9. kadencja, 64. posiedzenie, 2. dzień (27-10-2022)

Oświadczenia.

Poseł Elżbieta Płonka (tekst niewygłoszony):

    Dychów to piękne i malownicze miejsce w woj. lubuskim, powiecie Krosno Odrzańskie. Dychów to przede wszystkim najstarsza w Polsce elektrownia szczytowo-pompowa zbudowana jeszcze przed II wojną światową. Jest zasilana przez kanał o długości ponad 20 km doprowadzający wody rzeki Bóbr, spiętrzone na jazie w Krzywańcu, do górnego zbiornika elektrowni. Jej historia jest bardzo ciekawa. Sięga czasów, gdy Dychów znajdował się poza obecnymi granicami Polski.

    Na przełomie XIX i XX w. ziemia lubuska znalazła się w głównym nurcie przemian cywilizacyjnych związanych z elektryfikacją. W tym regionie były sprzyjające warunki geofizyczne. Dwie rzeki, Bóbr i Nysa Łużycka, które stanowiły przez wieki zagrożenie powodziowe, zostały w końcu uregulowane. To pozwoliło rozpocząć inwestycje w energetykę wodną, a najważniejszą z nich była elektrownia w Dychowie. Inwestycję rozpoczęto w listopadzie 1933 r. Zbudowano jaz na Krzywańcu i zbiornik magazynujący oraz osiem mostów drogowych, jeden kolejowy i siedem przepustów. Było to ogromne przedsięwzięcie budowlane. Elektrownia pracowała bezproblemowo i bezawaryjnie niemal do końca wojny.

    W lutym 1945 r. do Dychowa wkroczyli żołnierze Armii Czerwonej, zdewastowali wszystkie najważniejsze urządzenia i wywieźli je w głąb ZSRR. Polskie władze przejęły elektrownię w 1945 r. i zastały puste, zdewastowane pomieszczenia. Szybko zapadła decyzja o odbudowie. Po kilku latach udało się odzyskać z powrotem z ZSRR pompy akumulacyjne. Rosjanie wykonali też turbiny na wzór zrabowanych wcześniej. Ostatecznie pierwsza energia z elektrowni popłynęła we wrześniu 1952 r. O tym wydarzeniu rozpisywały się dzienniki ogólnopolskie i regionalne oraz prasa branżowa. Polska Kronika Filmowa wyświetlała obszerny materiał. Entuzjazm był powszechny. Nic dziwnego, w tym czasie elektrownia w Dychowie była największym tego typu obiektem w kraju. Dopiero w 1968 r. przegoniła ją elektrownia w Solinie.

    Od tego czasu minęło 70 lat. Elektrownia w Dychowie nadal odgrywa kluczową rolę w polskim systemie elektroenergetycznym, realizując ważne zadania regulacyjno-inwestycyjne. Jest to możliwe dzięki stałej modernizacji obiektu i przede wszystkim dzięki ciągłości wartości i zasad. Przekazywana z pokolenia na pokolenie wiedza, zasady odpowiedzialności zawodowej oraz najwyższe standardy są bezcennym kapitałem pracowników. Chodzi też o praktykę dzielenia się nabytym doświadczeniem. Ma to szczególne znaczenie w miejscu, gdzie mierzyć się trzeba z (...) i wymaganiami techniki. Jubileusz Elektrowni Dychów to czas refleksji i podziękowań każdemu z załogi tej elektrowni należącej do PGE Energia Odnawialna SA Oddział ZEW Dychów w Dychowie.

    Zbiornik Dychowski to 100-hektarowy akwen, który może pomieścić 3 mln m³ wody. Jego zadanie polega na gromadzeniu dopływającej kanałem wody używanej następnie przez elektrownię. W systemie dobowym, gdy jest nadwyżka energii elektrycznej, pompy w elektrowni tłoczą wodę do zbiornika wyrównania dobowego.

    Elektrownia w Dychowie to jedna z najważniejszych elektrowni należących do Grupy PGE. Jej zadaniem jest nie tyle samo wytwarzanie energii elektrycznej, ile pełnienie funkcji regulacyjno-interwencyjnej. Dychów, podobnie jak elektrownie w Żarnowcu, Solinie i Porąbce-Żar, to swoisty magazyn energii, energii odnawialnej, wykorzystywany na wypadek sytuacji kryzysowych. Tego typu elektrownie mają udział w sprawnym funkcjonowaniu Krajowego Systemu Energetycznego.

Przebieg posiedzenia