9. kadencja, 64. posiedzenie, 2. dzień (27-10-2022)

14. punkt porządku dziennego:

Pierwsze czytanie rządowego projektu ustawy o zmianie ustawy o udziale Rzeczypospolitej Polskiej w Systemie Informacyjnym Schengen oraz Wizowym Systemie Informacyjnym oraz niektórych innych ustaw (druk nr 2662).

Poseł Mateusz Bochenek:

    Bardzo dziękuję.

    Panie Marszałku! Panie Ministrze! Wysoka Izbo! Bez wątpienia zniesienie kontroli granicznych ułatwia nam funkcjonowanie, przemieszczanie się pomiędzy państwami i ta decyzja sprzed laty o utworzeniu strefy Schengen jest bardzo dobrym rozwiązaniem, co nie oznacza, że nie należy tworzyć systemu chroniącego obywateli i walczącego z przestępczością oraz zabezpieczającego te granice. I właśnie temu służy System Informacyjny Schengen zawierający wpisy o poszukiwanych lub zaginionych osobach i przedmiotach, wskazujący władzy także to, jak zachowywać się, co robić, gdy natrafi na daną osobę lub przedmiot.

    Dlatego też już w listopadzie 2018 r. Unia Europejska przyjęła pakiet reform systemu, by unowocześnić go i wprowadzić nowe kategorie wpisów. Wśród nich znalazły się już te omawiane, np. wpis na potrzeby rozpytania kontrolnego, także ten wprowadzający odbitki linii papilarnych palców lub odbitki linii papilarnych dłoni znalezionych na miejscu poważnego przestępstwa lub incydentu terrorystycznego i uznanych za należące do sprawy. Chodzi także o kwestie dotyczące wpisów tzw. prewencyjnych o małoletnich zagrożonych uprowadzeniem itd., itd. To jest bez wątpienia właściwy kierunek, na który wskazuje Unia Europejska.

    To oczywiście przyczynia się do utrzymania już wysokiego poziomu bezpieczeństwa w przestrzeni wolności, bezpieczeństwa i sprawiedliwości Unii Europejskiej. Przypomnę, że te decyzje zmieniające rozporządzenia zostały podjęte przed 4 laty, w listopadzie 2018 r.

    Rok temu państwo jako strona rządowa wyznaczyliście 14-dniowy, a zatem skrócony, czas konsultacji publicznych, uzasadniając to harmonogramem prac, jaki obliguje Polskę do wdrożenia tychże przepisów, po czym nastąpiła, wydaje się, pewna przerwa. Jak możemy przeczytać na stronach Sejmu, aby zająć się tym tematem, Komitet Rady Ministrów do spraw Cyfryzacji zebrał się w marcu, Komitet do Spraw Europejskich - w maju, a we wrześniu Rada Ministrów przyjęła tenże projekt. Z czego zatem, panie ministrze, wynikają te przesunięcia daty uruchomienia systemu? Skąd tak rozciągnięty w czasie proces uchwalania tego aktu? Dlaczego to trwa aż 4 lata? Dlaczego prace w ciągu roku były, jak się wydaje, tak mało intensywne? I dlaczego ten projekt trafia dopiero teraz do parlamentu? Bo usłyszeliśmy od pana chwilę temu, że ma on wejść w życie z końcem listopada. Wydaje się, że są to działania spóźnione. Zresztą samo uzasadnienie, które czytamy, wydaje się nieaktualne, zwłaszcza jeśli weźmie się pod uwagę terminy choćby wejścia w życie. Aktualnie chodzi o wrzesień 2022 r, a mamy końcówkę października.

    Moje kolejne pytanie dotyczy tego, jak wygląda przygotowanie do wdrożenia tego systemu. Jakie czynności zostały podjęte? Jakie środki, na jakiej podstawie zostały wydatkowane? Jaki czas jest potrzebny na dostosowanie odpowiedniego systemu informatycznego, który umożliwiłby wykonywanie przepisów ustawy, dostosowanie procedur w ramach kompetencji poszczególnych organów? Kiedy i na jakich zasadach zostaną przeprowadzone szkolenia?

    Także w uzasadnieniu czytamy o tym, że wprowadzenie tego systemu wymaga wdrożenia i przeprowadzenia szeregu czynności, a z tego, co słyszymy, wynika, że tego czasu jest niewiele. Dlatego bardzo proszę o udzielenie odpowiedzi na te pytania, bo faktycznie mówimy o ważnym systemie, który ma w Polsce funkcjonować. Jak słyszymy, część państw europejskich już ten system wdrożyła, a my jesteśmy na początkowym etapie procesu legislacyjnego w Sejmie. Bardzo dziękuję.

Przebieg posiedzenia