9. kadencja, 72. posiedzenie, 2. dzień (08-02-2023)

Oświadczenia.

Poseł Grzegorz Lorek:

    Szanowny Panie Marszałku! Wysoka Izbo! 1 stycznia tego roku Rozprza po prawie 150 latach odzyskała prawa miejskie odebrane przez władze rosyjskie po powstaniu styczniowym. Mówiłem już o historii Rozprzy i wkładzie jej mieszkańców w odzyskanie niepodległości. Jednym z nich jest trochę zapomniany Józef Herman Pawlikowski. Tenże urodził się w Rozprzy w 1767 r. Pewne jest, że był synem kowala, jednak najprawdopodobniej jego rodzina wywodziła się ze zubożałej szlachty. Naukę rozpoczął od słynnego piotrkowskiego gimnazjum, później studiował prawo w Szkole Głównej Koronnej w Krakowie, gdzie rozpoczął aktywną działalność polityczną. Początkowe jego poglądy można było określić jako monarchistyczne, jednak z czasem radykalizowały się. W 1793 r., kiedy pracował jako wzięty prawnik, uważany był za jakobina. Był uczestnikiem sprzysiężenia przygotowującego insurekcję kościuszkowską.

    Po upadku powstania wyjechał na emigrację. Jako sekretarz Kościuszki napisał pracę, w której zawarł jego poglądy na walkę o wolność. Broszura: ˝Czy Polacy mogą wybić się na niepodległość?˝ w sposób jasny wskazywała drogę Pawlikowskiego. Artykułowała wprost, iż Polacy nie powinni oglądać się na pomoc innych, a po prostu liczyć na własne siły. Dziękuję. (Oklaski)

Przebieg posiedzenia