9. kadencja, 72. posiedzenie, 2. dzień (08-02-2023)

14. punkt porządku dziennego:

Sprawozdanie Komisji Kultury i Środków Przekazu o przedstawionym przez Prezydium Sejmu oraz poselskim projektach uchwał w 550. rocznicę urodzin Mikołaja Kopernika (druki nr 2985, 2988 i 2997).

Poseł Michał Urbaniak:

    Dziękuję.

    Wysoka Izbo! Ja w trochę innym tonie też o reperkusjach związanych z pamięcią o Mikołaju Koperniku, bo wiemy, że Mikołaj Kopernik to postać, która zrewolucjonizowała naukę. Służył ludziom w wielu dziedzinach, przecież nie tylko w astronomii. Był lekarzem, prawnikiem, duchownym katolickim, zrewolucjonizował też naukę swoim dziełem ˝O obrotach sfer niebieskich˝. Dedykował je ówczesnemu papieżowi Pawłowi III.

    Astronom, pamiętajmy, posługiwał się zarówno językiem polskim, jak i łaciną, językiem niemieckim. Nie podlega też dyskusji, że był wiernym poddanym królów polskich, o czym świadczą choćby wygłaszane przez niego postulaty dotyczące większej integracji Prus Królewskich i Warmii z Koroną.

    To jest właśnie ta reperkusja, o czym teraz powiem. Nie mogli się z tym pogodzić Niemcy, którzy np. w trakcie II wojny światowej zakryli polską tabliczkę na pomniku Kopernika w Warszawie, umieścili taką po niemiecku. Polacy jednak nie zapomnieli o swoim rodaku, odważnie stawiając czoła tej germanizacji i zatarciu też informacji o tym, że Kopernik był poddanym królów polskich. W 400. rocznicę śmierci Mikołaja Kopernika Szare Szeregi usunęły tę tabliczkę niemiecką. Co jest istotne, a jednocześnie bardzo smutne, kiedy poeci z narodowo-radykalnego środowiska ˝Sztuki i Narodu˝, młodzi narodowcy złożyli wieniec z szarfą z podpisem: Genialnemu Polakowi Mikołajowi Kopernikowi - Podziemna Polska, zostali ostrzelani przez niemieckich policjantów. Wacław Bojarski, jeden z poetów, zmarł.

    Dzisiaj nie musimy walczyć o godną pamięć Mikołaja Kopernika w taki sposób, w jaki walczyły o nią poprzednie pokolenia. Dziś możemy upamiętnić go w Sejmie. Zróbmy to. To jest bardzo dobry pomysł. (Oklaski)

Przebieg posiedzenia