9. kadencja, 71. posiedzenie, 1. dzień (25-01-2023)

7. punkt porządku dziennego:

Sprawozdanie Komisji Sprawiedliwości i Praw Człowieka o rządowym projekcie ustawy o zmianie ustawy - Kodeks postępowania cywilnego oraz niektórych innych ustaw (druki nr 2860 i 2954).

Poseł Katarzyna Maria Piekarska:

    Wielce Szanowna Pani Marszałek! Koleżanki i Koledzy Posłowie! Panie Ministrze! Mam zaszczyt zaprezentować stanowisko Klubu Parlamentarnego Koalicja Obywatelska dotyczące zmian w Kodeksie postępowania cywilnego.

    Te zmiany w Kodeksie postępowania cywilnego dotyczą wejścia w życie 1 sierpnia 2022 r. rozporządzenia Rady Unii Europejskiej nr 2019/1111 w sprawie jurysdykcji, uznawania i wykonywania orzeczeń w sprawach małżeńskich i w sprawach dotyczących odpowiedzialności rodzicielskiej oraz w sprawie uprowadzenia dziecka za granicę. Chodzi o kwestie rozpoznawane przez sądy w związku z konwencją haską dotyczącą właśnie cywilnych aspektów uprowadzenia dziecka za granicę.

    Ten projekt, te zmiany są oczekiwane i na pewno są godne poparcia, tym bardziej, że w 2012 r. Komisja Europejska dokonała bardzo dokładnego przeglądu rozporządzenia Bruksela II bis i jego efektywności - chodzi o rozporządzenie, które obowiązywało przed rozporządzeniem nr 2019/1111 - uwzględniając także dorobek orzecznictwa TSUE i Europejskiego Trybunału Praw Człowieka. Negocjacje trwały 4 lata. Rozporządzenie, które zawierało początkowo kilkanaście artykułów, rozrosło się do prawie 98 nowych motywów. Rozrosło się też z 25 stron aż do 100 stron. Tak że jest to rzeczywiście bardzo szczegółowe rozporządzenie, które w zasadzie to może być i jest stosowane wprost. Natomiast kilka rzeczy trzeba było doprecyzować. Tak się też stało w przedmiotowym projekcie ustawy.

    Projekt m.in. rozszerza dotychczasowy system automatycznej wykonalności orzeczeń w sprawie kontaktów, jak również orzeczeń wydawanych w sprawach dotyczących odpowiedzialności rodzicielskiej, z których wynikał powrót dziecka do państwa jego zwykłego pobytu. Są też zmiany dotyczące rozszerzenia kognicji sądów okręgowych i sądu apelacyjnego. Przypomnę, że to są konkretne sądy, które zajmują się sprawami związanymi z konwencją haską. To jest 11 sądów okręgowych i jeden sąd apelacyjny.

    To, czym zajmowaliśmy się także w trakcie posiedzenia komisji, to kwestia szkoleń, bo niewątpliwie zmiany, które są wprowadzane - w tym także rozporządzenie - dotyczą aż 10 nowych formularzy w postaci zaświadczeń dla wydawanych przez sądy państw członkowskich orzeczeń. Każdy z tych formularzy jest niebywale rozbudowany i przypisany do bardzo konkretnej sytuacji. Jego niewłaściwe, błędne wypełnienie rodzi poważne skutki. Dlatego chciałam jeszcze raz zapytać - chodzi o to, żeby pan minister to potwierdził - czy sędziowie rzeczywiście są przygotowani do tego, aby stosować nowe przepisy. To będzie, moim zdaniem, kluczowe.

    Pytaliśmy także, czy 14-dniowy okres vacatio legis jest wystarczający. Jeszcze raz zadam tutaj to pytanie panu ministrowi. Czy rzeczywiście szkolenia prowadzone są dla sędziów i dla urzędników, którzy są w urzędzie centralnym, który będzie wymieniał sią informacjami - w tej chwili, z tego, co wiem, jest to wydział w ministerstwie - z innymi państwami. To jest też bardzo ważne. Szybkość tych postępowań jest bardzo ważna, bo one często dotyczą dzieci. Ten czas jest zresztą ograniczony. To jest 6 tygodni plus 6 tygodni, plus wykonanie - 6 tygodni. Tak że czas jest bardzo ważny. To dobrze, ponieważ art. 3 Konwencji o prawach dziecka mówi, że we wszystkich działaniach, które dotyczą władzy wykonawczej, władzy sądowniczej, władzy samorządowej najważniejszym interesem powinien być interes dziecka. (Dzwonek) W tym wypadku szybkie wydawanie decyzji na pewno leży w interesie dziecka.

    Są to, tak jak mówiłam, zmiany oczekiwane, pożądane i będziemy głosować za ich przyjęciem. Dziękuję bardzo. (Oklaski)

Przebieg posiedzenia