9. kadencja, 68. posiedzenie, 2. dzień (14-12-2022)

10. punkt porządku dziennego:

Sprawozdanie Komisji Administracji i Spraw Wewnętrznych o rządowym projekcie ustawy o zmianie ustawy o pomocy obywatelom Ukrainy w związku z konfliktem zbrojnym na terytorium tego państwa oraz niektórych innych ustaw (druki nr 2845 i 2867).

Sekretarz Stanu w Ministerstwie Spraw Wewnętrznych i Administracji Paweł Szefernaker:

    Panie Marszałku! Wysoka Izbo! Panie i Panowie Posłowie! Przede wszystkim chciałbym podziękować za merytoryczną dyskusję, która miała miejsce wczoraj na posiedzeniu komisji. Myślę, że to również była wyjątkowa sytuacja, że zdecydowana większość poprawek przedstawionych przez obóz rządzący, przez większość parlamentarną, przedstawionych w czasie posiedzenia komisji przez pana posła Kaletę, została przyjęta jednogłośnie, bez głosowania. To pokazuje, jak ponad podziałami politycznymi potrafimy wspierać dobre rozwiązania.

    Myślę, że warto również powiedzieć o tym, że, szanowni państwo, od 24 lutego wszyscy Polacy, ponad podziałami politycznymi, pomagają uchodźcom wojennym z Ukrainy. Także działania administracji publicznej od pierwszego dnia były wspólne i prosiłbym państwa, żeby w tej debacie nie dzielić Polaków, nie dzielić administracji. Padło stwierdzenie, że pomagają tylko samorządy. Szanowni państwo, każdy w administracji ma swoją rolę. Inną rolę ma samorząd terytorialny, inną rolę ma rząd, inną rolę mają organizacje pozarządowe. Wczoraj o tym mówiłem. Ale niewielu z państwa mnie słuchało, jak odpowiadałem na państwa pytania. Był gwar na sali. W związku z tym może to nie dotarło do państwa. 5700 mln zł to są środki, które otrzymały samorządy w tym roku na pomoc uchodźcom z budżetu funduszu pomocy. W związku z tym to nie jest tak, że jest jakaś grupa, która pomaga, i grupa, która nie pomaga. Ponad podziałami politycznymi wszyscy od 24 lutego pomagają. Chciałbym, aby także w czasie tej debaty to wybrzmiało i żebyśmy nie dzielili Polaków na tych, którzy pomagają mniej, lub tych, którzy pomagają bardziej. Pełnią różne role w systemie pomocy.

    Szanowni Państwo! Padły pytania o to, ile osób znajduje się obecnie na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej. Wczoraj o tym mówiłem, ale powtórzę. Ponad 1 mln osób to są osoby, które obecnie przebywają na terenie Rzeczypospolitej Polskiej. 1400 tys. - to liczba osób, które wyrobiły sobie numer PESEL, a są uchodźcami wojennymi z Ukrainy. W tej chwili, mówiąc kolokwialnie, ten numer PESEL będzie mrożony, zawieszany, żeby wszelkiego rodzaju instytucje samorządowe, rządowe widziały na bieżąco, że ta osoba nie przebywa w Rzeczypospolitej Polskiej. Odpowiadając na pana pytanie, chciałbym powiedzieć, że ten system był przygotowywany przez ministra Janusza Cieszyńskiego, przez zespół z Ministerstwa Cyfryzacji. Od dłuższego czasu była integracja tych systemów, żeby wszystkie podmioty, które wydają tego typu różnego rodzaju świadczenia, miały wgląd na bieżąco do bazy.

    Padło także tutaj stwierdzenie dotyczące aplikacji Diia. Chciałbym na to odpowiedzieć, wyjaśnić pewną kwestię. Aplikacja Diaa nie zastępuje paszportu. Paszport jest w dalszym ciągu dokumentem podróży, ale w aplikacji Diia jest wystawiany elektroniczny dokument, który jest takim, można powiedzieć, potwierdzeniem pobytu, karty pobytu, który wskazuje na legalność pobytu w ramach Unii Europejskiej. Osoby, które przekraczają granicę Rzeczypospolitej Polskiej i np. jadą dalej, mają możliwość otrzymania potwierdzenia, że ich pobyt jest legalny. Nie muszą iść do urzędu, do urzędu wojewódzkiego, nie muszą stać w kolejce. Otrzymują po prostu potwierdzenie legalności pobytu w tej aplikacji. Ten dokument aplikacyjny świadczy o legalności pobytu, ale nie jest dokumentem podróży, jakim jest paszport.

    Szanowni Państwo! Jeżeli chodzi o miejsce zbiorowego zakwaterowania, państwo również o to pytali, ok. 80 tys. osób obecnie przebywa w miejscach zbiorowego zakwaterowania. Oczywiście celem rządu jest to, aby to były miejsca tymczasowe, żeby te osoby w Polsce rozpoczęły takie życie, aby nie musieć mieszkać w miejscach zbiorowego zakwaterowania. Chciałbym także jasno wskazać, że nie zgadzam się z tym stwierdzeniem, które tutaj padło, że rolą rządu jest szukanie miejsc do wynajmu dla tych osób. To, że szukają ich organizacje międzynarodowe, które zajmują się uchodźcami, jest również wynikiem działania pełnomocnika rządu do spraw uchodźców. Ze swoimi współpracownikami wielokrotnie prosiliśmy organizacje międzynarodowe o to, aby pomagały uchodźcom w znajdowaniu miejsc zamieszkania w Polsce, bo to nie jest rolą rządu. Organizacje pozarządowe są po to, żeby uzupełniać rząd w różnego rodzaju działaniach. Nie jest rolą rządu szukanie mieszkań dla osób, które chcą się usamodzielnić. To jest rola organizacji pozarządowych. Cieszę się, dziękując organizacjom międzynarodowym, że strumień środków, które przekazują do Polski, trafia w te miejsca, gdzie rząd nie może działać. Wielokrotnie się spotykaliśmy. Rozmawiamy z UNHCR-em, UNICEF-em i innymi organizacjami. Bardzo się cieszę, że ta pomoc się zazębia. Tam, gdzie rząd nie podejmuje działań, ponieważ nie jest od tego, aby niektóre działania podejmować, tam podejmują działania organizacje międzynarodowe.

    Szanowni Państwo! Nostryfikacja dyplomów medyków jest rzeczywiście taką sprawą, że to trochę trwa, z różnych względów. Wynika to także z takiej procedury odnośnie do opinii Naczelnej Izby Lekarskiej. Nie jestem ekspertem w tych sprawach, bo tym zajmuje się Ministerstwo Zdrowia. Wielokrotnie rozmawialiśmy na różnego rodzaju spotkaniach. Monitorujemy te kwestie. Wiem, że ten czas jest już znacząco skrócony odnośnie do tego, jak było na początku, kiedy przybywali do nas pierwsi uchodźcy.

    Było także pytanie - nie widzę już, co prawda, pana posła, który o to pytał, ale warto o tym powiedzieć, szanowni państwo - odnośnie do tego, że na razie polska pomoc na terenie Ukrainy, pomoc humanitarna prowadzi do tego, że rzeczywiście uchodźcy wojenni migrują w ramach Ukrainy ze wschodu na zachód, z dużych miast do mniejszych miejscowości. Jesteśmy w kontakcie z rządem ukraińskim. 2 dni temu widziałem się z wicepremier Ukrainy panią Wereszczuk. Rozmawialiśmy o tym, jak wygląda w tej chwili sytuacja związana z migracją wewnątrz Ukrainy. Szanowni państwo, na dzisiaj nie ma, mimo że mamy do czynienia z barbarzyńskim atakiem na cele cywilne, na cele infrastruktury krytycznej, zwiększonej liczby osób przekraczającej granicę ukraińsko-polską, tzn. nie ma więcej uchodźców wojennych w związku z sytuacją na Ukrainie. Ukraińcy są zdeterminowani, żeby pozostać u siebie, w państwie, w kraju, żeby móc bronić swojego kraju, żeby móc go później odbudowywać. W związku z tym chciałbym również zaapelować do państwa posłów, aby nie podawać takich informacji, które padały w trakcie tej debaty, że prawdopodobnie dotrze do nas parę milionów osób. Szanowni państwo, celem agresora jest to, żeby obywatele Ukrainy wyjechali z Ukrainy. Naszym celem jako państwa, które wspiera Ukraińców, wspiera naród ukraiński, jest to, aby te osoby otrzymały pomoc humanitarną, żeby nie musiały uciekać z własnego państwa. Jak widać, w tej chwili ta pomoc, którą świadczy Polska, którą świadczą także inne państwa, Stany Zjednoczone, Wielka Brytania, tam, na Ukrainie, prowadzi do tego, że tej większej emigracji związanej właśnie z zimą w tej chwili nie doświadczamy.

    Jeszcze raz bardzo serdecznie państwu dziękuję za dyskusję, także za poparcie tej ustawy. Gwarantuję państwu, że od pierwszego dnia agresji Rosji na Ukrainę współpracujemy z samorządami i organizacjami pozarządowymi.

    Pierwsza fala uchodźców była tak duża, że żadne państwo na świecie nie podjęłoby się tego samo, żadna administracja na świecie nie podjęłaby się tego sama, nie udźwignęłaby tej fali. Mówili o tym eksperci z organizacji międzynarodowych. Przypomnę, w pierwszych dniach granicę przekraczało ok. 140 tys. osób na dobę. Takiej fali w tak krótkim czasie nie było nigdzie indziej, w związku z czym naturalne było to, że organizacje pozarządowe, samorządy i zwykli Polacy mocno zaangażowali się w tę pomoc.

    Chciałbym państwu powtórzyć, że ta pomoc była koordynowana również we współpracy z rządem Rzeczypospolitej Polskiej, który mając doświadczenie w tej współpracy, mając doświadczenie korzystania z procedur wypracowanych w ciągu ostatnich 9 miesięcy, również przygotowuje się, bo o to państwo pytali, na ewentualną kolejną falę uchodźców, ponieważ my jako odpowiedzialna administracja musimy być przygotowani na różne scenariusze. Tak jak powiedziałem, robimy wszystko, aby mieszkańcy Ukrainy pozostali u siebie i migrowali wewnątrz Ukrainy, stąd ta nasza pomoc humanitarna, ale musimy przygotowywać się na każde rozwiązanie i przygotowujemy się także na takie rozwiązania. Dziękuję bardzo.

Przebieg posiedzenia