9. kadencja, 72. posiedzenie, 2. dzień (08-02-2023)
16. punkt porządku dziennego:
Pierwsze czytanie rządowego projektu ustawy o zmianie ustawy - Kodeks postępowania karnego oraz niektórych innych ustaw (druk nr 2933).
Poseł Arkadiusz Myrcha:
Panie Marszałku! Wysoka Izbo! W imieniu Klubu Parlamentarnego Koalicja Obywatelska mam zaszczyt przedstawić stanowisko w sprawie projektu ustawy zawartego w druku sejmowym nr 2933, dotyczącego zmian w Kodeksie karnym i Kodeksie postępowania karnego.
Jak zostało to już wskazane przez przedstawiciela Ministerstwa Sprawiedliwości, projekt ustawy jest konsekwencją konieczności implementowania przepisów dyrektywy Parlamentu Europejskiego i Rady z 11 maja 2016 r., które odnoszą się do gwarancji procesowych dla dzieci będących podejrzanymi lub oskarżonymi w postępowaniu karnym, a także dyrektywy Parlamentu Europejskiego w sprawie zwalczania niegodziwego traktowania w celach seksualnych i wykorzystywania seksualnego dzieci oraz pornografii dziecięcej, zastępującej decyzję ramową rady.
Wysoka Izbo! Projekt ustawy nie wzbudza generalnych uwag ani zastrzeżeń. Jest krokiem w dobrym kierunku. Chodzi o to, aby te gwarancje procesowe zostały poszerzone dla osób, które nie ukończyły 18. roku życia, gdyż głównym elementem projektowanej ustawy jest wprowadzenie regulacji dotyczących udziału osoby dorosłej, przedstawiciela ustawowego bądź też ustanowionego asystenta rodziny, która miałaby towarzyszyć osobie w trakcie postępowania przygotowawczego czy w trakcie rozprawy. Mówimy tu o osobie, która nie ukończyła 18. roku życia.
Nie wchodzę w szczegóły tych regulacji, gdyż projektowana ustawa dotyczy także kwestii procedury ustanawiania asystenta rodziny czy określenia wysokości jego honorarium za udział w tym postępowaniu. W tym zakresie projekt ustawy, jak wspomniałem, nie wzbudza szerszych wątpliwości.
Krokiem w dobrą stronę jest także wprowadzenie, o czym mówił pan minister, obligatoryjnego przeprowadzania wywiadu środowiskowego w przypadku, gdy osoba podejrzana czy oskarżona jest osobą poniżej 18. roku życia. Jest to ten element dotyczący wprowadzenia indywidualnej oceny tej osoby. Dzisiaj przeprowadzenie wywiadu środowiskowego w stosunku do osoby podejrzanej czy oskarżonej w tak młodym wieku nie jest jeszcze obligatoryjne, natomiast wydaje się, że tego typu zabiegi powinny być wprowadzone do polskiego porządku prawnego jako obligatoryjne, w szczególności mając na uwadze właśnie tę szczególną sytuację i rozwój emocjonalny osób poniżej 18. roku życia.
Mówię w ten sposób, unikając właśnie terminologii: nieletni i 18. rok życia, bo ten projekt ustawy reguluje też tę kwestię, o czym mówił pan minister. Jednym z założeń tego projektu ustawy jest ujednolicenie terminologii, która funkcjonuje dzisiaj w polskim ustawodawstwie, czyli zastąpienie słowa: nieletni określeniem: osoba podejrzana czy oskarżona, która nie ukończyła 18. roku życia, żeby w pełni ujednolicić ten system postępowania karnego.
Kwestia, na którą chciałbym zwrócić szczególną uwagę, a która wybrzmiała też na samym końcu i która jest istotna, jeśli chodzi o ten projekt ustawy, to kwestia zaostrzenia kar, co jest też konsekwencją wystąpienia Komisji Europejskiej. Mam wrażenie, że jest to kolejna zmiana, myślę o tej kadencji, poprzedniej kadencji czy poprzednich kadencjach, która, mam nadzieję, będzie łączyła wszystkie siły polityczne w polskim Sejmie. Zresztą tak do tej pory bywało, że w kwestiach przestępstw popełnianych na tle seksualnym, w szczególności jeśli chodziło o osoby małoletnie, polski parlament zawsze był zgodny i w tym zakresie zawsze mówiliśmy jednym głosem, zawsze w duchu ochrony tych najmłodszych osób będących ofiarami tych niezwykle brutalnych czynów. Mam nadzieję, że w tym zakresie polski Sejm cały czas będzie mówił (Dzwonek) jednym głosem.
Panie Marszałku! Mam nadzieję, że ten projekt ustawy będzie procedowany na posiedzeniach komisji w dobrej atmosferze. Klub Parlamentarny Koalicja Obywatelska nie składa wniosku o odrzucenie projektu w pierwszym czytaniu. Dziękuję. (Oklaski)
Przebieg posiedzenia