9. kadencja, 71. posiedzenie, 2. dzień (26-01-2023)
10. punkt porządku dziennego:
Sprawozdanie Komisji Nadzwyczajnej o rządowym projekcie ustawy o zmianie ustawy - Kodeks wyborczy, rządowym projekcie ustawy o zmianie ustawy - Kodeks wyborczy oraz niektórych innych ustaw oraz poselskim projekcie ustawy o zmianie ustawy - Kodeks wyborczy oraz niektórych innych ustaw (druki nr 2651, 2800, 2897 i 2930).
Poseł Sprawozdawca Barbara Bartuś:
Dziękuję.
Szanowny Panie Marszałku! Wysoka Izbo! Szanowny Panie Ministrze! Pragnę przedstawić sprawozdanie Komisji Nadzwyczajnej do spraw zmian w kodyfikacjach o rządowym projekcie ustawy o zmianie ustawy - Kodeks wyborczy, druk nr 2651, rządowym projekcie ustawy o zmianie ustawy - Kodeks wyborczy oraz niektórych innych ustaw, druk nr 2800, oraz poselskim projekcie ustawy o zmianie ustawy - Kodeks wyborczy oraz niektórych innych ustaw, druk nr 2897.
Przedstawione sprawozdanie dotyczy trzech projektów ustaw.
Pierwszy projekt, rządowy projekt ustawy o zmianie ustawy - Kodeks wyborczy, który wpłynął do Sejmu 28 września 2022 r., dotyczy dostosowania przepisów Kodeksu wyborczego do umowy zawartej w 2020 r. między Polską a Zjednoczonym Królestwem Wielkiej Brytanii i Irlandii Północnej w kwestii udziału w niektórych wyborach obywateli jednego państwa zamieszkujących na terytorium drugiego państwa. Ta umowa została wymuszona brexitem. Projekt został skierowany do pierwszego czytania na posiedzeniu Sejmu 29 września 2022 r. Pierwsze czytanie odbyło się 14 grudnia 2022 r., tak jak w przypadku następnego projektu, po czym projekt ten został skierowany do Komisji Nadzwyczajnej do spraw zmian w kodyfikacjach.
Drugi, również rządowy projekt ustawy o zmianie ustawy - Kodeks wyborczy oraz niektórych innych ustaw dotyczy m.in. wprowadzenia rozwiązań pozwalających na utworzenie Centralnego Rejestru Wyborców, który ma się stać częścią Systemu Rejestrów Państwowych. W Centralnym Rejestrze Wyborców mają być przetwarzane dane, które służą sporządzaniu spisu wyborców i osób uprawnionych do brania udziału w referendum oraz ustalaniu liczby wyborców. Ten rządowy projekt trafił do Sejmu 21 listopada 2022 r., druk otrzymał nr 2800. Pani marszałek skierowała ten projekt do pierwszego czytania na posiedzeniu Sejmu 25 listopada. Również 14 grudnia, tak jak w przypadku wcześniej wspomnianego projektu rządowego, odbyło się pierwsze czytanie na posiedzeniu Sejmu i Sejm skierował ten projekt do Komisji Nadzwyczajnej do spraw zmian w kodyfikacjach.
Obydwa projekty były rozpatrywane w jednym punkcie na posiedzeniu Sejmu. Zgłoszono wtedy wnioski o odrzucenie tych projektów, jednak Sejm większością głosów odrzucił wnioski o ich odrzucenie. Projekty zostały skierowane do komisji. Praca w komisji nad tymi dwoma projektami rozpoczęła się 5 stycznia już tego roku. Podjęto wtedy uchwałę o wspólnym rozpatrzeniu druków nr 2651 i 2800. Oba projekty skierowano do podkomisji stałej do spraw nowelizacji Kodeksu pracy oraz Kodeksu postępowania administracyjnego, której mam przyjemność i zaszczyt przewodniczyć. Ta podkomisja spotkała się 10 stycznia 2023 r., czyli już w bieżącym roku. Po kilkugodzinnych obradach, dyskusjach rozpatrzyliśmy obydwa projekty i przyjęliśmy sprawozdanie podkomisji.
Trzeci projekt, którego dotyczy to sprawozdanie, to poselski projekt ustawy o zmianie ustawy - Kodeks wyborczy oraz niektórych innych ustaw. Projekt ten dotyczy wprowadzenia rozwiązań mających na celu zwiększenie frekwencji w wyborach przeprowadzanych na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej oraz transparentności i przejrzystości całego procesu wyborczego poprzez wprowadzenie obowiązku tworzenia komisji we wszystkich miejscowościach zamieszkałych przez minimum 200 osób. Jest to zmiana w stosunku do tego, co jest teraz, bo obecnie to minimum jest określone na poziomie 500 osób. Projekt ten ma też na celu zapewnienie wyborcom powyżej 60. roku życia, po wcześniejszym zgłoszeniu, bezpłatnego transportu do lokali wyborczych, którego koszty pokryje wojewoda. Jest także takie novum: wprowadzenie diety dla mężów zaufania. Projekt ten wpłynął do Sejmu 22 grudnia 2022 r. i druk otrzymał nr 2897. Pani marszałek skierowała ten projekt do pierwszego czytania na posiedzeniu Sejmu. Pierwsze czytanie odbyło się 11 stycznia na posiedzeniu Sejmu. Po posiedzeniu projekt ten został skierowany również do Komisji Nadzwyczajnej do spraw zmian w kodyfikacjach. Oczywiście wcześniej został też poprzedzony wnioskiem o odrzucenie, który to wniosek został odrzucony przez Sejm. Komisja jeszcze w tym samym dniu, tj. 11 stycznia, zajęła się tym projektem, a dokładniej mówiąc, na początku posiedzenia komisji podjęliśmy uchwałę w trybie art. 40 ust. 4 regulaminu Sejmu o wspólnym rozpatrzeniu wszystkich trzech projektów ustaw, które wcześniej były wymieniane.
W posiedzeniu naszej komisji, która pracowała intensywnie przez kilka godzin, wzięli udział m.in. oczywiście przedstawiciele rządu. Był z nami cały czas pan Janusz Cieszyński, który dzisiaj też tutaj jest, sekretarz stanu Kancelarii Prezesa Rady Ministrów, wraz ze współpracownikami. Był też prezes Rządowego Centrum Legislacji Krzysztof Szczucki. W posiedzeniu komisji uczestniczył też pan Sylwester Marciniak - przewodniczący Państwowej Komisji Wyborczej, pani Magdalena Pietrzak - szef Krajowego Biura Wyborczego ze współpracownikami, doradca przewodniczącego Związku Gmin Wiejskich Rzeczypospolitej Polskiej pan Mariusz Marszał, pan Marek Wójcik - przedstawiciel Związku Miast Polskich, pan Filip Pazderski - kierownik Programu Demokracji i Społeczeństwa Obywatelskiego w Instytucie Spraw Publicznych, panowie Paweł Zdun i Tomasz Hubert Cioska - przedstawiciele Ruchu Kontroli Wyborów, pan Jacek Haman - członek Zespołu Ekspertów Wyborczych Fundacji im. Stefana Batorego, pani Zofia Lutkiewicz - prezes Zarządu Fundacji Odpowiedzialna Polityka wraz ze współpracownikami, pani Róża Rzeplińska - prezes Zarządu Stowarzyszenia 61, pan Marcin Skubiszewski - przewodniczący Zarządu Stowarzyszenia Obserwatorium Wyborcze, pani Magdalena Bielska - członek zarządu Komitetu Obrony Demokracji.
Posiedzenie, tak jak powiedziałam, było kilkugodzinne, odbyło się na nim wiele dyskusji. Miałam także przyjemność prowadzić w części to posiedzenie razem z głównym przewodniczącym panem Piotrem Sakiem. Każdy, kto chciał, mógł zabrać głos. Były zgłaszane poprawki. Część z tych poprawek została przyjęta. Przy tej okazji chciałam wszystkim podziękować za tę ciężką, tak jak mówię, wielogodzinną pracę. Posiedzenie rozpoczęło się o godz. 15, a skończyło się przed północą - tylko z krótkimi przerwami, i to właściwie przerwami merytorycznymi. Było też to ułatwienie, że ono było zwołane w trybie zdalnym, więc każdy, kto chciał w nim uczestniczyć, a nie mógł cały czas być na miejscu, mógł to uczynić zdalnie, poprzez głosowanie czy zabieranie głosu. Po tych kilku godzinach intensywnej pracy, za którą jeszcze raz wszystkim członkom całej naszej komisji kodyfikacyjnej, Komisji Nadzwyczajnej do spraw zmian w kodyfikacjach, bardzo serdecznie dziękuję... Dziękuję posłom, którzy przyszli na to nasze posiedzenie, ale też wszystkim stronom, które chciały pracować nad tym projektem, nad tym, aby ten projekt, który ostatecznie z naszej komisji wyszedł, był dobry. I właśnie taki dobry projekt, łączący elementy tych trzech wcześniejszych projektów, i tych rządowych, i tego poselskiego, komisja przyjęła. Jest on dołączony do sprawozdania naszej komisji z druku nr 2930.
W imieniu Komisji Nadzwyczajnej do spraw zmian w kodyfikacjach proszę, aby Wysoki Sejm raczył ten przyjęty przez komisję projekt ustawy przyjąć. Bardzo dziękuję. (Oklaski)
Przebieg posiedzenia