9. kadencja, 71. posiedzenie, 1. dzień (25-01-2023)

8. punkt porządku dziennego:

Sprawozdanie Komisji Administracji i Spraw Wewnętrznych oraz Komisji Obrony Narodowej o rządowym projekcie ustawy o zmianie niektórych ustaw w związku z wprowadzeniem świadczenia za długoletnią służbę (druki nr 2949 i 2957).

Sekretarz Stanu w Ministerstwie Spraw Wewnętrznych i Administracji Maciej Wąsik:

    Pani Marszałek! Wysoka Izbo! Nawiązując do ostatniego zdania - panie pośle, powiedział pan: kręci watoliną.

    (Poseł Konrad Frysztak: Tak słyszałem.)

    Widać, że jest pan z branży, widzę doskonale.

    (Poseł Krystyna Skowrońska: A pan skąd to zna? Pan skąd to zna?)

    Ale do rzeczy, na temat.

    (Poseł Konrad Frysztak: Przeczytałem fora fachowe policjantów.)

    Szanowni Państwo! Cieszę się, że ta dyskusja się odbyła. Poruszono tutaj wiele ciekawych rzeczy, ważnych rzeczy. Dziękuję państwu, wszystkim klubom, które zadeklarowały poparcie tej ustawy, bo rzeczywiście warto ją poprzeć. I od razu chciałem odnieść się do kilku zarzutów, które padły.

    Szukam wzrokiem pana posła Biernackiego. Nie ma go. Powiedział on, że ustawa szła jako projekt ekstraordynaryjny. Tak nie było. Proszę sobie wyobrazić, że my nad rozwiązaniami, które są w tej ustawie, pracowaliśmy długo. Pracowaliśmy długo ze stroną społeczną. Pracowaliśmy ze związkami zawodowymi, którym chciałem podziękować za ogromny wkład w ten projekt. (Oklaski) To dzięki także ich pracy - a może przede wszystkim - ten projekt jest dzisiaj u państwa.

    Dyskutowaliśmy twardo, spieraliśmy się, ale rzeczywiście ten dialog był dobry, przyniósł efekty. Myślę, że m.in. dlatego, że był ten dialog, dzisiaj w Sejmie jest taka zgodność, jeśli chodzi o poparcie ustawy. Myślę, że nawet ci posłowie, których wystąpienia były dosyć niepoważne, zagłosują za tą ustawą. To jest rzecz pierwsza.

    Druga rzecz. Chciałbym państwu zwrócić uwagę, że my jako rząd dążymy do tego, żeby pragmatyki służbowe i sposób wynagradzania we wszystkich służbach mundurowych wyrównywać, żeby nie było niezdrowej konkurencji, żeby narażanie życia w różny sposób w różnych służbach było w ten sam sposób wynagradzane, żeby kształtowanie się wynagrodzeń było podobne, żeby nie było podbierania funkcjonariuszy, bo to niczemu nie służy. Dziękuję Wysokiej Izbie za zrozumienie tego procesu. Cieszę się, że popieracie ten kierunek. Myślę, że będzie to także stabilizowało służby w tej, w następnej i w jeszcze następnej kadencji, ktokolwiek by nie rządził.

    Cieszymy się także, że w Wysokiej Izbie znajdujemy zrozumienie dla budowania systemu motywacyjnego, który ma zachęcać do pozostania w służbie. Jest to kolejna odsłona budowy tego systemu. Przypomnę, że 2 lata temu wprowadziliśmy dodatki motywacyjne dla funkcjonariuszy, którzy wysłużyli 25 lat oraz 28,5 roku. Ci funkcjonariusze otrzymują automatycznie 1500 zł i 2500 zł. Dzisiaj upowszechniamy ten dodatek zgodnie z tym, co mówili przedstawiciele wszystkich klubów. Rozszerzamy go na służby specjalne, ale także na Krajową Administrację Skarbową. Tak jak mówiliśmy 2 lata temu, rozszerzamy ten dodatek, bo on zdał egzamin. Po wejściu tego dodatku istotnie spadły odejścia na emeryturę. Można powiedzieć, że spadły o więcej niż 1/3. Natychmiast mieliśmy skokowy spadek, czyli ten dodatek sfinansował sam siebie. Dzisiaj robimy następny krok, bo jest taka potrzeba. Jest grupa funkcjonariuszy, którzy uzyskują uprawnienia emerytalne po 15 latach służby. Przed reformą z 2012 r. takie były uprawnienia. Ci funkcjonariusze decydują dzisiaj o kształcie naszych służb: wojska i służb podległych MSWiA, Służby Więziennej, KAS i oczywiście służb specjalnych. To najbardziej doświadczeni ludzie i oni zasługują na wsparcie, które, mam nadzieję, w zgodzie dzisiaj im tutaj zapewnimy. To wparcie będzie się także liczyło do emerytury po osiągnięciu wysługi 32 lat. Chcemy, tak naprawdę życzymy sobie, żeby do 32 lat w sposób dobrowolny przedłużać służbę. Mam uprawnienia emerytalne, mam pełna emeryturę, ale mogę pracować dłużej, żeby wypracować wyższą emeryturę. To dobry system. Cieszę się, że rząd znalazł w Wysokiej Izbie zrozumienie dla tego procesu, który trwa od dłuższego czasu.

    Chciałbym państwu powiedzieć, że państwu polskiemu nie opłaca się mieć relatywnie młodych ludzi na emeryturach, opłaca się ich mieć na służbie, bo ich doświadczenie po 20, 25 czy 30 latach pracy jest ogromne. Państwo polskie poniosło koszty kształtowania ich umiejętności.

    (Poseł Krystyna Skowrońska: Ale będą pracować dłużej.)

    Dzisiaj padło pytanie, całkiem dobre, chyba od pana posła Dyducha, ile wydajemy na kształtowanie tych umiejętności, na szkolenia, na podnoszenie kwalifikacji. Nie potrafię dzisiaj z marszu odpowiedzieć na to pytanie, ale wykształcenie młodego policjanta, przygotowanie go do pierwszej służby kosztuje ok. 60 tys. zł. Wiadomo, że im mniejsza rotacja, tym mniej trzeba ponosić jednorazowych wydatków. Jestem przekonany, że idziemy w dobrym kierunku. To resztą przewijało się w państwa wypowiedziach.

    Chciałem pokreślić jeszcze jedną rzecz. Namawialiście nas państwo do przedstawienia analizy przyczyn, jeśli chodzi o to, skąd bierze się nagle ten rzekomy skok odejść na emeryturę. Bierze się z wielu rzeczy. Chodzi nie tylko o przyczyny finansowe. Tu zgadzam się z państwa diagnozą. Przyczyny finansowe oczywiście istnieją: wyższa inflacja, wyższe waloryzacje i oczywiście wyższa waloryzacja emerytur, szanowni państwo. Płace rosną o 7,8%, emerytury - niemal o 14%. To jest automatyczna zachęta. My to już sygnalizowaliśmy, stąd też dzięki rzeczywiście mocnemu wsparciu pana premiera Morawieckiego dostaliśmy środki na to, żeby odpowiedzieć. Mogliśmy z ustawą wejść dopiero wówczas, kiedy zobaczyliśmy ostateczny kształt ustawy budżetowej, dlatego w tym momencie przedstawiamy ten projekt jako projekt pilny. Te rozwiązania były jednak przygotowane i przepracowane ze związkami zawodowymi. Nad różnymi rzeczami będziemy zresztą nadal pracować.

    Dochodzę do pewnego sedna. Mówiliście państwo, że pewne zdarzenia w służbie mogą wpływać na morale funkcjonariuszy. Oczywiście, że mogą, tylko że chciałbym państwu powiedzieć tak: stańcie przed lustrem, spójrzcie w to lustro i zastanówcie się, czy przypadkiem duża część z was, z opozycji, jeszcze rok temu nie krzyczała, że działania polskich służb na granicy wschodniej nie są właściwe. A może brak reakcji, panie pośle Grabarczyk, na słowa Władysława Frasyniuka albo Janiny Ochojskiej, politycznych celebrytów z waszego środowiska, którzy w sposób kategorycznie skandaliczny...

    (Poseł Barbara Bartuś: Haniebny.)

    ...haniebny mówili na temat polskich funkcjonariuszy, to jest przyczyna zwiększenia fali odejść? Funkcjonariusze polskich służb zapewniają Polakom bezpieczeństwo, ale oni też mają mieć zapewnione swoje własne bezpieczeństwo, bezpieczeństwo swoich rodzin, bezpieczeństwo prawne. Pomyślcie o tym, zanim dacie przyzwolenie na atakowanie polskich służb.

    Chciałbym państwu powiedzieć, że wszędzie tam, gdzie znajdują się czarne owce, będziemy robić postępowania dyscyplinarne. Nie będzie żadnego zmiłuj dla występków w służbie. O tym wiedzą funkcjonariusze i ich przełożeni. Ale nie może być ataku na polskie służby, w momencie gdy bronią one granicy, i nie może być pobłażania dla fatalnych słów, które padają pod adresem chociażby Straży Granicznej. Przyrównywano ich do faszystów, mówiono o haniebnych, niehumanitarnych działaniach.

    (Poseł Barbara Bartuś: Było pytanie, to jest odpowiedź.)

    Szanowni Państwo! I to też, uważam - ta wasza postawa - może być przyczyną zwiększonej chęci odejścia wielu funkcjonariuszy na emeryturę. Proszę pamiętać, że to jest praca, która jest niezwykle wyczerpująca. To jest praca, w której funkcjonariusz codziennie może narażać swoje życie i zdrowie. To jest praca, która wyczerpuje psychicznie. Dlatego ci ludzie nie pracują 40 lat i mają szybciej uprawnienia emerytalne. Już nie mówię o fizycznych obciążeniach, które oczywiście kiedyś były większe, dzisiaj już takie nie są, dlatego też ośmielamy się proponować im dłuższą służbę.

    Szanowni Państwo! Jestem przekonany, że ta ustawa zostanie dobrze przyjęta w służbach, jest dobrze komentowana, ale oczekuje się pewności. Funkcjonariusze oczekują uchwalenia tego prawa, dlatego proszę państwa o to. Zresztą mamy takie deklaracje, czujemy je, zostały one dzisiaj złożone, że zostanie to poparte. Na pewno będzie to dobry sygnał także od opozycji dla funkcjonariuszy Policji, Straży Granicznej, straży pożarnej, wojska, Służby Więziennej, KAS-u czy służb specjalnych.

    Szanowni Państwo! 83% Polaków uważa, że Polska jest krajem bezpiecznym. (Oklaski) To najlepszy wynik pracy naszych służb. Rzeczywiście należą im się ogromne brawa i podziękowania. A ja państwu dziękuję za dzisiejszą debatę. (Oklaski)

Przebieg posiedzenia