9. kadencja, 68. posiedzenie, 1. dzień (13-12-2022)

4. punkt porządku dziennego:

Sprawozdanie Komisji Polityki Społecznej i Rodziny o rządowym projekcie ustawy o zmianie ustawy o rehabilitacji zawodowej i społecznej oraz zatrudnianiu osób niepełnosprawnych (druki nr 2848 i 2851).

Poseł Tadeusz Tomaszewski:

    Panie Marszałku! Wysoka Izbo! Szanowny Panie Ministrze! To ważny projekt dotyczący pomocy dla pracodawców zatrudniających osoby niepełnosprawne, jednak daleko odbiegający od takich relacji jak wysoka inflacja, wzrost płacy minimalnej. To nie ma nic wspólnego z korelacją między tymi proponowanymi rozwiązaniami, a o tym wspomniałem.

    W 2020 r. płaca minimalna wynosiła 1920 zł. W 2023 będzie wynosiła, w drugim półroczu, 3600 zł; to oznacza 1680 zł różnicy na korzyść płacy minimalnej, i to dobrze. Natomiast państwo proponujecie, jeśli chodzi o dofinansowanie do zatrudnienia osób ze znacznym stopniem niepełnosprawności, podwyżkę o 450 zł, a jeżeli chodzi o dalsze dofinansowanie, to tylko o 150 zł czy o 50 zł.

    Musimy się zgodzić, że to oczywiście nie odzwierciedla kosztów związanych właśnie z tymi relacjami. Tak, to prawda, wczoraj pan minister mówił, że to jest przecież dofinansowanie do zatrudnienia, nie do samej osoby niepełnosprawnej, tylko do jej zatrudnienia, do kosztów, które ponosi pracodawca. Niemniej jednak jeśli nie będziemy partycypować w tym jako państwo, jako Państwowy Fundusz Rehabilitacji Osób Niepełnosprawnych, to obawiam się, że właśnie to zatrudnienie może spadać - mimo danych, które podał pan minister, mówiących, że bez dofinansowania wzrosła liczba osób zatrudnionych - bo, po pierwsze, dlatego że to jest ogromna biurokracja, a po drugie, to jest jednak kwestia, jak cały czas podkreślam, malejącej kwoty w relacji do innych czynników dofinansowania.

    Warto wspomnieć, że będziemy też nowelizować wysokość dotacji budżetowej do PFRON-u. Jeśli chodzi o to zadanie, czyli dofinansowanie zatrudnienia osób z niepełnosprawnościami, to w tej chwili mamy zapis, że wynosi ono do 30%, a teraz mówimy o tym, że to będzie 30%. Warto przypomnieć, że do 2011 r., do końca tego roku, było to 50% dofinansowania. Te 30% to jest ponad 1080 mln zł.

    Dotacja do PFRON-u jest ważna. Ważna m.in. dlatego, że z PFRON-u nie mamy wystarczających środków np. na dofinansowanie turnusów rehabilitacyjnych. Teraz w wielu powiatach czeka się 3 lata, żeby można było dostać dofinansowanie. To jest olbrzymi problem, także jeśli chodzi o pomoc w zakupie przyrządów ortopedycznych, nie mówiąc już o dostępie do lekarza czy innych świadczeń na rzecz osób z niepełnosprawnościami, które są w szczególnej sytuacji, często są w trudniejszej sytuacji ekonomicznej i dotyka ich wykluczenie oraz bieda. Dlatego też praca jest bardzo ważnym elementem życia osób z niepełnosprawnościami i przez ten instrument dofinansowania powinna być realizowana szczególna rola państwa.

    Warto jednak wspomnieć o tym, że w najbliższych latach potrzeba zapewne zmiany sposobu wsparcia na rynku pracy osób niepełnosprawnych. Polikwidowaliśmy w systemie podatkowym, jeśli chodzi o tzw. Polski ład, trochę tych ulg, które były i funkcjonowały m.in. poprzez to, że mamy określoną, podwyższoną kwotę wolną od podatku. Dlatego też warto o tym pomyśleć.

    Chciałbym zapytać bezpośrednio pana ministra, który mówi, że trwają określone prace dotyczące nowych narzędzi wsparcia osób na rynku pracy. Na jakim etapie jesteśmy? Gdzie i jakie nowe instrumenty są rozważane? I kiedy można spodziewać się ujrzenia tych nowych instrumentów wsparcia na rynku pracy poprzez przełożenie ich na literę prawa?

    Klub Poselski Lewicy zagłosuje za tym rozwiązaniem, bo to jest krok we właściwym kierunku, ale daleko niewystarczający w relacji do drożyzny, inflacji oraz kosztów utrzymania szczególnej grupy, jaką są osoby z niepełnosprawnością. Dziękuję.

Przebieg posiedzenia