9. kadencja, 72. posiedzenie, 3. dzień (09-02-2023)
22. punkt porządku dziennego:
Pytania w sprawach bieżących.
Sekretarz Stanu w Ministerstwie Rodziny i Polityki Społecznej Paweł Wdówik:
Panie Marszałku! Wysoka Izbo! Rzeczywiście nasz rząd od samego początku położył ogromny nacisk na zmianę sytuacji osób z niepełnosprawnościami. Ale w odróżnieniu od tego wszystkiego, co było przedtem, podeszliśmy do tematu systemowo, nie tylko wprowadzając dodatkowe środki finansowe, lecz także zmieniając różnego rodzaju rozwiązania w sposób, który odpowiada oczekiwaniom osób z niepełnosprawnościami, który odpowiada także dzisiejszym standardom, a zwłaszcza Konwencji o prawach osób niepełnosprawnych ratyfikowanej w 2012 r. i pozostawionej samej sobie. My tę konwencję wdrażamy.
1 mld zł, o który tutaj padło pytanie, to są środki przeznaczone na podstawie zmiany ustawy budżetowej z października 2021 r. Ich celem jest zapewnienie osobom z niepełnosprawnościami szans na pełny i równoprawny udział w życiu społecznym, zawodowym oraz w dostępie do rehabilitacji. Z tych środków sfinansowaliśmy pięć działań. Pierwszy program, który został sfinansowany, to jest program wspierający mieszkalnictwo, program ˝Samodzielność - Aktywność - Mobilność!˝. On ma trzy moduły, to są trzy składowe programu dotyczące mieszkań i jeden dotyczący mobilności, czyli dotyczący zakupu samochodów. Wspomagane społeczności mieszkaniowe z budżetem 300 mln zł to jest realizacja postulatu podmiotowości oraz deinstytucjonalizacji. Kierunek, który Komisja Europejska pokazała, realizujemy bardzo skrupulatnie, bo wiemy, że deinstytucjonalizacja gwarantuje podmiotowość i niezależność osobom z niepełnosprawnościami.
Dlatego uruchomiliśmy konkurs na tworzenie tzw. wspomaganych społeczności mieszkaniowych. Na konkurs wpłynęło 55 wniosków, 29 otrzymało pozytywną rekomendację komisji. Jutro lub najpóźniej w poniedziałek - bo do 13 lutego ma czas - zarząd ogłosi listę podmiotów, które otrzymały środki na stworzenie takich ośrodków. To jest działanie równoległe do - tu od razu odpowiem na drugie pytanie, o centra opiekuńczo-mieszkalne - dofinansowanych z funduszu solidarnościowego centrów opiekuńczo-mieszkalnych. Wspomagane społeczności mieszkaniowe są tworzone przez organizacje pozarządowe wspierające osoby z niepełnosprawnościami, natomiast centra opiekuńczo-mieszkalne, w pewien sposób analogiczne do wspomaganych społeczności mieszkaniowych, są tworzone przez samorządy. Tych centrów sfinansowaliśmy już 102, 20 z nich już działa, reszta jest w trakcie budowy.
Chcemy kontynuować ten program, on służy też temu, żeby osoby z niepełnosprawnościami mogły znaleźć mieszkanie ze wsparciem adekwatnym do potrzeb. Te rozwiązania tym się różnią od dotychczasowych, że zarówno WSM-y, jak i COM-y to są małe placówki, do kilkunastu osób, a równocześnie dają osobie z niepełnosprawnością wsparcie, jakiego ona potrzebuje, czasem nawet 24-godzinne. To jest drogie rozwiązanie, ale jedyne, jakie możemy w tej chwili wdrażać, żeby rzeczywiście zapewnić tym osobom pomoc, jakiej oczekują, i odpowiedzieć na tak bolesne pytania starzejących się rodziców: Co będzie z moim dzieckiem po mojej śmierci? To jest właśnie to miejsce.
Dwa pozostałe programy mieszkaniowe. ˝Dostępne mieszkanie˝ - program służy wsparciu finansowemu osób z niepełnosprawnością ruchową, które mają mieszkania niedostosowane architektonicznie, by mogły te mieszkania zmienić na takie, które będą umieszczone w blokach czy w miejscach bez barier. Wiemy dobrze, że mimo wprowadzenia ustawy o zapewnianiu dostępności Prawo spółdzielcze ciągle wymaga zgody co najmniej 50% mieszkańców na to, żeby zainstalować windę czy podnośnik. W związku z tym prościej jest dla osoby z niepełnosprawnością zamienić mieszkanie niż przeprowadzać często bezskuteczne namowy i prośby, by spółdzielnia zechciała takie rozwiązania likwidujące bariery wprowadzić. Tu dofinansowanie w przypadku poszczególnych lokalizacji jest zależne od ceny metra kwadratowego (Dzwonek), dla Warszawy to jest ok. 120 tys. zł.
Powiedziałem mniej więcej połowę...
Wicemarszałek Włodzimierz Czarzasty:
Panie ministrze, mamy jakieś względy czasowe...
Sekretarz Stanu w Ministerstwie Rodziny i Polityki Społecznej Paweł Wdówik:
Postaram się pospieszyć.
Wicemarszałek Włodzimierz Czarzasty:
...w związku z czym mam taką propozycję. Niech pan zostanie, posłuchamy dwóch następnych pytań i w drugiej części będzie pan dalej odpowiadał. Dobrze?
Sekretarz Stanu w Ministerstwie Rodziny i Polityki Społecznej Paweł Wdówik:
Dobrze, dziękuję.
Przebieg posiedzenia