9. kadencja, 71. posiedzenie, 1. dzień (25-01-2023)

6. punkt porządku dziennego:

Sprawozdanie Komisji Administracji i Spraw Wewnętrznych o rządowym projekcie ustawy o zmianie ustawy o cudzoziemcach oraz niektórych innych ustaw (druki nr 2865 i 2911).

Poseł Tomasz Zimoch:

    Panie Marszałku! Wysoki Sejmie! Szanowni Państwo! Żałuję, że na posiedzeniu komisji nie uwzględniono poprawek, które były istotne według Koła Parlamentarnego Polska 2050. Nadal jest dla nas niezrozumiałe, dlaczego organem drugiej instancji, jeśli chodzi o decyzje wydane w sprawach zobowiązania cudzoziemca do powrotu do kraju pochodzenia, udzielenia zgody na pobyt ze względów humanitarnych lub zgody na pobyt tolerowany, umożliwiającym odwołanie od decyzji komendantów oddziałów i placówek Straży Granicznej będzie komendant główny Straży Granicznej, a nie jak dotychczas szef Urzędu do Spraw Cudzoziemców.

    Przypomnę, że tylko w jednym miesiącu w 2019 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie rozpatrzył 37 spraw dotyczących odmowy wjazdu do Polski, w których skarżący wykazywali wolę ubiegania się o ochronę międzynarodową. Sąd uchylił decyzję organów administracji aż w 25 przypadkach, istnieją więc słuszne obawy o to, czy komendant główny jest właściwym organem drugiej instancji w sprawach, w których istotną rolę odgrywa ocena stanu przestrzegania praw i wolności człowieka.

    Ponownie składamy 8 poprawek, ale jedna jest nowa. Chcemy dokonać zmiany w ustawie z 12 października 1990 r. o ochronie granicy państwowej, uważamy bowiem, że rozporządzenie nie może przyznawać organom władzy publicznej uprawnień do zawracania osób do linii granicy państwowej. Serią trzech wyroków z dnia 15 września 2022 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Białymstoku stwierdził bezskuteczność trzech czynności komendanta Straży Granicznej w Michałowie w przedmiocie zawrócenia do linii granicznej, które były oparte na przepisie rozporządzenia ministra spraw wewnętrznych i administracji z 13 marca 2020 r. w sprawie czasowego zawieszenia lub ograniczenia ruchu granicznego na określonych przejściach. Jednym z zasadniczych argumentów poruszonych w pisemnym uzasadnieniu orzeczeń była niezgodność tego przepisu zawartego w rozporządzeniu z delegacją ustawową do wydania rozporządzenia, która jest zawarta w ustawie o ochronie granicy państwowej. Dokładnie jest to w art. 16 ust. 3 pkt 2.

    Podzielamy tę opinię i uważamy, że bezwzględną powinnością Sejmu jest podjęcie wszelkich działań, aby minister zmienił swoje rozporządzenie tak, aby oddawało ono literę i ducha ustawy. Wojewódzki sąd administracyjny wskazywał, że przepis rozporządzenia narusza prawo europejskie, w tym Kartę Praw Podstawowych Unii Europejskiej. Usunięcie przepisu nie pozbawi organów państwa uprawnień do dokonywania deportacji z Polski - wciąż będzie przecież obowiązywać procedura zawarta w ustawie o cudzoziemcach. Nie można jednak tolerować sytuacji, w której deportacja odbywa się bez żadnego aktu stosowania prawa, na podstawie czynności materialno-technicznej. (Oklaski)

Przebieg posiedzenia