9. kadencja, 69. posiedzenie, 1. dzień (15-12-2022)

6. punkt porządku dziennego:

Sprawozdanie Komisji Kultury i Środków Przekazu o poselskim projekcie uchwały w związku ze 140. rocznicą urodzin Akiby Rubinsteina (druki nr 2704 i 2814).

Poseł Tomasz Zimoch:

    Panie Marszałku! Wysoki Sejmie! Król. Król szachów. Król Akiba Rubinstein. Właściwie miał na imię Akiwa, a urodził się 1 grudnia 1880 r. w Stawiskach. To miejscowość w tej chwili na trasie między Łomżą a Szczuczynem.

    Dobrze, że w pierwotnym projekcie uchwały dokonano zmian. Szkoda, że wbrew propozycji w uchwale nie wspomniano jednak o pobycie w Białymstoku. To znaczący okres w życiu Rubinsteina. Tam właśnie poznał piękno szachów, a wszystko podobno dzięki kefirowi. Rubinstein popijał go codziennie w kawiarni przy ul. Wasilkowskiej, w której gromadzili się i rozgrywali partie szachiści. Przyglądał im się tam godzinami i właśnie wtedy zakochał się w królewskiej grze. Chłonął w błyskawicznym tempie zasady szachów. Obdarzony był wielkim talentem. Miał niezwykłą, nadzwyczajną pamięć i szybko stał się szachowym geniuszem. Wygrywał partie, wielkie, znaczące turnieje, a szachy to wiedza, powiadał.

    Zaimponował sukcesami w 1912 r. Wygrał turnieje w San Sebastian, Pieszczanach, Wrocławiu i Wilnie. Wiedzą, błyskotliwością, odpornością psychiczną, a przede wszystkim niezwykłą wolą walki miażdżył rywali. Nic dziwnego, że Międzynarodowa Federacja Szachowa 100 lat później uznała rok 2012 za rok Akiby Rubinsteina. Zdaniem mistrza świata Emanuela Laskera Rubinstein był szachowym jasnowidzem, wybitną indywidualnością szachową. Tkwiła w nim niezwykła siła. Lasker powiadał: co jest mgliste i problematyczne, Rubinsteinowi jest obce.

    Rubinstein fenomenalną formę pokazał w 1930 r. w czasie olimpiady szachowej w Hamburgu. Wtedy polską drużynę nazywano Bomben-Mannschaft. Polska zajęła pierwsze miejsce, a Rubinstein został najlepszym zawodnikiem turnieju, choć, panie pośle, nie grał na pierwszej szachownicy. Wtedy grano na czterech szachownicach i można było je zmieniać. Wygrał w Hamburgu 13 partii i cztery zremisował. Szachy były dla Rubinsteina sztuką. Pionkami i figurami malował na szachownicy niezwykłe obrazy. Do dzisiaj zapisy jego partii wywołują podziw i niezwykłe doznania.

    Rubinstein był dżentelmenem szachów. Po wykonaniu ruchu odchodził bardzo często od szachownicy, bo uważał, że jego obecność może po drugiej stronie szachownicy przeszkadzać rywalowi w myśleniu. A zatem geniusz i dżentelmen. Jego życie - nie tylko ono - i kariera sportowa to gotowy scenariusz na film. Dziwne, że nikt nie nakręcił do tej pory filmu: Gambit króla Rubinsteina.

    W 1931 r. rozegrał ostatnie partie, a dotknięty depresją zakończył karierę. Ostatnie lata życia spędził w jednym z belgijskich domów starców. Zmarł 14 marca 1961 r. w Antwerpii, a pochowany został na cmentarzu na przedmieściach Brukseli. Król. Król szachów. Król Akiba Rubinstein. (Dzwonek)

    Oczywiście Polska 2050 poprze tę uchwałę. (Oklaski)

Przebieg posiedzenia