9. kadencja, 67. posiedzenie, 1. dzień (30-11-2022)

9. punkt porządku dziennego:

Sprawozdanie Komisji Edukacji, Nauki i Młodzieży o rządowym projekcie ustawy o zmianie ustawy - Prawo o szkolnictwie wyższym i nauce oraz niektórych innych ustaw (druki nr 2781 i 2816).

Poseł Michał Gramatyka:

    Szanowna Pani Marszałek! Panie Ministrze! Wysoka Izbo! Wczorajsze posiedzenie komisji edukacji poświęcone Prawu o szkolnictwie wyższym było kuriozalne z wielu względów. Dostarczono nam kilkadziesiąt stron poprawek, których nie mogliśmy przeczytać, bo nie było kiedy. Co więcej, tłumaczono nam, że to jest nasza wina, i PiS-owska większość w tej komisji w ogóle nie widziała w tym nic niestosownego. Niby jestem przyzwyczajony do takich sytuacji, ale jednak gdzieś tam w środku ciągle kołacze się myśl, że przecież można było tego nie robić, że te przepisy nie wymagają aż tak gwałtownego procedowania, żeby aż tak mocno naciągać regulamin Sejmu.

    Ale najbardziej symboliczna sytuacja miała miejsce, gdy zabrał głos przedstawiciel Krajowej Reprezentacji Doktorantów. Zwracał on uwagę na bardzo istotny problem: dziś w wielu obszarach następuje przewartościowanie, przesunięcie granic dziedzin, dyscyplin naukowych. Czasem nie można precyzyjnie wskazać dyscypliny naukowej, w której porusza się autor, twórca doktoratu. Po prostu się nie da, bo on porusza się w wielu dziedzinach. Złożył on też poprawkę, przejętą przez jednego z posłów, żeby to wyprostować.

    Świat o tym wie od dawna, dyskutuje na ten temat, widzi to wyzwanie. Czy sztuczna inteligencja, która analizuje zdjęcia z diagnostyki obrazowej, to jest medycyna? A może to jest biotechnologia? A może to jest data science, czyli analiza i przetwarzanie wielkich zbiorów danych? Przy okazji świat zastanawia się, czy data science w ogóle można nazwać nauką. A w polskim Sejmie obecny na posiedzeniu komisji pan minister w ogóle nie widzi problemu. Oczywiście ma precyzyjną i dość ironiczną wobec doktoranta odpowiedź, że doktorant sam powinien wiedzieć, w jakiej dyscyplinie się porusza i pisze swą dysertację. Taką odpowiedź słyszymy od człowieka, który powinien patrzeć w przyszłość, budować podstawę rozwoju polskiej nauki. To taka gorzka refleksja.

    Pewnie nie będziemy głosować przeciwko rozwiązaniom zawartym w projekcie ustawy, bo choć wiele rzeczy w tej ustawie nam się nie podoba, to jednak kilka rzeczywiście jest potrzebnych.

    Co się nie podoba? Powrót do wieku 70 lat w kraju, w którym nauka wymaga radykalnego i natychmiastowego odmłodzenia, dziwi. Powrót do kolokwiów habilitacyjnych w sytuacji, w której kraje o wysokim poziomie rozwoju naukowego już dawno zapomniały o takich kolokwiach, również dziwi. Odrębne traktowanie uczelni kościelnych. A niby dlaczego? Niby dlaczego nie mają one podlegać takiemu samemu reżimowi, takim samym warunkom jak pozostałe? Jedno w tym przedłożeniu jest pewne, ta ustawa z pewnością nie poprawi pozycji polskiej nauki na liście szanghajskiej. Bardzo dziękuję. (Oklaski)

Przebieg posiedzenia