9. kadencja, 70. posiedzenie, 1. dzień (11-01-2023)
8. punkt porządku dziennego:
Sprawozdanie Komisji Polityki Społecznej i Rodziny oraz Komisji Rolnictwa i Rozwoju Wsi o rządowym projekcie ustawy o zmianie ustawy o ubezpieczeniu społecznym rolników (druki nr 2899 i 2906).
Poseł Kazimierz Plocke:
Panie Marszałku! Wysoki Sejmie! Pani Minister! Przedstawiony Wysokiej Izbie projekt ustawy o zmianie ustawy o ubezpieczeniu społecznym rolników to naprawa własnych błędów. Dziś rząd przywraca stan sprzed niekorzystnych dla rolniczek i rolników zmian, które wprowadził rząd premier Beaty Szydło w 2017 r. Czyli najpierw zepsuliście, a teraz naprawiacie. Po pierwsze, rolniczki i rolnicy mieli szybciej przechodzić na emeryturę, bo rzekomo obniżono dla nich wiek emerytalny. Dzisiaj średnia wieku przechodzenia na emeryturę rolniczą jest wyższa niż w 2017 r. To są fakty, które rząd ukrywa przed opinią publiczną. W wyniku zmiany przepisów w 2017 r. dla rolników warunki przechodzenia na emeryturę pogorszyły się. Rząd zamiast obniżki zafundował rolnikom podwyżkę wieku emerytalnego o 5 lat.
(Głos z sali: Co pan wygaduje?)
Warto o tym pamiętać. Przypomnę: przed zmianą przepisów, do 2017 r., rolnicy mogli przechodzić na wcześniejsze emerytury: kobiety - w wieku 55 lat, mężczyźni - w wieku 60 lat...
(Głos z sali: A w 2012 r. co było?)
...przy spełnieniu dwóch warunków: musieli pracować na roli 25 lat i prowadzić działalność rolniczą. Na szczęście ten drugi punkt został przegłosowany. Jest już możliwość prowadzenia działalności gospodarczej przy otrzymywaniu emerytury i prowadzeniu działalności rolniczej.
W 2017 r. z powodu zmiany przepisów prawo do wcześniejszej emerytury według starych przepisów utraciło 4 tys. rolników. A KRUS z powodu niewykorzystania pieniędzy na rolnicze emerytury zwrócił do budżetu państwa 500 mln zł. To jest interpelacja, którą dysponujemy. Jesteśmy chętni ją udostępnić dla zainteresowanych.
(Głos z sali: Co pan wygaduje?)
Przyjęte rozwiązania sprzed 6 lat skutkują tym, że rząd zaoszczędził na rolnikach kilka miliardów złotych. A teraz proponuje się jałmużnę o wartości ponad 2 mld zł w postaci korzystniejszych warunków waloryzacji.
Zgodnie z danymi rządowymi efekt ustawy z 2017 r. obniżającej wiek emerytalny rolnikom spowodował, że w 2021 r. przyznano 16 255 emerytur rolniczych przy obniżonym wieku emerytalnym. W 2015 r. przyznano zaś 62 510 emerytur rolniczych. Pytanie: Za czyich rządów rolnicy muszą realnie dłużej pracować? Odpowiedź jest prosta i oczywista. Od 2018 r. wcześniejsze emerytury na wsi zaczęły wygasać. W 2021 r. KRUS przyznała 128 takich świadczeń, a w 2015 r. - 23 800 na 62 510 wszystkich przyznanych świadczeń emerytalnych. Problem polega na tym, że w 2017 r. system waloryzacji rent i emerytur wypłacanych z KRUS został zdewastowany, a w praktyce rząd na tej operacji zarobił kolejne miliardy złotych.
Proponowana dzisiaj ustawa przywraca stan sprzed 2017 r. Wtedy nastąpiło zniesienie powiązania emerytury podstawowej z KRUS z wysokością aktualnej najniższej emerytury w systemie powszechnym ZUS. Do czasu zmian wprowadzonych przed rząd waloryzacja rolniczych rent i emerytur rolniczych odbywała się poprzez przeliczenie świadczenia w oparciu o aktualną emeryturę podstawową, zgodnie z art. 6 ustawy, była to wysokość najniższej emerytury w systemie powszechnym. Dzisiaj jako podstawę do waloryzacji rolniczych świadczeń emerytalno-rentowych proponuje się 90% najniższej emerytury podstawowej w systemie powszechnym, która, przypomnę, od marca 2022 r. wynosi 1338 zł. Emerytura podstawowa z KRUS wynosi 1084 zł. Jak widać, dysproporcje są znaczne. Gdzie byliście od 2017 r.? Dlaczego dzisiaj w trybie pilnym proponujecie te zmiany? Odpowiedź jest prosta: idą wybory, proszę państwa, idą wybory.
Żadne dodatki do emerytur nie zrekompensują podwyżek cen żywności, energii i paliw. Dziś rolniczki i rolnicy są ofiarami obecnego kryzysu gospodarczego i najwyższej inflacji w Polsce od 25 lat, z którymi to zjawiskami nie radzi sobie skutecznie (Dzwonek) rząd Prawa i Sprawiedliwości. Dziękuję. (Oklaski)
Przebieg posiedzenia