, którzy kompletnie się na tym wszystkim nie znają, którzy nawet władzy, ministrom nie są w stanie pomóc i przedstawić konkretnych rozwiązań.

    (Głos z sali: Przynosimy ogromne zyski.)

    W 2016 r. wprowadzacie słynną ustawę blokującą energię odnawialną. Po co to robicie? Bo wtedy było już podpisane 9 GW mocy i były już umowy przyłączeniowe z podmiotami prywatnymi. Miały podpisane te umowy, mogły realizować te inwestycje, ale wy mówicie: nie. Lobby węglowe plus pewnie pan Obajtek z właśnie tymi nowymi prezesami mówią: Co tam będą prywaciarze inwestować, my zainwestujemy. Zrobiliście to. W 2016 r. zrobiliście Ostrołękę, bo węgla miało wystarczyć na 200 lat. Wstrzymaliście projekty farm wiatrowych, które uruchomione są dopiero teraz, w 2021 r.

    2017 r. - reforma zgodnie z koncepcją Platformy i PSL-u, a więc bankrutujące kopalnie są przejmowane przez koncerny energetyczne. To musiało doprowadzić do katastrofy i doprowadziło do niej. Co robicie? Wprowadzacie opłatę mocową, kolejne 5-10 mld rocznie, które wypływa w cały ten system, a za to wszystko płacimy my jako odbiorcy energii. Utworzyliście koncerny energetyczne, w których nie ma... To w ogóle przeczy zasadom konkurencji. A więc w ramach jednego koncernu są firma wydobywcza, firma wytwórcza, firma handlowa, firma dystrybucyjna. W związku z tym prezes takiego koncernu może mówić: Słuchaj, ty sobie ustal ceny takie, ty sprzedaj to tak, ty zrób to tak, możemy tym wszystkim ładnie posterować.

    Wiedzieliście o tym, panie przewodniczący, patrzę w oczy pana przewodniczącego Suskiego, który dzisiaj mówi: Wycofujemy to wszystko z tej giełdy, jeśli chodzi o energię, handel. Wiedzieliście o tym, dlatego w 2019 r., żeby to zablokować, wprowadziliście obowiązkowy handel na giełdzie, żeby była transparentność. To był 2019 r.

    W tym wszystkim zapomniano o sieciach przesyłowych i sieciach dystrybucyjnych. To jest wasz największy błąd. Ale cóż, ci prezesi i te zarządy, którzy na niczym się nie znają, mówią tak: Musi być efekt, wstrzymujemy inwestycje w sieci, bo prezes nam każe. Musimy wykazać zyski, bo musi być dywidenda do Skarbu Państwa, milionowe premie dla nas. Doskonale wiecie - bo ja sam to zgłaszałem na posiedzeniu komisji - że spółki dystrybucyjne wstrzymują inwestycje w sieci. Wstrzymywały.

    Wreszcie w tej chwili mamy taką sytuację: wojna, COVID - to wszystko to tego wina. Nie. Chcę wyraźnie powiedzieć: To jest wasza wina, wina waszego rządu, wina zarządów waszych spółek. Bo w Hiszpanii wielka firma energetyczna już 2 marca tego roku, po wybuchu wojny powiedziała, że nie będzie podnosić cen energii. Powiedziała, że nie będzie podnosić cen gazu.

    Wpisaliście w statuty wszystkich spółek energetycznych bezpieczeństwo energetyczne. Co to oznacza? Że te spółki mogą działać, nie osiągając zysku. Nie wykorzystaliście tego, nie zrobiliście tego. A spółki przez dwa kwartały żerowały na nas, zarabiając po 10-15 mld w kwartale.

    Ta ustawa oczywiście ma to naprawić i ona jest potrzebna, bo na tym wszystkim cierpią ludzie. Ale jeszcze raz chcę powiedzieć: Nie róbcie tej ustawy w taki sposób, w jaki robicie.

    Dlatego my składamy jedną poprawkę. Będą dwie ceny. (Dzwonek) Jedna cena będzie dla odbiorców indywidualnych i gospodarstw domowych, natomiast druga będzie dla wszystkich pozostałych odbiorców. Jeżeli tego nie zrobicie, to co tydzień będziemy się spotykać na tej sali i dopisywać kolejną grupę odbiorców, która będzie miała czy powinna mieć ograniczoną cenę energii. Nie róbcie tego. Po prostu trzeba stworzyć jasną, klarowną ustawę z dwoma cenami dla dwóch grup. Dziękuję bardzo. (Oklaski)

Przebieg posiedzenia