9. kadencja, 68. posiedzenie, 1. dzień (13-12-2022)
2. punkt porządku dziennego:
Pierwsze czytanie rządowego projektu ustawy o zmianie ustawy o pomocy obywatelom Ukrainy w związku z konfliktem zbrojnym na terytorium tego państwa oraz niektórych innych ustaw (druk nr 2845).
Sekretarz Stanu w Ministerstwie Spraw Wewnętrznych i Administracji Paweł Szefernaker:
Panie Marszałku! Wysoka Izbo! Przede wszystkim chciałem podziękować za wszystkie głosy w dyskusji, które były merytoryczne, które odnosiły się do istoty naszego projektu ustawy. Szkoda, że nie wszystkie takie były.
Proszę państwa, konkluduję, ponieważ niektóre pytania wskazują na to, że nie wszyscy z państwa mają do końca świadomość, do kogo nie będą się odnosiły kwestie związane z tym przepisem, który dotyczy odpłatności za zakwaterowanie w miejscach zbiorowych. Przede wszystkim, szanowni państwo, będzie to dotyczyło osób, które posiadają orzeczenie o niepełnosprawności lub stopniu niepełnosprawności, a także osób sprawujących opiekę nad tymi osobami. To od samego początku w tym projekcie ustawy było. W trakcie dyskusji padł głos, że tego nie ma, dlatego chciałbym to sprostować. Dotyczy to także kobiet, które ukończyły 60. rok życia, a także mężczyzn, którzy ukończyli 65. rok życia. Mamy świadomość tego, że osobom starszym ciężej się usamodzielnić z dnia na dzień, zabierając dorobek życia, uciekając przed wojną. Oczywiście dotyczy to także kobiet w ciąży lub osób wychowujących dziecko do 12. miesiąca życia. Państwo pytali o osoby z małymi dziećmi. To dotyczy także osób samotnie sprawujących na terytorium Rzeczpospolitej opiekę nad trojgiem i więcej dzieci. Dotyczy to także małoletnich, więc odpłatność za dzieci nie będzie wdrożona w życie. Co najważniejsze, chodzi o art. 17c pkt 6, dotyczy to osób, które znajdują się w trudnej sytuacji życiowej uniemożliwiającej ich udział w kosztach pomocy. Te decyzje, których osób będzie to dotyczyć, będą podejmowały podmioty, które wypłacają środki na podstawie umowy z wojewodą lub na podstawie polecenia wojewody. Szanowni państwo, jesteśmy dumni z tego, że w Polsce nie ma uchodźców, którzy nie mieliby możliwości zakwaterowania. Oni mają możliwość zakwaterowania w różnych miejscach, w takich miejscach, które mają gorszy standard, a także takich, które mają lepszy standard. Jest to od wielu różnych kwestii zależne, ale każdy uchodźca, który przybywa do Polski, ma możliwość zakwaterowania w takich miejscach zbiorowego zakwaterowania przygotowanych przez organizacje pozarządowe, samorządy oraz wojewodów.
Szanowni Państwo! Odpowiadam na inne państwa pytania. Ponad 1 mln - to jest liczba osób, które obecnie przebywają w Polsce. Część osób, które wyrobiły numer PESEL, mamy to w rejestrze, opuściły Rzeczpospolitą, więc nie wszystkie osoby, które wyrobiły numer PESEL, przebywają na stałe w Polsce. Ponad 1 mln osób przebywa dziś na stałe w Polsce. Mówimy o uchodźcach wojennych z Ukrainy.
Pytali państwo także o liczby, chociażby o liczbę obywateli Ukrainy objętych pozytywnie rozpatrzonymi wnioskami związanymi ze świadczeniem 40 zł dla tych wszystkich, którzy pomagają uchodźcom. W związku z tym chciałbym poinformować Wysoką Izbę, że liczba 1 492 915 jest liczbą osób, uchodźców, obywateli Ukrainy, którzy mieszkali u polskich rodzin, w przypadku których pozytywnie zostały rozpatrzone wnioski przez samorządy, a środki zostały wypłacone z Funduszu Pomocy Ukrainie.
Pytali państwo także, ile osób przebywa obecnie w miejscach zbiorowego zakwaterowania. To jest cały czas ta grupa ok. 80 tys. osób, która przebywa w miejscach zbiorowego zakwaterowania. Jesteśmy świeżo po przeprowadzeniu ankiety wśród osób przebywających w miejscach zbiorowego zakwaterowania. Z tej ankiety również wynika, że ponad 50% osób w tych miejscach to są osoby, które podjęły pracę. Stąd też te nasze rozwiązania, które wdrażamy, związane z odpłatnością za miejsca zbiorowego zakwaterowania dla uchodźców wojennych.
Pytali państwo, ile osób skorzystało ze zbiorowego zakwaterowania. Od początku wojny w miejscach przygotowanych przez różnego rodzaju instytucje, opłacanych przez wojewodów, przez przedstawicieli rządu w terenie mieliśmy do dzisiaj 426 469 osób. Tyle osób skorzystało od 24 lutego z miejsc zbiorowego zakwaterowania.
Pytali państwo, jak szeroko były konsultowane te przepisy. Przypomnę, że w maju powstał zespół rządowo-samorządowy w ramach komisji wspólnej rządu i samorządu. Szeroko konsultowaliśmy te przepisy z samorządami, z przedstawicielami organizacji pozarządowych, organizacji międzynarodowych, humanitarnych, także z przedstawicielami przedsiębiorców. Te konsultacje były prowadzone bardzo szeroko.
Pytali państwo także o pomoc instytucji europejskich, Komisji Europejskiej. Najpierw chciałbym powiedzieć, jakie było od samego początku oczekiwanie rządu Rzeczypospolitej Polskiej. Myślę, że warto o tym mówić, że w przypadku migracji w latach 2015-2016 Unia Europejska utworzyła dodatkowy fundusz, tzn. nie przesuwała środków z jakichś innych funduszy dla krajów, które przyjmowały wtedy migrantów z Bliskiego Wschodu, tylko utworzyła wtedy dodatkowy fundusz. I my od początku oczekujemy utworzenia takiego właśnie dodatkowego funduszu przez Komisję Europejską. Taki fundusz do dzisiaj nie został, szanowni państwo, utworzony. Jeżeli chodzi o pomoc, jaką uzyskaliśmy w związku z pomocą dla uchodźców, do dzisiaj otrzymaliśmy, jeżeli chodzi o dodatkowe środki, nie mówię o środkach przesuwanych z różnych funduszy, ale o środkach dodatkowych, 140 mln euro, to jest ok. 700 mln zł. Oczekujemy na drugą transzę w wysokości 55 mln euro, czyli ok. 250 mln zł. To są jedyne dodatkowe środki w ramach rezerwy Funduszu Azylu, Migracji i Integracji na lata 2021-2027. Jeżeli mówimy o dodatkowych środkach, które Polska otrzymała, jest to 140 mln euro plus te 55, na które w tej chwili czekamy. W związku z tym jest to 195 mln euro. W dalszym ciągu podtrzymujemy to, że taki dodatkowy fundusz powinien powstać.
Te 195 mln euro, szanowni państwo, powtarzam, jest pewnego rodzaju kroplą w morzu potrzeb uchodźców w Polsce, w związku z tym uważamy, że jest to daleko niewystarczająca pomoc. Na zaproszenie Grupy Europejskich Konserwatystów i Reformatorów odbyła się w Parlamencie Europejskim dyskusja właśnie na temat pomocy uchodźcom, gdzie byli obecni przedstawiciele organizacji pozarządowych, samorządów zarówno mniejszych miejscowości, jak i dużych miast, także przedstawiciele rządu, i tam szczególnie przedstawiciele organizacji pozarządowych, samorządów wielokrotnie wskazywali na to, że pomoc unijna jest daleko niewystarczająca, jeżeli chodzi o pomoc, która powinna być skierowana do uchodźców wojennych z Ukrainy. (Gwar na sali)
Można prosić o ciszę?
Wicemarszałek Włodzimierz Czarzasty:
Słucham?
Sekretarz Stanu w Ministerstwie Spraw Wewnętrznych i Administracji Paweł Szefernaker:
Można prosić o ciszę?
Wicemarszałek Włodzimierz Czarzasty:
Można, ale to nic nie da.
Proszę państwa, pan minister zwraca się do państwa z uprzejmą prośbą.
Halo, halo! (Dzwonek) Dzień dobry, tu Sejm.
Proszę państwa, pan minister zwraca się do państwa z uprzejmą prośbą, żebyście go wysłuchali, bo jak rozmawiacie, to on nie może mówić. Przekazuję tę prośbę.
Bardzo proszę, panie ministrze.
Sekretarz Stanu w Ministerstwie Spraw Wewnętrznych i Administracji Paweł Szefernaker:
Proszę państwa, wielokrotnie państwo podczas tej debaty mówili o tym, że jest to niezwykle ważny temat, w związku z tym mam nadzieję, że państwo oczekują, że odpowiem na państwa pytania i wyjaśnię państwa wątpliwości.
Jeżeli chodzi o pomoc w różnych województwach, szanowni państwo, do różnych województw na terenie Rzeczypospolitej dotarła różna liczba uchodźców. Największa liczba uchodźców rzeczywiście dotarła na Śląsk, do Małopolski, do Dolnego Śląska, a także na Mazowsze, w związku z tym ta pomoc na terenie Polski była różna. Niekoniecznie największa pomoc musiała być na terenie województw przygranicznych, bo tam zasadniczo wiele osób przekraczało granicę, ale jechało dalej - do Polski i na Zachód.
Szanowni Państwo! Pytali państwo o kursy językowe. W pierwszych miesiącach uruchomiliśmy dofinansowanie w ramach Ministerstwa Rodziny i Polityki Społecznej dla organizacji pozarządowych na prowadzenie kursów językowych i ministerstwo w pierwszych miesiącach wydało ponad 100 mln zł na dofinansowanie kursów języka polskiego. Następna nowelizacja ustawy w czerwcu tego roku, ta wprowadzająca rozwiązania systemowe, także tworzyła procedury, mechanizmy, z których wiele instytucji do dzisiaj korzysta, żeby pomóc uchodźcom w nauce języka polskiego.
Pytali państwo także o wsparcie dla samorządów. Wiele osób o to pytało, myślę, że to jest niezwykle ważne. Szanowni państwo, 5700 mln zł to są środki z Funduszu Pomocy, które dotarły do samorządów. Wielokrotnie państwo mówili tutaj nieprawdę, że samorządy przekazują wyłącznie swoje środki, w związku z tym pragnę to sprostować. 5700 mln zł środków rządowych w tym roku zostało przekazanych samorządom na pomoc uchodźcom.
Szanowni Państwo! Kończąc - jeden z posłów pytał o to, jak długo ta pomoc uchodźcom wojennym z Ukrainy będzie potrzebna, jak długo będzie przez państwo polskie koordynowana. Szanowni państwo, ta pomoc będzie koordynowana tak długo, jak będzie potrzeba, dopóki agresor nie zakończy bestialskiej agresji na Ukrainie. Dziękuję bardzo. (Oklaski)
Przebieg posiedzenia