9. kadencja, 72. posiedzenie, 3. dzień (09-02-2023)
22. punkt porządku dziennego:
Pytania w sprawach bieżących.
Sekretarz Stanu w Ministerstwie Aktywów Państwowych Maciej Małecki:
Szanowny Panie Marszałku! Wysoka Izbo! Szanowny Panie Pośle! Wiadomość z ostatniej chwili: wczoraj projekt ustawy został wpisany do programu prac rządu, jest w wykazie ustaw, nad którymi rząd będzie procedował, więc terminy nie są zagrożone.
Odpowiadam na pytanie pana posła. Pisząc ustawę, przyjmowaliśmy zasadę, żeby wyeliminować wątpliwości po to właśnie, żeby nie było takich różnych wątpliwości interpretacyjnych. Natomiast pamiętamy o tym, że polityka klimatyczna Unii Europejskiej wymusza na państwach członkowskich transformację energetyczną w kierunku zeroemisyjnoąci i przed polskim sektorem elektroenergetycznym stoją wyzwania związane z koniecznością zbudowania nowego systemu, opartego na nisko- i zeroemisyjnych źródłach energii. Od naszych poprzedników różnimy się tym, że o tak poważnych sprawach rozmawiamy z zainteresowanymi, a nie wysyłamy do nich policję z pałkami. Tak było w przypadku wymuszonej przez politykę Unii Europejskiej transformacji górnictwa i tak jest teraz, przy okazji transformacji sektora elektroenergetycznego. Nie wyobrażamy sobie jako polski rząd, żeby tak poważne zmiany były wprowadzone bez dialogu i bez konsensusu ze stroną społeczną.
Wydzielenie wytwórczych aktywów węglowych z grup kapitałowych z udziałem Skarbu Państwa do Narodowej Agencji Bezpieczeństwa Energetycznego uzasadnia dodatkowo obecna sytuacja na rynku energii elektrycznej. Atak Rosji na Ukrainę wpłynął na wiele aspektów związanych z polityką energetyczną, m.in. spowodował wzrost cen surowców i utrudnienia w dostępie do nich, ale przede wszystkim otworzył oczy niedowiarkom i potwierdził, że to polski rząd, rząd Zjednoczonej Prawicy ma rację, stawiając w pierwszej kolejności na suwerenność i bezpieczeństwo energetyczne. Celem rządu jest zneutralizowanie lub ograniczenie ryzyk związanych z potencjalnymi sytuacjami kryzysowymi w kraju oraz na arenie międzynarodowej i ochrona odbiorców przed nadmiernym wzrostem cen energii i pogłębianiem ubóstwa energetycznego.
Polski rząd zdaje sobie sprawę, że transformacji energetycznej nie można przeprowadzić kosztem bezpieczeństwa energetycznego. Kluczowe jest zapewnienie szybkiego uniezależnienia krajowej gospodarki od importowanych paliw kopalnych, czyli węgla, ropy naftowej, gazu ziemnego, oraz pochodnych, czyli LPG, oleju napędowego, benzyny, nafty, tych importowanych z Federacji Rosyjskiej oraz innych krajów objętych sankcjami gospodarczymi. Najważniejsza w tym zakresie są dywersyfikacja dostaw oraz inwestycje w moce produkcyjne, infrastrukturę liniową i magazynowanie, a także w alternatywne paliwa.
Utworzenie Narodowej Agencji Bezpieczeństwa Energetycznego jest odpowiedzią na wyzwania polityki klimatycznej Unii Europejskiej przy jednoczesnym zagwarantowaniu bezpieczeństwa energetycznego Polski. W procesie tym nie zapominamy o dialogu ze stroną społeczną.
Zmiany strukturalne, które wiążą się z powstaniem NABE, były powodem obaw pracowników przedsiębiorstw energetycznych i górnictwa węgla brunatnego. Pracownicy obawiali się, czy w okresie zmian nie ucierpią ich warunki pracy i płacy. Obawiali się, że ograniczenie działalności przedsiębiorstw energetycznych i górnictwa węgla brunatnego pozbawi ich pracy. Dlatego podjęte zostały rozmowy ze stroną społeczną w celu wynegocjowania i zawarcia umowy społecznej. Te prace trwały 18 miesięcy. W toku negocjacji wskazywano konieczność wypracowania zapisów, które pozwolą zminimalizować negatywne skutki społeczno-gospodarcze transformacji sektora elektroenergetycznego i branży węgla brunatnego. Zawarta 22 grudnia umowa społeczna określa zobowiązania wobec pracowników w związku z procesem stopniowej transformacji regionów silnie związanych z energetyką konwencjonalną i utworzeniem Narodowej Agencji Bezpieczeństwa Energetycznego. Umowę społeczną podpisały trzy strony: strona rządowa, reprezentowana przez wicepremiera Jacka Sasina, ministra aktywów państwowych; strona związkowa, reprezentowana przez przedstawicieli reprezentatywnych organizacji związkowych; i strona pracodawców, reprezentowana przez członków zarządów spółek z sektora elektroenergetycznego i branży węgla brunatnego. Umowa społeczna zabezpiecza uprawnienia pracownicze w okresie transformacji energetycznej oraz przewiduje wprowadzenie w drodze ustawowej pakietu świadczeń socjalnych dla pracowników w okresie wyłączania bloków energetycznych oraz w okresie systemowej redukcji wydobycia węgla.
Celem ustawy jest zapewnienie sprawiedliwej społecznie transformacji energetycznej i przeciwdziałanie negatywnym skutkom polityki klimatycznej Unii Europejskiej.
Strona rządowa zobowiązała się do niezwłocznego przeprowadzenia procesu legislacyjnego. Projekt ustawy o osłonach socjalnych ma być przygotowany do 22 lutego, w 2 miesiące od podpisania umowy społecznej. Ministerstwo Aktywów Państwowych już wcześniej przygotowało ten projekt i tak jak powiedziałem panu posłowi na wstępie, został on wpisany do wykazu prac legislacyjnych i programowych Rady Ministrów. W drugiej połowie lutego planujemy przesłanie projektu do uzgodnień międzyresortowych oraz konsultacji publicznych. W marcu planowane jest włączenie projektu ustawy do prac komitetu stałego Rady Ministrów.
Dodam w tej części odpowiedzi, że zgodnie z założeniami proponowane osłony socjalne mają objąć wszystkich pracowników sektora, bez względu na akcjonariat pracodawcy (Dzwonek), czyli będą dotyczyć nie tylko pracowników Narodowej Agencji Bezpieczeństwa Energetycznego, ale także wspomnianej przez pana posła Grupy Kapitałowej Zespół Elektrowni Pątnów - Adamów - Konin. Tyle w pierwszej części wystąpienia. Dziękuję. (Oklaski)
Przebieg posiedzenia