9. kadencja, 72. posiedzenie, 2. dzień (08-02-2023)

15. punkt porządku dziennego:

Sprawozdanie Komisji Kultury i Środków Przekazu o:
   - przedstawionym przez Prezydium Sejmu projekcie uchwały w sprawie upamiętnienia 160. rocznicy wybuchu Powstania Styczniowego,
   - poselskim projekcie uchwały w 160. rocznicę wybuchu Powstania Styczniowego
    (druki nr 2970, 2989 i 2996).

Poseł Tomasz Zieliński:

    Panie Marszałku! Wysoka Izbo! W imieniu Klubu Parlamentarnego Prawo i Sprawiedliwość przedstawiam stanowisko dotyczące projektu uchwały w sprawie upamiętnienia 160. rocznicy wybuchu Powstania Styczniowego.

    W nocy z 22 na 23 stycznia 1863 r. kilkanaście tysięcy słabo uzbrojonych powstańców atakuje 24 garnizony rosyjskie na terenie podległego caratowi Królestwa Polskiego. Była to odpowiedź na plany tzw. branki, czyli poboru kilkunastu tysięcy młodych Polaków do wojska rosyjskiego. Rozpoczyna się powstanie styczniowe, najdłużej trwająca walka zbrojna narodu polskiego przeciwko zaborcy.

    Wraz z wybuchem powstania Komitet Centralny jako tymczasowy rząd narodowy ogłosił manifest, w którym wezwał wszystkich mieszkańców I Rzeczypospolitej do walki z Rosją, zrównał wszystkich obywateli wobec prawa bez względu na pochodzenie i wiarę, nadał chłopom na własność ziemię, znosząc tym samym pańszczyznę. W latach 1863 i 1864 powstanie swoim zasięgiem objęło tereny Królestwa Polskiego, Litwy, Żmudzi i Inflant Polskich, Witebszczyzny, Wołynia i Kijowszczyzny. Przez szeregi powstańców przewinęło się ponad 200 tys. ochotników, którzy w trwającej 2 lata wojnie partyzanckiej stoczyli 1200 bitew i potyczek, odnosząc szereg wspaniałych zwycięstw i wykazując się przy tym wielokrotnie ogromnym osobistym męstwem. Na trwałe zapisały się w polskiej historii walki pod Węgrowem, Chrobrzem, Grochowiskami, Wąchockiem, Małogoszczem, Żyrzynem czy Panasówką.

    (Poseł Janusz Korwin-Mikke: Ciekawe czy by pan to wymienił z pamięci.)

    Należy złożyć hołd władzom powstańczym. Wspominamy i zachowujemy w pamięci dyktatorów powstania: Ludwika Mierosławskiego, Mariana Langiewicza, Romualda Traugutta; przewodniczących i członków Rządu Narodowego, w tym: Stefana Bobrowskiego, Agatona Gillera, Franciszka Dobrowolskiego oraz Aleksandra Waszkowskiego - ostatniego naczelnika Warszawy. Najwyższe uznanie należy się twórcom podziemnego państwa polskiego, które posiadało własną tajną administrację cywilną, skarbowość, sądownictwo, pocztę, policję, prasę. Państwa, co należy podkreślić, któremu podporządkował się ogół społeczeństwa.

    Wyrażamy głęboki szacunek dla powstańców styczniowych, obrońców ojczyzny, którzy, narażając własne życie, bezkompromisowo zmierzali do odzyskania przez Polskę niepodległości.

    Panie Marszałku! W związku z powyższym Klub Parlamentarny Prawo i Sprawiedliwość popiera podjęcie przez Sejm uchwały w sprawie upamiętnienia 160. rocznicy wybuchu powstania styczniowego. Dziękuję bardzo. (Oklaski)

Przebieg posiedzenia