9. kadencja, 70. posiedzenie, 2. dzień (12-01-2023)

18. punkt porządku dziennego:

Sprawozdanie Komisji Sprawiedliwości i Praw Człowieka o poselskim projekcie ustawy o zmianie ustawy o Sądzie Najwyższym oraz niektórych innych ustaw (druki nr 2870 i 2925).

Poseł Kazimierz Smoliński:

    Dziękuję bardzo.

    Panie i Panowie! Panie Marszałku! Wysoki Sejmie! Panie Ministrze! W imieniu klubu Prawo i Sprawiedliwość mam przyjemność przedstawić stanowisko klubu wobec sprawozdania i dalszego projektu ustawy zawartego w drukach nr 2870 i 2925.

    Tak jak przedstawił pan poseł sprawozdawca, komisja nie uwzględniła wniosków kierowanych przez opozycję, które zmierzają do pozostawienia czy też przekazania kompetencji związanej z postępowaniem dyscyplinarnej do Izby Karnej Sądu Najwyższego. Większość w komisji zdecydowała, żeby przyjąć treść ustawy przygotowaną przez grupę posłów, popieraną przez rząd, który reprezentował pan minister Szynkowski vel Sęk.

    Oczywiście większość dyskusji jak zwykle toczyła się wokół kwestii konstytucyjności tych przepisów i braku możliwości przekazania kompetencji w tym zakresie do Naczelnego Sądu Administracyjnego. Warto tu jednak przytoczyć te przepisy konstytucyjne. Pan minister zachęcał do skorzystania z opinii, która została sporządzona na wniosek pana ministra, jeżeli chodzi o rozwiązania, które są przedmiotem obrad Wysokiej Izby.

    Myślę, że warto w tym miejscu podkreślić, że projektowane rozwiązania polegają na powierzeniu Naczelnemu Sądowi Administracyjnemu rozpatrywania spraw dyscyplinarnych sędziów Sądu Najwyższego, sądów powszechnych oraz sądów wojskowych i są one zgodne z konstytucją, w szczególności z prawem jednostki do sądu, bo o tym często się mówi, o tym, że nie możemy pozbawiać jednostki prawa do sądu. Jeżeli przenieślibyśmy to do postępowania administracyjnego, nie jest to pozbawienie prawa do sądu, ponieważ sąd administracyjny jest też sądem w rozumieniu konstytucji. Są sądy powszechne i sądy administracyjne, ale jest to sąd. Każdy sędzia, czy to będzie w sądownictwie powszechnym, wojskowym, czy administracyjnym, jest sędzią.

    Mamy art. 45, ale również art. 176, art. 177, art. 184, zasadę niezależności sądownictwa - art. 173, zasadę niezawisłości - art. 178. Wskazując Naczelny Sąd Administracyjny ustawowo, ustawodawca wskazuje ten sąd jako właściwy do rozpoznawania spraw dyscyplinarnych sędziów wymienionych w art. 175. Musimy pamiętać, że ta kompetencja już jest w tej chwili w sądownictwie administracyjnym, mimo że w konstytucji na ten temat nic nie jest ustanowione. Sądownictwo dyscyplinarne jest poza rozwiązaniami konstytucyjnymi. Trybunał Konstytucyjny wielokrotnie się wypowiadał, czasami jednoznacznie, czasami mniej jednoznacznie, o tym, że postępowanie dyscyplinarne czy postępowanie immunitetowe nie jest postępowaniem karnym, ale nie jest też wymiarem sprawiedliwości w rozumieniu konstytucji. Wobec tego ustawowo można to przypisać do dowolnego sądu, który ustawodawca, czyli Sejm, ma prawo ustanowić. My w tym wniosku jako wnioskodawcy - ja też jestem jednym z tych, którzy podpisali ten wniosek - uważamy, że Naczelny Sąd Administracyjny może to robić, tak jak do tej pory. Tam są wybitni specjaliści, którzy prowadzą te postępowania, i immunitetowe, i dyscyplinarne. W niczym nie są gorsi od innych sędziów sądów powszechnych czy sądów wojskowych. Mają dobre przygotowanie, etos zawodu. Podobnie jak orzecznictwo dyscyplinarne w odniesieniu do tych sądów nie jest gorsze od orzecznictwa z sądownictwa powszechnego czy z sądownictwa wojskowego. Zarzuty o braku dostępu do sądu czy o niekonstytucyjnych przepisach naszym zdaniem są nietrafne.

    Jeszcze raz apeluję do Wysokiej Izby, żeby poprzeć ten projekt.

    Chciałbym zgłosić poprawkę, która wydłuża okres vacatio legis z 14 do 21 dni. Pan prezes Naczelnego Sądu Administracyjnego wnosił o wydłużenie. Wiemy, jakie w tej chwili są rozmowy z Komisją Europejską, więc zbyt długie wydłużanie też nie jest na miejscu. Dlatego apeluję do Wysokiej Izby o poparcie tej poprawki i będziemy w dalszym procedowaniu popierali ten projekt, tak jak do tej pory. Dziękuję bardzo. (Oklaski)

Przebieg posiedzenia