9. kadencja, 65. posiedzenie, 2. dzień (04-11-2022)
13. punkt porządku dziennego:
Sprawozdanie Komisji Rolnictwa i Rozwoju Wsi o rządowym projekcie ustawy o zmianie ustawy o wspieraniu rozwoju obszarów wiejskich z udziałem środków Europejskiego Funduszu Rolnego na rzecz Rozwoju Obszarów Wiejskich w ramach Programu Rozwoju Obszarów Wiejskich na lata 2014-2020 (druki nr 2736 i 2749).
Sekretarz Stanu w Ministerstwie Rolnictwa i Rozwoju Wsi Ryszard Bartosik:
Szanowny Panie Marszałku! Wysoka Izbo! Szanowni Państwo! Serdecznie dziękuję wszystkim klubom za poparcie tej jakże potrzebnej ustawy w trudnej sytuacji dla rolników spowodowanej wojną na Ukrainie i jej skutkami. Wszystkie kluby obywatelskie, kluby parlamentarne popierają tę ustawę, bardzo się z tego powodu cieszę, choć w uzasadnieniach było dokładnie odwrotnie. Parę kwestii należy tutaj wyjaśnić.
Szanowni Państwo! Jeśli chodzi o zarzut opieszałości ze strony ministerstwa dotyczący projektu tejże ustawy, chciałbym powiedzieć, że ta ustawa zmienia PROW. Aby zmienić PROW, musimy mieć zgodę Komisji Europejskiej. Wcześniej również była zmiana PROW-u. Do momentu, kiedy Komisja Europejska nie zaakceptowała poprzedniej zmiany PROW-u, nie mogliśmy wystąpić o kolejną zmianę PROW-u. I to jest jedyna przyczyna, która powoduje, że z tą ustawą stajemy dziś przed Wysokim Sejmem. W związku z tym musimy to konsultować z Komisją Europejską. Czekaliśmy na jej odpowiedź. Kiedy tylko zakończyła się poprzednia zmiana PROW-u, wystąpiliśmy o kolejną. To nie jest zależne od nas. My byliśmy gotowi od razu.
Drugi duży zarzut dotyczy tego, że środki pochodzą z innych programów. Tak rzeczywiście jest. Drodzy państwo, po pierwsze, jeżeli są oszczędności, to z nich korzystamy, zbieramy te środki. Komisja Europejska dała nam takie prawo, taką możliwość i wykorzystujemy środki z oszczędności. Nikt z rolników, którzy korzystają z innych programów, z tego tytułu nie zostanie poszkodowany, tym bardziej że wkraczamy w kolejny program, np. program restrukturyzacji małych gospodarstw. W roku 2023 te programy przecież będą kontynuowane już z nowej perspektywy, z nowych środków, z których możemy korzystać. Tak że chciałbym podkreślić, że tu nie ma żadnej ujmy dla rolników, dla beneficjentów. Oni mogą z tych środków cały czas korzystać.
Szanowni Państwo! Wiele pytań dotyczyło obecnej sytuacji w rolnictwie. Chciałbym tylko wymienić to, co robimy w ostatnim czasie. Ale pytania dotyczyły też kwestii pomocy dla rolników, co robimy w tej trudnej sytuacji. Po pierwsze, należałoby stwierdzić, że sytuacja związana z szantażem gazowym wywołanym przez Rosję i wojną w Ukrainie wynika też z tego, że wcześniej była prowadzona błędna polityka w całej Europie, również w Polsce. Poprzednie rządy podpisywały z Rosją wieloletnie umowy dotyczące np. gazu czy innych paliw, a to skutkowało tym, że byliśmy bardzo uzależnieni od rosyjskiego gazu, co chcemy w tej chwili odwrócić. To uzależnienie powoduje takie, a nie inne skutki np. na rynku nawozów i innych produktów używanych w produkcji rolnej.
Jeśli chodzi o nawozy, to uruchomiliśmy wsparcie na ten cel, przeznaczyliśmy środki na ten cel. Przeznaczono na to rekordową kwotę - przekazano 3,5 mld zł z prawie 4 mld zł, które mieliśmy zagwarantowane na ten cel, z czego skorzystali rolnicy. Wszyscy rolnicy, którzy złożyli takie wnioski do Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa, uzyskali taką pomoc, jeżeli oczywiście spełniali warunki.
Szanowni Państwo! Przechodzę do kwestii pomocy i trzody chlewnej. W ostatnim czasie udzieliliśmy pomocy w kwocie 400 mln zł. Były to dwa nabory dla producentów trzody chlewnej, ale to nie wszystko, bo była tutaj mowa o innych działach produkcji rolnej. Jeżeli chodzi o te działy, to uruchomiono nadzwyczajne wsparcie dla producentów jabłek, producentów trzody chlewnej, producentów drobiu. Uruchamiamy pomoc dla ogrodników, dla tych, którzy produkują w szklarniach, w tunelach foliowych. Ta pomoc polega na tym, że poprzez specjalną aplikację mogą oni kupować, zaopatrywać się w węgiel, miał do ogrzewania tych tuneli. To już jest uruchomione i to działa.
Szanowni Państwo! Wprowadziliśmy też wsparcie dla producentów rolnych, jeśli chodzi o prąd. Państwo doskonale o tym wiedzą. Uchwaliliśmy przecież ustawę, która o tym mówi. Wprowadzone zostało specjalne wsparcie dla rolników i jeżeli limit, który został przyznany rolnikom, będzie przekroczony, rolnicy mogą korzystać z tych cen, które są zamrożone ustawą. To jest wsparcie z tej strony.
Jeżeli chodzi o inne rodzaje wsparcia, to w ostatnim czasie uruchomiony został program w ramach KPO czy uruchomiono kilka programów, które też są skierowane do rolników, którzy chcą zmieniać pokrycia dachowe, a także do małych i średnich przedsiębiorców. Te programy są uruchomione. Środki na ten cel są zagwarantowane w naszym budżecie i te środki zostaną wypłacone. Chciałbym uspokoić wszystkich rolników, bo padają tutaj nieprawdziwe informacje. Każdy, kto złoży prawidłowy wniosek, otrzyma środki na te cele - po to został uruchomiony program prowadzony przez Agencję Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa.
Szanowni Państwo! Przed nami nowe finansowanie. Polska jako jeden z pierwszych krajów w Unii Europejskiej złożyła projekt krajowego planu strategicznego, który został zaakceptowany. Mamy przewidziane ogromne środki na ten cel: 25 mld euro. Zostaną one wykorzystane, a w związku z tym większość rolników, czyli 97% naszych rolników, otrzyma dopłaty w wysokości średniej unijnej. Do tego mamy 10 mld euro z Funduszu Spójności.
Szanowni Państwo! W ostatnim czasie uchwaliliśmy też ustawę o ubezpieczeniach społecznych rolników. Również tam zawarte są korzystne rozwiązania dla rolników, m.in. takie, że rolnik bez przekazywania gospodarstwa, tak jak ma to miejsce w innych działach gospodarki narodowej, będzie mógł składać wniosek o emeryturę i dostanie taką emeryturę. Dopłacamy też do składek na ubezpieczenia, ubezpieczenia zasiewów rolnych. Te środki są dostępne. Powstało też towarzystwo ubezpieczeniowe oparte na zasadach towarzystw ubezpieczeń wzajemnych, z którego rolnicy mogą korzystać.
Szanowni Państwo! To tyle, jeśli chodzi o ogólne informacje. W tych informacjach mieszczą się odpowiedzi na większość pytań, które państwo zadali. Na wiele z tych pytań odpowiemy pisemnie, bo były też takie prośby. Pojawiły się pytania dotyczące środków z Unii Europejskiej, tego, jaka to będzie kwota. Jak już powiedziałem, będzie to 25 mld euro. To są pieniądze na kolejną perspektywę finansową. Wbrew temu, co tutaj się mówi, nie mamy nic przeciwko środkom z Unii Europejskiej. Wręcz przeciwnie - w każdym czasie i w każdym miejscu domagamy się, aby należne nam środki były wypłacane. Jesteśmy pełnoprawnym członkiem Unii Europejskiej, płacimy składkę do budżetu Unii Europejskiej. W związku z tym mamy prawo korzystać ze wszystkich funduszy europejskich.
Bardzo często pojawiają się też tutaj informacje o jakichś zagrożeniach, jeśli chodzi o rolnictwo czy Fundusz Spójności. Nie ma takich zagrożeń. Środki na rolnictwo czy środki z Funduszu Spójności będą wypłacane. Jeśli chodzi o KPO, to te programy są już uruchomione, mówiłem o tym.
Szanowni Państwo! Ta ustawa nie rozwiąże wszystkich problemów w produkcji trzody chlewnej, ale bardzo pomoże producentom świń. Oni są najbardziej dotknięci skutkami wojny na Ukrainie. Cały czas mamy jeszcze przecież ASF, choć tych ognisk w ostatnim czasie jest coraz mniej. Z tego, co pamiętam, było ich 14, czyli ta liczba się zmniejsza. Wspieraliśmy producentów trzody chlewnej przez cały ten czas i uznaliśmy obecnie, że to wsparcie jest bardzo potrzebne. Chcemy, aby produkcja trzody chlewnej się odbudowywała.
Szanowni Państwo! Proszę o uchwalenie tej ustawy. Będzie ona bardzo pomocna naszym rolnikom. Raz jeszcze na koniec podkreślę, że środki pochodzą z oszczędności z poszczególnych programów. Żaden rolnik, który chce skorzystać z tych programów, nie ucierpi z tego tytułu. Jest to tylko właściwe gospodarowanie naszymi środkami, które posiadamy w ramach PROW. Dziękuję bardzo.
Przebieg posiedzenia