9. kadencja, 67. posiedzenie, 1. dzień (30-11-2022)

9. punkt porządku dziennego:

Sprawozdanie Komisji Edukacji, Nauki i Młodzieży o rządowym projekcie ustawy o zmianie ustawy - Prawo o szkolnictwie wyższym i nauce oraz niektórych innych ustaw (druki nr 2781 i 2816).

Poseł Dariusz Klimczak:

    Szanowna Pani Marszałek! Wysoka Izbo! Celem tej ustawy w zasadzie było doprecyzowanie przepisów w związku z wieloma wątpliwościami interpretacyjnymi, które pojawiły się na gruncie ich stosowania, i generalnie pierwotnie ta ustawa miała mieć charakter redakcyjny i zmierzała do usunięcia tych wątpliwości. Natomiast okazało się, że w trakcie procedowania nad nią, także już po zakończeniu konsultacji pojawiły się nowe przepisy, nie wspomnę już o tych poprawkach, bardzo wielu poprawkach, które pojawiły się na posiedzeniu komisji.

    Ale do rzeczy, czasu mamy mało i chcemy także, żeby przed meczem jeszcze w innych punktach się wypowiedzieli, bo przecież Robert Lewandowski i nasza kadra nie po to trenowali, żebyśmy ich nie oglądali. Zresztą bądźmy szczerzy, czy podczas meczu ktoś będzie oglądał obrady Sejmu?

    Jeżeli chodzi o sprawy oczywiste, stypendia dla tych studentów, dla tych doktorantów, którzy w trybie eksternistycznym studiują itd., to jest wiele rzeczy oczywistych, które trzeba uregulować. Ale chciałbym się odnieść tylko do tych, co do których mam najwięcej wątpliwości. Zacznijmy może po kolei, od zmiany granicy wieku osób będących organami, członkami organów lub ciał kolegialnych uczelni. Ta regulacja została wprowadzona po zakończeniu konsultacji. Uważam, że w projekcie nie ma wystarczającego i logicznego wytłumaczenia, dlaczego autorzy nowelizacji decydują się na podwyższenie z 67 do 70 lat granicy wieku osób ubiegających się o zasiadanie w radzie uczelni. Uważam, że to uzasadnienie stoi w sprzeczności z intencjami pierwotnymi, jakie przyświecały powstawaniu tej ustawy. Wiele razy wtedy w tej Izbie na ten temat rozmawiano.

    Sprawę KUL-u pominę, tak samo i związków zawodowych. Na posiedzeniu komisji słusznie oceniono, że jest wiele innych gremiów, które mogłyby zasiadać, przychodzić na posiedzenie rady uczelni, a tak niektórzy zwrócili uwagę, że związki zawodowe, tak czy inaczej, mają prawo uczestnictwa w posiedzeniach senatu. Czy to jest niewystarczające? Uważam, że istnieje dużo więcej problemów na uczelniach niż ta kwestia, którą akurat ministerstwo postanowiło się zająć.

    Natomiast krytycznie oceniam odbieranie prawa senatom uczelni do odwoływania członków rad uczelni z własnej inicjatywy. Państwo proponują zawęzić to do sytuacji, kiedy wniosek o odwołanie wynika z decyzji innych organów, np. prokuratora. W doktrynie prawnej istnieje pogląd i praktyka, że organ, który powołał danych członków, w tym przypadku rady uczelni, powinien także mieć możliwość do odwołania ich w sytuacji, kiedy uzna, że nie wypełniają właściwie swoich obowiązków lub ich działalność stoi w sprzeczności w ogóle z celem uczelni, szkodzi uczelni. Wszyscy uważają, że ten przepis stoi w sprzeczności i ogranicza autonomię uczelni.

    Krytycznie odnoszę się także do przepisu, który ma na celu ograniczenie zakazu jednoczesnego zasiadania w statutowych organach uczelni z zatrudnieniem w administracji publicznej. Można zapytać, do czego to doprowadzi. Czy np. dziekan teraz będzie mógł być doradcą wojewody, ministra, marszałka? Prędzej czy później doprowadzi to do upolitycznienia uczelni lub uzależnienia uczelni od administracji publicznej. Uważam, że to rozluźnienie nie ma żadnego uzasadnienia.

    Na koniec warto zwrócić uwagę na to, że wiele obszarów tej nowelizacji wynika z rozporządzenia, które pojawiło się 11 listopada, czyli z ustanowienia dwóch nowych dziedzin nauki oraz ośmiu dyscyplin. Mieliśmy 47 dyscyplin, mamy 56. Mieliśmy osiem dziedzin, teraz mamy 10. Czy to naprawdę było konieczne, szczególnie w niektórych obszarach? To jest pytanie otwarte. O resztę zapytam przy pytaniach. Dziękuję bardzo. (Oklaski)

Przebieg posiedzenia