9. kadencja, 67. posiedzenie, 2. dzień (01-12-2022)
15. punkt porządku dziennego:
Informacja bieżąca.
Poseł Piotr Babinetz:
Dziękuję bardzo.
Panie Marszałku! Wysoka Izbo! Panie Premierze! Od 7 lat rząd Rzeczypospolitej Polskiej, konkretnie Ministerstwo Kultury i Dziedzictwa Narodowego, prowadzi bezprecedensowy program tworzenia sieci nowoczesnych instytucji muzealnych. Trwa budowa, finansowanie, powoływanie nowych muzeów, jak również finansowanie lub współfinansowanie rozbudowy i modernizacji istniejących już muzeów. Jednocześnie prowadzony jest płynnie proces wchodzenia we współfinansowanie i współprowadzenie wielu samorządowych instytucji muzealnych. Kilka z tych przedsięwzięć zostało zapoczątkowanych przed 2016 r., ale obecny rząd realizuje ich ponad 300. Warto przyjrzeć się realizacji tego bardzo ambitnego projektu, dlatego Klub Parlamentarny Prawo i Sprawiedliwość złożył wniosek do pani marszałek o przedstawienie przez ministra kultury i dziedzictwa narodowego informacji bieżącej na ten temat.
Chodzi o takie działania jak budowanie, adaptowanie siedzib, opracowywanie wystaw i otwieranie wielkich bądź mniejszych, ale bardzo ważnych przedsięwzięć muzealnych, jak np. Muzeum Józefa Piłsudskiego w Sulejówku wraz ze zmodernizowanym dworkiem Milusin, Muzeum Jana Pawła II i Prymasa Wyszyńskiego w Warszawie, Muzeum Żołnierzy Wyklętych w Ostrołęce, Muzeum Dom Rodziny Pileckich w Ostrowi Mazowieckiej, Muzeum Pamięci Sybiru w Białymstoku czy Muzeum Polaków Ratujących Żydów podczas II wojny światowej im. Rodziny Ulmów w Markowej.
Trwa budowa największej i kosztochłonnej inwestycji muzealnej w historii Rzeczypospolitej - Muzeum Historii Polski na Cytadeli Warszawskiej oraz m.in. Muzeum Westerplatte i Wojny 1939 czy Muzeum Ziem Wschodnich Dawnej Rzeczypospolitej w Lublinie. Są one niezwykle ważne chociażby ze względu na potrzebę reagowania na politykę historyczną prowadzoną przez naszych bliższych i dalszych sąsiadów.
Ważną kwestią jest także pewna strategia Ministerstwa Kultury i Dziedzictwa Narodowego, która wyłania się z prowadzonych działań, polegająca m.in. na współprowadzeniu wielu instytucji muzeów martyrologicznych, przede wszystkim dawnych niemieckich nazistowskich obozów koncentracyjnych i zagłady bądź obozów jenieckich, tworzeniu sieci instytucji muzealnych przypominających polskie dziedzictwo kulturowe dawnych ziem wschodnich, kresów Rzeczypospolitej, rozbudowie sieci instytucji pamięci ziem zachodnich i północnych.
Bardzo ważne było uratowanie przez ministra kultury Narodowego Muzeum Techniki w Warszawie i jego zbiorów. Są one dzięki temu nadal eksponowane, choć na razie w pałacu Stalina, ale jest plan budowy nowej siedziby. Idąc tym śladem, warto uratować np. rzeczny Port Miejski we Wrocławiu czy zapałczarnię w Częstochowie jako muzea poprzemysłowe, oddziały muzeów samorządowych prowadzonych przez stowarzyszenia, może właśnie przy wsparciu przez programy ministra. Interesuje się tymi obiektami np. Narodowy Instytut Dziedzictwa. Zresztą wygląda na to, że można byłoby zwrócić jeszcze większą uwagę na obszar zabytków techniki, architekturę, rolnictwo, przypomnieć szerzej polskich wybitnych naukowców, wynalazców, twórców techniki.
Wśród nowych współprowadzonych od niedawna instytucji należy zwrócić uwagą na muzea biograficzne, np. Muzeum im. Kazimierza Pułaskiego w Warce czy Muzeum Cypriana Norwida w Dębinkach. Liczymy, że podobnie będzie z Muzeum Marii Konopnickiej w Żarnowcu k. Krosna. Warto pomyśleć o utworzeniu z prawdziwego zdarzenia muzeów takich wielkich twórców jak np. Józef Mackiewicz, Kazimierz Wierzyński czy Andrzej Pityński. Ponadto ciekawe byłoby muzeum twórców polskiej muzyki rokowej.
Dobrym kierunkiem jest przechodzenie od współprowadzenia z samorządami do prowadzenia muzeów przez ministerstwo kultury, tak jak w przypadku Muzeum Narodowego we Wrocławiu, Muzeum Narodowego w Lublinie i Muzeum Żołnierzy Wyklętych w Ostrołęce. Oczywiście oznacza to również zwiększenie wysiłku finansowego ministerstwa także w obszarze ochrony zabytków, choć ten wysiłek i tak jest bardzo duży w obszarze muzealnictwa i w ogóle w obszarze kultury, i stale wzrasta.
Istotne jest też powoływanie przez ministerstwo nowych instytucji polskiego dziedzictwa kulturowego i pamięci, jak Instytut Pileckiego wraz z oddziałami zagranicznymi, Instytut Polonica, Instytut Śląski czy instytut im. Dmowskiego i Paderewskiego, oraz wsparcie polskich instytucji poza granicami kraju, takich jak Instytut Piłsudskiego w Londynie i Nowym Jorku, Instytutu Polskiego i Muzeum im. gen. Sikorskiego, Studium Polski Podziemnej i POSK-u w Londynie, a także Stowarzyszenia Instytut Literacki Kultura i Polskiej Misji Katolickiej w Paryżu. I wreszcie niezwykle ważne działanie ministerstwa to tworzenie nowych i odbudowywanie muzeów polskich za granicą, np. muzeum memoriał gen. Maczka w Bredzie, Muzeum Adama Mickiewicza w Stambule czy szczególnie Muzeum Polskie w Rapperswilu przenoszone z zamku do hotelu Schwanen.
Ministerstwo wspiera również inicjatywy innych ministerstw polskiego rządu, jak budowę przez Ministerstwo Obrony Narodowej Muzeum Bitwy Warszawskiej w Ossowie. Myślę, że przyczyni się ono także do budowy polskiej wspólnoty narodowej poprzez pokazywanie, że marszałek Piłsudski, premier Witos, gen. Rozwadowski, Sosnkowski, Haller, Śmigły-Rydz i Sikorski wspólnie pokonali bolszewików.
Bardzo proszę pana premiera o przedstawienie informacji w sprawie budowanej przez polski rząd sieci nowoczesnych instytucji muzealnych. Bardzo proszę. (Oklaski)
Przebieg posiedzenia