9. kadencja, 73. posiedzenie, 2. dzień (08-03-2023)
23. punkt porządku dziennego:
Pierwsze czytanie rządowego projektu ustawy o zmianie ustawy o podatku od towarów i usług oraz niektórych innych ustaw (druk nr 3025).
Sekretarz Stanu w Ministerstwie Finansów Artur Soboń:
Szanowna Pani Marszałek! Wysoka Izbo! Bardzo dziękuję za te głosy, tę dyskusję, wystąpienia klubowe i pytania. Może rozpocznę od pytań, na które odpowiedź sprawi mi największą przyjemność, czyli pytań pana posła Wieczorka i pani poseł Skowrońskiej. Otóż, panie pośle, w roku tarcz antyinflacyjnych dochody z VAT-u wyniosły 230 mld zł. Gdyby tych tarcz nie było, byłyby o 37 mld zł wyższe.
(Poseł Dariusz Wieczorek: A jaki był plan, panie ministrze?)
Więc to jest miara skutków obniżonych stawek na VAT i akcyzę w tarczach, które pomagały Polakom. To po pierwsze.
Jeśli chodzi o panią poseł, pani poseł, mam tutaj rozpiskę, jak wypadała Polska w 2015 r. Oczywiście cieszę się, że uważa pani, że jest naszym sukcesem w 2015 r., że pokonaliśmy Rumunię, która miała 35% luki VAT-owskiej, pokonaliśmy też Grecję i kilka innych państw, ale są takie państwa, ponieważ byliśmy niestety wysoko na tej liście, które miały już w 2015 r. tę lukę rzędu 1%, 2%, 4% czy 5%.
(Poseł Krystyna Skowrońska: Chorwacja.)
(Poseł Marta Wcisło: Należy się porównywać do lepszych, nie do gorszych.)
Nie no, mogę pani... Właśnie, pani Skowrońska porównuje się do gorszych, a chciałbym, żebyśmy się porównali do lepszych. Tych lepszych jest całe mnóstwo. Mogę oczywiście wymienić po kolei wszystkie państwa, które były wówczas wyżej od Polski. I niestety Polska za czasów waszych rządów była w ogonie strat z tytułu luki VAT-owskiej i statystyki - pani poseł, z przykrością, z bólem muszę stwierdzić - tylko to potwierdzają.
(Poseł Janusz Korwin-Mikke: Chyba w czołówce.)
(Poseł Marta Wcisło: Jak w ogonie, to dobrze. Dobrze, że nie byliśmy w czołówce.)
Nie wiem, skąd pan poseł Wieczorek wziął, że 23% dla 95% towarów. Zwracam się z prośbą o odpowiedź na piśmie do pana posła na pytanie, skąd ma te dane, bo one są oczywiście z głowy pana posła i są całkowicie nieprawdziwe, co zresztą udowadniałem, mówiąc o obniżonych stawkach. Natomiast mamy sytuację - wrócił pan poseł Berkowicz - że pan poseł Suchoń nawet ostrzej od pana posła Berkowicza mówił o biegunce legislacyjnej, a pan poseł Wieczorek ganił nas za to, że zbyt rzadko przedstawiamy pakiety zmian w Vacie.
(Poseł Konrad Berkowicz: I mam rację.)
Uczciwie mówiąc jest tak, że te zmiany przeprowadzaliśmy dokładnie, bo to jest trzeci pakiet, w 2021 r. i 2022 r., a trzeci pakiet w 2023 r., więc wychodzi na to, że raz w roku. Natomiast wiadomo, że jeszcze się taki nie urodził, który by wszystkim dogodził. Zdaje się, że Cat-Mackiewicz kiedyś napisał o ministrze Jędrzejewiczu, że urodził się taki, który nie dogodził nikomu, ale mam nadzieję, że jednak te zmiany, zgodnie z zapowiedziami, będą przez Wysoką Izbę przyjęte.
O tempo martwił się pan poseł Protasiewicz. Jeżeli chodzi o tempo i o to, jak to będzie procedowane, uspokajam, bo według naszego porozumienia z komisją, jako że ustawa ma charakter podatkowy, pracujemy podczas pierwszego czytania na sali plenarnej, komisja odbędzie się pomiędzy posiedzeniami Sejmu. Zatem będzie czas również na to, aby posłowie mogli wnikliwie przypatrzeć się tym przepisom i spokojnie nad tymi rozwiązaniami pracować. Oczywiście konsultowaliśmy je od początku 2022 r. poprzez prekonsultacje, wreszcie formalne konsultacje także z rynkiem. Są one wynikiem tych rozmów z rynkiem.
Czy te zmiany w podatku VAT są korzystne czy niekorzystne dla przedsiębiorców? Oczywiście są korzystne dla przedsiębiorców.
(Poseł Marta Wcisło: Urzędu skarbowego.)
Nie chcę wchodzić w taką filozoficzną dyskusję, która tutaj raz po raz się pojawia, ale jest oczywistą, elementarną rzeczą, z którą wszyscy, jak sądzę, się tutaj zgodzimy, że uczciwe warunki gry, już niezależnie od poziomu fiskalizmu, są czymś pożądanym z punktu widzenia wszystkich przedsiębiorców. Jeśli jedni przedsiębiorcy mają łatwiejsze warunki, bo mogą oszukiwać, a drudzy oszukiwać nie mogą, to jest to oczywiście zjawisko niepożądane dla całego rynku. I z tym jednak w dużym czy w bardzo dużym stopniu, w porównaniu do naszych poprzedników, zrobiliśmy dzisiaj porządek.
(Poseł Marta Wcisło: Katalog kar.)
(Poseł Grzegorz Braun: Co z gotówką?)
Spójrzmy na pytanie pana posła Brauna: Co z gotówką? Podtrzymuję deklarację mojego znakomitego, jak pan poseł powiedział, kolegi z resortu pana ministra Patkowskiego. Sam również bardzo chętnie posługuję się gotówką. Preferencja, bo nie ma dyskryminacji...
(Poseł Grzegorz Braun: Jak jedni mają preferencje, to drudzy są dyskryminowani.)
To jest oczywiście, powiedziałbym, hipoteza, którą byłoby trudno udowodnić, ale niech tak będzie. W każdym razie jasne jest, że jest tu pewna preferencja. Pytanie: Dlaczego?
(Poseł Grzegorz Braun: To jest logika, logika dwuwartościowa.)
Ta preferencja w tym systemie niczym się nie różni od identycznych rozwiązań, tylko jest inny limit dla transakcji bezgotówkowych, zatem jest pewna preferencja. Nie ma dyskryminacji, ale jest preferencja. Będę się przy tym jednak upierał, że nikt nie dyskryminuje, nie ma żadnego regresu w stosunku do transakcji gotówkowych, tak powiem.
(Poseł Grzegorz Braun: Czyli nie ma logiki, nie ma logiki.)
Jest logika, ponieważ te transakcje widać szybciej, szybciej widać legalność ich pochodzenia w systemach, stąd też mogą być szybciej rozliczone.
(Poseł Grzegorz Braun: Czyli wszystkich traktujecie jak przestępców. Każdy polski przedsiębiorca jest dla was przestępcą.)
Panie Pośle! Naprawdę, jeszcze raz, tylko dlatego, żeby z pełną odpowiedzialnością na wątpliwość pana posła na posiedzeniu komisji odpowiedzieć, dopytam Krajową Administrację Skarbową, na ile ta preferencja jest w tym przypadku zasadna z punktu widzenia logiki funkcjonowania skarbówki.
(Poseł Grzegorz Braun: I napisze mi pan, co oni odpowiedzieli?)
Niech pan przyjdzie na posiedzenie komisji, to odpowiem. Jak pan zechce, będę z panem korespondował. Naprawdę jest mi wszystko jedno. (Oklaski)
(Poseł Grzegorz Braun: Brawo!)
Pan poseł Suchoń raz po raz wracał do tematu stawki na gaz. To jest trochę nieporozumienie, bo oczywiście wyłączenie kwestii VAT-u i rozpatrywanie tego bez rzeczywistej zmiany, która ma miejsce, czyli preferencji w postaci zamrożenia cen gazu, co jest oczywiście nieporównywalnie bardziej korzystne z punktu widzenia konsumentów niż obniżona stawka VAT-u, jest czystą manipulacją. Szkoda, wydaje mi się, energii posłów opozycji i członków rządu, aby po raz kolejny tego typu ping-pong uprawiać.
Pan poseł pytał o to, jak będzie wyglądała kwestia wykonania tego orzeczenia TSUE, czy to będzie jakaś tabela itd., bo były takie głosy. Oczywiście skarbówka ma tutaj pewną uznaniowość, bo każda sytuacja jest indywidualna, natomiast będą ściśle określone ramy i wytyczne, które będą w tym zakresie obligowały urzędy do jednolitego traktowania przedsiębiorców.
Wreszcie split payment. Oczywiście tych konkretnych liczb, które są w ramach mechanizmu podzielonej płatności, o które pan poseł pytał, w tej chwili nie podam, natomiast przeglądałem dane, które wyglądają tak, jeżeli chodzi o te zwroty. Po pierwsze, dzisiaj jest to ok. 40 dni, ten okres się skraca. Po drugie, one są rekordowe. Jak popatrzyłem na wykonanie budżetu w styczniu 2023 r., to przy niższym wpływie z VAT-u, mamy spowolnienie gospodarcze, mamy rekordowe zwroty dla podatników, 8 mld więcej, ale szczegółowe, już zagregowane dane przekażę oczywiście panu posłowi na piśmie.
Mam wrażenie, że chyba na wszystkie pytania odpowiedziałem. Niektóre nie były pytaniami, jak to zwykle w tego typu debacie bywa. Bardzo dziękuję za uwagę. (Oklaski)
(Poseł Grzegorz Braun: Więcej logiki, panie ministrze.)
Przebieg posiedzenia