9. kadencja, 72. posiedzenie, 3. dzień (09-02-2023)
22. punkt porządku dziennego:
Pytania w sprawach bieżących.
Sekretarz Stanu w Ministerstwie Aktywów Państwowych Maciej Małecki:
Panie Marszałku! Wysoka Izbo! Projekt zakłada wprowadzenie systemu osłon socjalnych w czasie ograniczenia działalności przedsiębiorstw prowadzących działalność wytwórczą energii elektrycznej oraz przedsiębiorstw górniczych węgla brunatnego. Te rozwiązania są wzorowane na wprowadzonych już rozwiązaniach dla branży węgla kamiennego.
Przyjęto, że uprawnieni do świadczeń w ramach tego systemu osłon są pracownicy przedsiębiorstw energetycznych i spółek serwisowych przedsiębiorstw energetycznych w okresie wyłączenia jednostek wytwórczych, pracownicy przedsiębiorstw górniczych i spółek serwisowych przedsiębiorstw górniczych w okresie systemowej redukcji lub zakończenia wydobycia węgla brunatnego w związku z wyłączaniem jednostek wytwórczych.
Zakłada się, że osłony socjalne będą obejmować urlopy energetyczne w wymiarze do 4 lat przysługujące pracownikowi, któremu ze względu na wiek i łączny staż pracy brakuje nie więcej niż 4 lata do nabycia prawa do emerytury, albo urlopy górnicze w wymiarze do 4 lat przysługujące pracownikowi, któremu ze względu na wiek i łączny staż pracy brakuje nie więcej niż 4 lata do nabycia prawa do emerytury, albo jednorazowe odprawy pieniężne przysługujące pracownikom, z którymi rozwiązywana jest umowa o pracę, posiadającym co najmniej 5-letni staż pracy w przedsiębiorstwie, którzy nie mogą skorzystać z prawa do urlopu górniczego lub energetycznego. W okresie korzystania z urlopu górniczego lub urlopu energetycznego pracownik będzie zwolniony z obowiązku świadczenia pracy i otrzyma świadczenie socjalne w wysokości 80% miesięcznego wynagrodzenia pracownika obliczanego jak wynagrodzenie za urlop wypoczynkowy. Skorzystanie z urlopu energetycznego lub urlopu górniczego będzie dobrowolne i będzie odbywać się na wniosek pracownika i za zgodą pracodawcy.
Projekt ustawy zakłada, że świadczenia socjalne wynikające z urlopów energetycznych i górniczych oraz jednorazowe odprawy pieniężne będą finansowane z dotacji budżetowej, której dysponentem będzie minister właściwy do spraw aktywów państwowych. Celem przyznania dotacji będzie wsparcie podmiotów w realizacji zadań określonych w ustawie jako zmierzających do transformacji sektora energetycznego poprzez stopniowe odchodzenie od wytwarzania energii elektrycznej w wysokoemisyjnych jednostkach węglowych przy jednoczesnym rozwoju źródeł nisko- i zeroemisyjnych. Warunkiem otrzymania środków z dotacji na urlopy energetyczne lub górnicze oraz odprawy jednorazowe będzie wyłączenie konwencjonalnej jednostki wytwórczej, czyli bloku energetycznego, lub systemowa redukcja wydobycia węgla brunatnego. Proces ten uzależniony jest od rozwoju nowych źródeł energii i będzie rozciągnięty w czasie do roku 2049, z okresem finansowania świadczeń socjalnych do 31 grudnia 2053 r. (Dzwonek) Jednocześnie przewiduje się, że istotna redukcja zatrudnienia w branżach, które mają być objęte osłonami, może nastąpić w drugiej połowie lat 30.
W tym roku wydatki na ten projekt - kilkanaście milionów złotych - będą zabezpieczone w budżecie. Natomiast my, polski rząd, Ministerstwo Aktywów Państwowych, w pracach nad tą ustawą jesteśmy szybsi niż działania Komisji Europejskiej, bo pan Timmermans obiecywał fundusz sprawiedliwej transformacji, a jeszcze ten fundusz nie został uruchomiony. My zakładamy, że uzyskamy akceptację, zgodę Komisji Europejskiej na objęcie osłonami socjalnymi pracowników sektora elektroenergetycznego i branży wydobycia węgla brunatnego. Realizujemy politykę klimatyczną Unii Europejskiej...
Wicemarszałek Włodzimierz Czarzasty:
Dziękuję serdecznie, panie ministrze.
Sekretarz Stanu w Ministerstwie Aktywów Państwowych Maciej Małecki:
...ale dla polskiego rządu na pierwszym miejscu jest bezpieczeństwo energetyczne i sprawiedliwość społeczna. Dziękuję. (Oklaski)
Przebieg posiedzenia