9. kadencja, 71. posiedzenie, 1. dzień (25-01-2023)

1. punkt porządku dziennego:

Pierwsze czytanie rządowego projektu ustawy o Planie Strategicznym dla wspólnej polityki rolnej (druk nr 2953).

Sekretarz Stanu w Ministerstwie Rolnictwa i Rozwoju Wsi Ryszard Bartosik:

    Szanowny Panie Marszałku! Wysoka Izbo! Na samym wstępie chciałbym podziękować wszystkim tym klubom parlamentarnym, które wyraziły stanowisko, że będą popierać proponowany projekt ustawy, ponieważ on służy polskim rolnikom, wzmacnia ich finansowo. Chciałbym też zaapelować do tych klubów, które wyraziły negatywne stanowisko, aby zmieniły je i starały się działać na rzecz polskiego rolnictwa i polskich rolników.

    Odnosząc się do wypowiedzi klubowych, chciałbym stanowczo zaprzeczyć temu, że jakiekolwiek środki unijne dla polskich rolników są wstrzymywane bądź nie docierają na wieś. To nie jest prawda. Te środki są dostępne dla polskich rolników, jak również płatności bezpośrednie, wszystkie inne programy. Nawet prowadzimy program z Krajowego Planu Odbudowy na działania w zakresie przechowalnictwa, na wymianę pokryć dachowych - to wszystko jest realizowane i pieniądze na te cele są zapewnione.

    Była też uwaga klubu Lewicy dotycząca tego, czy właściwie rozdysponujemy przyznane pieniądze, 25 mld euro. Oczywiście, że tak, jesteśmy na to gotowi. Jak pokazują dotychczasowe działania ministerstwa, agencji restrukturyzacji, pieniądze wykorzystujemy w 100% i trafiają one do beneficjentów bez większych przeszkód, oczywiście przy zachowaniu wszelkich procedur, jakie są wymagane przez prawo europejskie, jak również przez prawo krajowe.

    O zbożach powiem troszeczkę później. Szanowni państwo, było też stwierdzenie dotyczące wysokości tych środków dla naszego kraju i one w tej perspektywie będą nieco wyższe niż w perspektywie finansowej, która się właśnie kończy, tak że też nie jest prawdą to, że te środki są zmniejszone.

    Szanowni Państwo! Na pytania, na które będę mógł odpowiedzieć, odpowiem w tej chwili. Pani poseł Senyszyn pytała o cyfryzację w rolnictwie. Środki w poszczególnych ekoschematach są na ten cel przeznaczone, głównie na rolnictwo precyzyjne i programy dla społeczności lokalnych. Przez te programy będziemy przekazywać środki na cyfryzację wsi.

    Było pytanie pana posła Adamczyka dotyczące wzrostu cen dla konsumentów i tego, jakie działania rząd podejmuje, aby ten wzrost cen nie postępował. Tych działań jest wiele, ale przede wszystkim to jest wsparcie, nad którym dzisiaj debatujemy, plan strategiczny dotyczący wspólnej polityki rolnej. Te środki trafiają przecież do rolników, aby równoważyć czy zwiększać ich dochody. Taki jest cel dopłat bezpośrednich, ale także inwestycji w rolnictwo. Ale oprócz podejmowania działań, które związane są z planem strategicznym, przecież cały czas reagujemy na to, co dzieje się na rynkach, co dzieje się wokół rolnictwa. Wszyscy wiemy, jak ogromny wpływ na nasze rolnictwo ma wojna na Ukrainie.

    W związku z tym wspomnę choćby o jednym działaniu w roku 2022. Myślę o wsparciu rolników w związku z zakupem nawozów mineralnych. Na to wsparcie przeznaczyliśmy blisko 4 mld zł, a 2,6 mld zostało przez rolników wykorzystane. W związku z tym każdy, kto chciał, kto miał do tego tytuł i spełniał warunki, takie wsparcie otrzymał. To w oczywisty sposób ma też w konsekwencji wpływać na wysokość cen w naszych sklepach, cen artykułów rolno-spożywczych. Wspieramy też przecież cały czas producentów trzody chlewnej w związku z ASF-em, jest to wsparcie bieżące, jest to wsparcie na odtworzenie produkcji, wspieramy producentów jabłek, takie wsparcie w zeszłym roku było. Wszystkie te działania, o których teraz mówię, są finansowane z budżetu krajowego, choć bardzo często jest potrzebna zgoda Unii Europejskiej.

    Pan poseł Jan Szopiński pytał, dlaczego ta ustawa jest dopiero teraz. Jak państwo wiedzą, 31 sierpnia ub.r. został zatwierdzony krajowy plan strategiczny i innej możliwości po prostu nie ma. Wszystko robimy w założonych terminach i wywiązujemy się z tych terminów w konsultacji z Komisją Europejską. Tak długo trwały negocjacje, choć byliśmy wśród pierwszych krajów. Taki był też kalendarz Komisji Europejskiej. Inaczej po prostu fizycznie nie dało się tego zrobić, ale myślę, że z państwa pomocą i za państwa przyzwoleniem zdążymy i na 15 marca będziemy gotowi.

    Było też pytanie pana posła, w jaki sposób te działania wpłyną na strajki. Na razie strajków nie ma. Jak to wpłynie, trudno jest powiedzieć, bo czym innym jest plan strategiczny i jego realizacja, która przecież będzie miała miejsce, myślę tu o wypłacie, jesienią br. Wszystkie ewentualne protesty czy pogotowia protestacyjne dotyczą bieżącej sytuacji, z którą też staramy sobie jakoś radzić i wspieramy rolników. Chcę przy tej okazji powiedzieć, że cały czas trwa dialog z organizacjami rolniczymi i z ˝Solidarnością˝ rolniczą, i z organizacjami branżowymi. Próbujemy, staramy się i wypracowujemy rozwiązania dla polskiego rolnictwa razem z tymi organizacjami. Takie rozwiązania są, na ile się tylko da, na ile jest to możliwe. Czasami trzeba reagować z tygodnia na tydzień, bo wiele sytuacji, głównie tych związanych z polityką globalną, z cenami węglowodorów, nas zaskakuje. Te rozmowy cały czas trwają. Pan premier Henryk Kowalczyk prowadzi permanentny, nieustanny dialog z organizacjami rolniczymi po to właśnie, aby te trudne sytuacje wynikające głównie w tej chwili z wojny na Ukrainie rozwiązywać.

    Było też pytanie pana posła Tomaszewskiego z Lewicy o liczbę pracowników w Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa, a dokładnie, czy ona wzrośnie.

    Szanowni Państwo! Jeśli wchodzimy w informatyzację i proponujemy tego typu rozwiązania, to dodatkowe zatrudnianie pracowników nie korespondowałoby z naszymi działaniami.

    (Poseł Tadeusz Tomaszewski: Wynagrodzenia.)

    Natomiast, panie pośle, wynagrodzenia jak w całej administracji będą zwiększone o 7,8% w roku 2023. Przypomnę, że w ostatnim czasie te wynagrodzenia też wzrastały i były na dość wysokim poziomie.

    Pan poseł Grzyb pytał o rozporządzenia, czy jesteśmy gotowi. Te rozporządzenia oczywiście będą przyjęte po uchwaleniu ustawy. Stanowią one załącznik do prezentowanego państwu projektu i są już przygotowane, niemniej jednak musimy zachować porządek legislacyjny.

    Przy okazji tego pytania powiem jeszcze o jednej rzeczy. W dalszych pytaniach padło coś takiego, że doradcy nie znają planu strategicznego, nie wiedzą, jak wyglądają poszczególne rozwiązania. Chcę powiedzieć, że jest przeszkolonych ponad 3,5 tys. doradców i mają oni doskonałą wiedzę na ten temat. Takie szkolenia już się odbywają w wielu województwach. Ich natężenie będzie miało miejsce w lutym, ale już się odbywają. Sam uczestniczyłem, panie pośle, w takim szkoleniu w Sielinku wspólnie z przedstawicielami Wielkopolskiej Izby Rolniczej i instytucji takich jak ARiMR czy ODR. Rozmawialiśmy właśnie na temat planu strategicznego. Byli tam też przedstawiciele ministerstwa rolnictwa. Mówię tutaj o tym jednym spotkaniu, ale w całym kraju będą organizowane takie szkolenia. Chcemy też, aby oprócz takich dużych szkoleń odbywały się też szkolenia w poszczególnych gminach. To będzie miało i ma już miejsce.

    Jeśli chodzi o środki na rozwój infrastruktury, to w sposób bardzo intensywny realizujemy działania w tym zakresie poprzez program Polski Ład. Środki na infrastrukturę, głównie w małych ośrodkach, na wsiach, w małych miasteczkach, są przeznaczane w skali dotychczas niespotykanej.

    Pan poseł Wilczyński pytał o środki na cele społeczne. Te środki też są realizowane w ramach polityki spójności. Jeśli chodzi o program, o którym pan mówił, że w jego przypadku jest mała skala pieniądza, to jest to program pilotażowy i dlatego te środki są takie, a nie inne.

    (Poseł Ryszard Wilczyński: A jakie, panie ministrze, jakie?)

    Szanowni Państwo! Poseł Krajewski mówił o wysokości dopłat. Szanowni państwo, tak jest i nie da się zaprzeczać faktom, że 97% gospodarstw osiągnie dopłaty powyżej średniej unijnej. Przeznaczamy ogromne środki na produkcję zwierzęcą poprzez ekoschematy. Te pieniądze będą wzmacniały również te gospodarstwa, w których produkuje się mleko. Ogólnie te środki są zwiększone z 70 mln euro do 270 mln euro i to pójdzie na hodowlę bydła mlecznego. A więc ten postęp jest tutaj widoczny.

    Czy będzie podkomisja i czy chcemy dłużej pracować nad tą ustawą? Myślę, że już na to pytanie odpowiedziałem. Chcę jasno powiedzieć: nie ma potrzeby, aby tutaj pracowała jakaś podkomisja. Przeciwnie, jest potrzeba, abyśmy ten projekt przyjęli jak najszybciej, bo wszyscy wiemy, że 15 marca należy już przyjmować wnioski. Myślę, że wszyscy z państwa to doskonale rozumieją. (Dzwonek)

    Jeśli chodzi o działania dotyczące wniosków, to tu się niewiele zmienia. Mówiłem też o zgodzie rolnika czy beneficjenta. Wniosek można składać elektronicznie, a korespondencja z rolnikiem odbywa się tak albo tak, zależy od tego, jak sobie życzy rolnik czy beneficjent. W drugim filarze wszystko odbywa się elektronicznie. Myślę, że to też jest uzasadnione i rolnicy sobie z tym doskonale radzą.

    Kolejne pytanie dotyczyło wysokości dopłat. To już mówiłem: 97% w przypadku średniej unijnej.

    Jeżeli chodzi o składanie wniosków - pani Dorota Niedziela o to pytała - to jest bardzo podobnie, jak było. Mamy dodatkowo ekoschematy, ale jeśli chodzi o sposób składnia, techniczne sprawy, to jest to rozwiązane tak jak dotychczas. Spółka informatyczna rozpoczęła swoje działania, ona już pracuje. Przejmujemy pracowników z agencji, dodatkowo będą nabory zewnętrzne. W związku z tym, że ta spółka będzie agencyjna, a nie zewnętrzna, liczymy na to, że te działania będą lepiej, sprawniej, bardziej profesjonalnie prowadzone.

    To pytanie łączy się z pytaniem pana posła Plocke. Chcę powiedzieć, że w tej chwili planowane nabory dotyczą 130 osób. Na pozostałe pytania panu posłowi, zgodnie z sugestią, odpowiem na piśmie.

    Wysoka Izbo! To wszystkie pytania, które sobie odnotowałem.

    Panie marszałku, dziękuję bardzo.

Przebieg posiedzenia